II SA/Rz 1699/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Karina Gniewek – Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. W. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia [...] września 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.; dalej: "u.ś.r."). Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: wnioskiem z dnia 27 maja 2021 r. M.W. (dalej: "skarżąca"), działając przez fachowego pełnomocnika, zwróciła się do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem Z.W. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 9 lipca 2021 r., Burmistrz odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia. Podstawę odmowy stanowiło ustalenie, iż po pierwsze syn skarżącej nie legitymuje się odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności, z którego wynikałoby, że niepełnosprawność powstała w okresie, o którym mowa w przepisie art. 17 ust. 1b u.ś.r., po drugie skarżąca pobiera emeryturę z KRUS co wyklucza przyznanie wnioskowanego świadczenia wobec brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. oraz po trzecie nie potwierdzono związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 lipca 2021 r. Od powyższej decyzji działający w imieniu skarżącej fachowy pełnomocnik wniósł odwołanie, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 2 sierpnia 2021 r. Za pismem z dnia 10 sierpnia 2021 r. Burmistrz przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, informując przy tym, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W dniu [...] września 2021 r., SKO rozpoznało wniesione odwołanie i decyzją nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy, stwierdzając, iż istotnie analiza akt sprawy nie potwierdziła, aby pomiędzy rezygnacją z pracy czy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym synem występował bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy, co świadczy o niespełnieniu przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jednocześnie Kolegium nie podzieliło stanowiska Burmistrza odnośnie występowania pozostałych dwóch przesłanek, uniemożliwiających przyznanie świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca – reprezentowana w dalszym ciągu przez profesjonalnego pełnomocnika, radcę prawnego – wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przyznanie jej wnioskowanego świadczenia, jak również zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie przepisów skutkujące jej uchyleniem. Podstawą powyższego było rozpoznanie przez organ II instancji odwołania wniesionego z uchybieniem terminu. Z akt administracyjnych wynika, że odwołanie od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] zostało nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 2 sierpnia 2021 r. Potwierdza to zalegająca w aktach koperta, w której przesłano odwołanie, z ww. datą stempla pocztowego. Decyzja organu została natomiast doręczona pełnomocnikowi w dniu 16 lipca 2021 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru zamieszczone przy decyzji. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a.: odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 30 lipca 2021 r., który przypadał w piątek, a więc w zwykły dzień. W dniu tym nie przypadał również dzień uznany ustawowo za wolny od pracy (zob. art. 57 § 4 k.p.a.). Natomiast stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Zatem nadane w placówce pocztowej w dniu 2 sierpnia 2021 r. odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, co obligowało organ II instancji do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania – art. 134 k.p.a. W świetle powyższego rozpoznanie sprawy merytorycznie stanowiło naruszenie wyżej powołanych przepisów. Sąd zwraca w związku z powyższym uwagę na konieczność zastosowania w sprawie art. 15 zzzzzn² ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz.U. z 2021 r., poz. 2095). Zgodnie z tym przepisem: w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018 r., poz. 265).