II SA/Rz 1692/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 października 2022 r., nr BP.501.2370.2021.2058.RZ9.281250 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. B. K. (dalej: Skarżący) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 20 października 2022 r. nr BP.501.2370.2021.2058.RZ9.281250. Utrzymano nią w mocy decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Rzeszowie z 25 listopada 2021 r. nr WITD.DI.0152.IX1228/96/21/KP, którą nałożono na Niego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Z ustalonych przez organy okoliczności faktycznych wynikało, że Skarżący prowadził działalność gospodarczą pod firmą "[....] B. K.". Dnia 14 września 2021 r. w [...] funkcjonariusze Policji z KMP w [....] około godz. 19:52 zatrzymali do kontroli drogowej samochód ciężarowy Volvo o nr rej. [...] z naczepą Krone nr rej. [...], którym kierował K.P. Pojazdem wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy na podstawie licencji. Podczas kontroli, na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów, stwierdzono, że pojazd nie posiadał od 21 sierpnia 2021 r. aktualnego badania technicznego, które należy wykonywać corocznie. Badanie takie wykonano dopiero 16 września 2021 r., przy wskazaniu drogomierza 584.844 km. W dniu kontroli drogomierz wskazywał stan 584.825 km. Uchybienie to stanowiło naruszenie art. 81 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i wyczerpywało znamiona określone w art. 92a ust. 1 i 7 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: "u.t.d."), l.p. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz l.p. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d. Za podmiot odpowiedzialny za stwierdzone naruszenia uznano B. K. Z uwagi na dyspozycję art. 92a ust. 10 u.t.d., karę pieniężną nałożono tylko za przekroczenie określone w l.p. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Karę nałożono na ww. jako przedsiębiorcę, a nie osobę zarządzającą transportem. Przedsiębiorca nie wykazał żadnych okoliczności, które w świetle art. 92b i 92c u.t.d. przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary. Skarżący uważał, że choć w dniu kontroli pojazd nie posiadał formalnie ważnego badania technicznego, to jednak organy powinny uwzględnić dodatkowe okoliczności. W prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie obowiązuje zasada, że kierowca przejmujący pojazd ma obowiązek upewnić się, że będzie poruszać się pojazdem z kompletem ważnych dokumentów. K.P., jako przedsiębiorca "[....]" K.P., wykonuje usługi polegające na kierowaniu pojazdem. W umowie z nim zawarto postanowienie, że jest odpowiedzialny za sprawdzanie ważności terminów badań technicznych i ważność dokumentów. Ponadto kara jest zbyt wysoka do wagi przewinienia, ponieważ pojazd był sprawny. W przypadku pojazdów o masie do 3,5 tony kara taka nie jest nakładana w ogóle. Odnośnie do kwestii związanych z brakiem odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przez niedopatrzenie kierującego pojazdem organ odwoławczy wskazał w decyzji, że nie mogły one zostać uwzględnione. To na Nim, jako przedsiębiorcy prowadzącym działalność przewozową, spoczywa obowiązek dopilnowania, aby każdy użytkowany pojazd posiadał aktualne okresowe badania techniczne potwierdzające jego zdatność do ruchu drogowego. Stwierdzone naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, które przedsiębiorca mógł przewidzieć. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonych decyzji nie wykazała, aby wydano je z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu przepisów art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "P.p.s.a."). Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji może bowiem nastąpić tylko w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Może też stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach szczególnych. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie nie zaistniała. Kara pieniężna określona kontrolowanymi decyzjami została nałożona na Skarżącego na podstawie przepisów u.t.d., za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego, o którym mowa w art. 81 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Ostatnie badanie techniczne było ważne do 21 sierpnia 2021 r., podczas gdy kontrola drogowa miała miejsce 14 września 2021 r. Okoliczność ta została dostatecznie udokumentowana, nie tylko treścią protokołu z kontroli, ale też wydrukiem danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i kopią dowodu rejestracyjnego pojazdu. Ponadto faktu tego Skarżący nie kwestionował. Ustalenia te spełniają wymagania określone w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Mogły stanowić dla Sądu podstawę do wydania wyroku. Wykazano, że obiektywnie doszło do naruszenia przepisu, które wyczerpało znamiona przypisanego Przedsiębiorcy przekroczenia określonego l.p. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Stanowi on, że wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego wynosi 2.000 zł za każdy pojazd. Przepisy ustawy o transporcie drogowym, odnośnie do podmiotów podlegających jej regulacjom, określają m.in. zasady odpowiedzialności podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, określonych m.in. w ustawie - Prawo o ruchu drogowym (zob. art. 1 ust. 2 pkt 1 i art. 4 pkt 22 lit. l u.t.d.). W art. 92a u.t.d. postanowiono, że odpowiedzialności takiej podlega podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Wykaz naruszeń określono w załączniku nr 3 do u.t.d. Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (art. 92a ust. 10 u.t.d.). Prawidłowo organ odwoławczy przytoczył w uzasadnieniu decyzji przepisy, które regulują wymagania związane z dopuszczeniem pojazdu do ruchu po drogach publicznych. Należy do nich badanie techniczne, które odnośnie do pojazdów takich, jak należący do Skarżącego, przeprowadza się okresowo. Badania te są obowiązkowe (art. 81 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym) i należy je przeprowadzać corocznie (art. 81 ust. 5). Dane na temat badania okresowego stanu technicznego pojazdu są gromadzone w ewidencji Centralnej Ewidencji Pojazdów (art. 80b ust. 1 pkt 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Danych zgromadzonych w ewidencji nie usuwa się (art. 80b ust. 3). Dane do ewidencji, m.in. dotyczące badania technicznego, są przekazywane przez stacje kontroli pojazdów (art. 80ba ust. 1 pkt 6). Niezależnie od tego, termin następnego badania technicznego jest wpisywany do dowodu rejestracyjnego przez uprawnionego diagnostę, jeżeli wynik badania był pozytywny, a w dowodzie rejestracyjnym pozostaje wolne miejsce w odpowiedniej rubryce (art. 82 ust. 1 pkt 2). Dane zgromadzone w ewidencji CEP udostępnia się Policji i Inspekcji Transportu Drogowego (art. 80c ust. 1 pkt 1 i 16). Z powyższego wynika, że Skarżący, jako właściciel pojazdu i przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego miał obowiązek poddać należący do niego samochód ciężarowy badaniu okresowemu w celu oceny stanu technicznego przez uprawnionego diagnostę i za wywiązanie się z tego obowiązku ponosi odpowiedzialność. Obowiązku tego nie mógł przenieść na inny podmiot i poprzez takie działanie uwolnić się od wymagań określonych w ustawie – Prawo o ruchu drogowym. Ponieważ przewóz drogowy był wykonywany w jego imieniu i na jego rzecz, odpowiedzialność za braku aktualnego dania technicznego pojazdu poruszającego się po drodze publicznej nie mogła być ograniczona wyłącznie do kierującego pojazdem (odpowiedzialność kierującego pojazdem jest sankcjonowana i penalizowana w odrębnych przepisach). Powołana przez Skarżącego okoliczność zawarcia z kierującym pojazdem umowy prawa cywilnego nie uwalniała go od przypisanej mu odpowiedzialności, ani nie świadczy o zapewnieniu w prowadzonym przedsiębiorstwie właściwej organizacji pracy. Nie mogła ona stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia na niego kary. Przedsiębiorca nie dostarczył zaś innych informacji, które pozwoliłyby na skorzystanie z ulgi, o jakiej mowa w przepisach art. 92c u.t.d. Wyłącznie odpowiedzialności na tej podstawie może mieć miejsce tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Odnośnie do badania technicznego pojazdu, które stanowi warunek dopuszczenia pojazdu do ruchu po drogach publicznych, nieprzedstawienie pojazdu w wyznaczonym terminie na badanie okresowe, nie daje się zakwalifikować do żadnej z tych okoliczności. Zasadniczo jest ono bowiem wynikiem zaniedbania. Natomiast od dnia ujawnienia naruszenia do doręczenia Przedsiębiorcy ostatecznej decyzji nie upłynęło też 2 lata, zatem postępowanie mogło być przeprowadzone, a kara nałożona. Odnośnie do zarzutów surowości kary i naruszenia zasady równości Sąd ich nie podzielił. Wysokość kary pieniężnej została przez ustawodawcę ustalona w wysokości sztywnej, bez możliwości miarkowania jej wysokości. Organy nie miały zatem prawa wymierzyć sankcji pieniężnej w innej kwocie. Natomiast każdy właściciel pojazdu, takiego jak pozostający w dyspozycji Skarżącego w realiach kontrolowanej sprawy, podlega obowiązkowi przedstawienia go corocznie na badania okresowe i każdy, kto tego wymagania nie dopełni, a dopuści taki pojazd do ruchu po drogach publicznych, w razie ustalenia tego faktu przez upoważnione służby, poniesie odpowiedzialność za takie naruszenie. Porównywanie sytuacji przedsiębiorcy/przewoźnika drogowego - właściciela pojazdu ciężarowego - pojazdu ciężkiego o maksymalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, z pojazdem lekkim o maksymalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, jest bezprzedmiotowe i nie może być rozpatrywane w kontekście naruszenia zasady równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Końcowo Sąd zauważa, że artykułowany przez Skarżącego dobry stan techniczny pojazdu nie zwalnia z konieczności wykonania badań okresowych pojazdu najpóźniej w ostatnim dniu ważności poprzedniego badania. Po tym dniu pojazd nie może legalnie poruszać się po drogach publicznych. Badania, o których mowa, mają na celu urzędowe sprawdzenie, czy pojazdy przeznaczone do ruchu drogowego, są utrzymywane w bezpiecznym i akceptowalnym, z punktu widzenia bezpieczeństwa drogowego i ochrony środowiska, stanie technicznym. Kontrole okresowe w upoważnionych stacjach kontroli pojazdów są głównym narzędziem służącym osiągnięciu tych celów, określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylające dyrektywę 2009/40/WE. Zgodnie z jej motywem 3, badanie okresowe powinno stanowić główne narzędzie zapewniania zdatności do ruchu drogowego. Z podanych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił jako niezasadną.