II SA/Rz 170/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-04-27
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Maria Piórkowska, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, wydana na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. z powodu zbycia nieruchomości, może być uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli nie precyzuje daty wygaśnięcia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Prokuratora Rejonowego, uznając, że decyzja Starosty o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej była zasadna. Zbycie nieruchomości przez pierwotnych właścicieli uczyniło decyzję bezprzedmiotową, co uzasadniało jej wygaśnięcie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Brak precyzyjnego wskazania daty wygaśnięcia w decyzji Starosty nie stanowi rażącego naruszenia prawa, gdyż decyzja wygaszająca ma charakter deklaratoryjny i skutkuje ex tunc.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy złożył sprzeciw na decyzję Starosty stwierdzającą wygaśnięcie decyzji o zezwoleniu na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji i opłatach z tym związanych. Zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym art. 21 ustawy o inwestycjach drogowych i art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, argumentując, że opłaty powinny obciążać inwestora (GDDKiA). Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, uznając, że zbycie nieruchomości uczyniło decyzję bezprzedmiotową. Prokurator zaskarżył decyzję SKO do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Maria Piórkowska/spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala-
W dniu [...] lipca 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Prokurator Rejonowy, złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na postawie art. 184 § 1 i 2 k.p.a. sprzeciw na ostateczną decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w sprawie wygaśnięcia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1998 r. znak [...], zezwalającej M. i J. R. na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych i wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2009 r. zarzucił rażące naruszenie prawa tj. obrazę art. 21 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych /Dz.U. z 2003r. Nr 80, poz. 721 ze zm./ - zwana dalej ustawą z dnia 10 kwietnia 2003r.
Uzasadniając swoje stanowisko Prokurator Rejonowy wskazał, że art. 21 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r., będący podstawą decyzji z dnia [...] kwietnia 2009r. nie może być rozumiany jako podstawa prawna zwolnienia nabywcy nieruchomości tj. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (w skrócie GDDKiA) z obowiązku unormowanego w art. 12 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W ocenie Prokuratora opłaty roczne z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej gruntów rolnych stanowią koszt inwestycji drogowej, który winien obciążać GDDKiA. Za stwierdzeniem nieważności decyzji przemawia także fakt, że decyzje wydane na podstawie art. 162 k.p.a. mają charakter deklaratoryjny i musi z nich wynikać w jakiej dacie przestają one wywoływać skutki prawne. W oparciu o treść decyzji Starosty nie jest możliwe ustalenie takiej daty. Decyzja Starosty doprowadziła do uchylenia skutków prawnych w postaci obowiązku uiszczania przez nabywcę nieruchomości wyłączonej z produkcji rolnej opłat unormowanych w art. 12 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (nie wzięto pod uwagę, że należności z niej wynikające zostały wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym). Nie przeanalizowano także przesłanek do jej wydania w oparciu o art. 162 k.p.a., tj. czy decyzja ta istotnie stała się ostateczna.
W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, a następnie, działając w oparciu o art. 156 § 1, art. 157 § 1, art. 158 § 1 w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych /Dz.U. z 2008r. Nr 193, poz. 1194/ oraz art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. z 2004r. nr 121, poz. 1266/ odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1998r. znak:[...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 1998r. Kierownik Urzędu Rejonowego udzielił zezwolenia M. i J. R na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych o pow. 0,4298 ha, stanowiących część działki nr 881/3 położnej w miejscowości G., gm. Ł. przeznaczonej pod budowę stacji paliw z obiektami obsługi ruchu podróżnych (pawilon handlowy, zbiorniki paliw płynnych, wiata z dystrybutorami, myjnia, budynek usługowo-hotelowy, parking). Organ ustalił także wysokość rocznej opłaty z tytułu użytkowania na cele nierolnicze gruntów wyłączonych z produkcji rolnej. Obowiązek uiszczania opłaty rocznej realizowany miał być począwszy od roku 1999 przez okres 10 lat. Następnie ww. działka nr 881/3 objęta została decyzją Wojewody z dnia [...].11.2005 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. W związku z przeznaczeniem nieruchomości pod lokalizację drogi krajowej, M. i J. R. zbyli przedmiotową nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Podstawą zawarcia umowy były przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Działka ta została zbyta z przeznaczeniem pod "Rozbudowę drogi krajowej nr 4 (E-40) J. – K. odcinek Ł. – G. od km. 613+7667,30 do km. 619+589,86 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi". Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Starosta stwierdził wygaśnięcie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1998 r. znak [...] w części dotyczącej opłat rocznych z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych o pow. 0,1224 ha, stanowiących część działki nr 881/3, powołując się na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazując na unormowania dotyczące postępowania o stwierdzeniu nieważności decyzji, o którym mowa w art. 156 § 1 k.p.a., wskazało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2009 r. i decyzja ta nie narusza rażąco prawa. Organ przytaczając treść art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266/ wskazał, że w razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji, obowiązek uiszczania opłat rocznych przechodzi na nabywcę. Nowy właściciel terenu jest zwolniony z konieczności uzyskiwania kolejnej decyzji zezwalającej na wyłączenia, ale obowiązany jest uiszczać opłaty roczne z tego tytułu. Powołując się na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. wskazało, że do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzjami o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W ocenie organu powyższe stwierdzenie uprawnia do przyjęcia tezy, że wyłączenie stosowania przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczy wszystkich przepisów tej ustawy, a zatem również art. 12 ust. 4. Zatem brak było podstaw do przejścia na GDDKiA praw i obowiązków wynikających z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].12.1998r. Jednocześnie osoby niebędące aktualnie właścicielami nieruchomości objętej ww. decyzją nie mogą pozostawać zobowiązane do uiszczania opłat w niej przewidzianych. Zbycie nieruchomości przez M. i J. R. spowodowało, że decyzja w zakresie opłat rocznych za kolejne lata stała się bezprzedmiotowa, przekształceniu uległ bowiem stan faktyczny sprawy,. Zasadnym było stwierdzenie przez Starostę wygaśnięcia decyzji w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Podkreślono, również, że decyzja wydana w oparciu o ww. przepis jest decyzją deklaratoryjną i wywołuje skutki prawne ex tunc, tj. od dnia zaistnienia przesłanek wygaśnięcia decyzji. Brak wskazania w decyzji Starosty momentu wygaśnięcia decyzji nie stanowi naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem z normy tej nie wynika, że jest to obligatoryjny element decyzji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prokurator Rejonowy podtrzymał w całości przedstawione w sprzeciwie argumenty. Zarzucił, że organ nie przeprowadził analizy podstawy prawnej wygaszenia decyzji oraz przesłanek wystąpienia bezprzedmiotowości decyzji. Prokurator niezgodził się z tezą, jakoby na skutek zbycia przez Państwo M. i J. R. nieruchomości decyzja w zakresie opłat rocznych należnych za kolejne lata stała się bezprzedmiotowa, gdyż przekształceniu uległ stan faktyczny. W uzasadnieniu nie wskazano o jakie przekształcenie stanu faktycznego chodzi. Ponownie podkreślono, że art. 21 ustawy z 10 kwietnia 2003r. dotyczy wyłącznie gruntów rolnych i leśnych. Wydanie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej lub leśnej nie powoduje zmiany klasyfikacji takiego gruntu. Dopiero faktyczne wyłącznie gruntu z produkcji rolnej, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce poprzez wybudowanie stacji paliw z obiektami obsługi ruchu podróżnych, spowodowało, że działka zajęta pod tą inwestycję przestała być gruntem rolnym. W postępowaniu organ nie wziął pod uwagę, że w dniu [...].11.2006 r. tj. w dniu nabycia przez GDDKiA prawa własności działki nr 881/4, działka ta nie była już gruntem rolnym, posiadała oznaczenie "B" tj. grunty zabudowane i zurbanizowane. Reasumując wnoszący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że Starosta naruszył art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 21 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2010 r.
W podstawie prawnej Kolegium wskazało art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1, art. 157 § 1, 158 §1 w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, na niezasadność zarzutu dotyczącego braku analizy postawy prawnej wygaszenia decyzji oraz wystąpienia przesłanek bezprzedmiotowości postępowania, albowiem zaskarżona decyzja taką analizę zawiera. Wskazano, że powstanie po wydaniu decyzji sytuacji czy układu stosunków społecznych odbiegających od czynników indywidualizujących dany stosunek prawny, ukształtowany lub ustalony w decyzji, kładzie kres istnieniu tego stosunku i musi oddziaływać na obowiązywanie decyzji, która jest wyrazem tych stosunków. Na skutek zbycia przez Państwo R. nieruchomości, decyzja w zakresie opłat rocznych należnych za kolejne lata stała się bezprzedmiotowa, przekształceniu uległ stan faktyczny, który był podstawą ich ustalenia. Zatem zasadnym było wygaszenie przez Starostę decyzji. Podkreślono, że działka nr 881/4 oznaczona jest nie tylko symbolem "B", ale także symbolem "Pslll". Sama decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].12.1998r. dotyczyła części działki ewid. nr 881/3, która stanowiła grunty rolne. Decyzja Starosty dotyczyła wygaszenie powyższej decyzji w części dotyczącej opłat rocznych z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych.
Kolegium wskazując na treść art. 156 § 1 k.p.a. oraz przytaczając treść art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i art. 21 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg publicznych wskazało, że brak było postawy prawnej do przejścia na GDDKiA praw i obowiązków wynikających z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].12.1998r. Jednocześnie osoby niebędace aktualnie właścicielami nieruchomości objętej ww. decyzją nie mogą pozostawać zobowiązane do uiszczania opłat w niej przewidzianych. Na poparcie stanowiska organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.06.2006r., sygn. K 23/2005.
Nie godząc się z tą decyzją Prokurator Rejonowy zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i wniósł o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie jej zmianę i stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2009r. Decyzji zarzucił naruszenie : 1/ przepisów prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. poprzez błędna jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do oceny stanu faktycznego i prawnego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2009r. oraz naruszenie art. 12 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez nieuwzględnienie przy jego ocenie zakresu podmiotowego i przedmiotowego przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r.; 2/ naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie i ocenę stanu faktycznego i błędną wykładnię przepisów prawa materialnego oraz art. 162 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym i prawnym mamy do czynienia z bezprzedmiotowością decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].12.1998r.
W uzasadnieniu strona skarżąca rozwijając powyższe zarzuty wskazała, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w pełnym zakresie i z należytą wnikliwością. Nadto nie dokonano ustalenie wzajemnej relacji pomiędzy art. 21 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r., a art. 12 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych tj. który z tych przepisów winien być traktowany jako lex specialis. Wskazano, że wykładnia art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. prowadzi do wniosku, że przepis ten dotyczy wyłącznie gruntów objętych decyzjami o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, które w chwili ich nabycia przez inwestorów pod inwestycje drogowe tj. Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, nie zostały wyłączone z produkcji rolniczej. Wskazano, że ww. przepis adresowany jest do podmiotów posiadających decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej tj. działających w imieniu Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, zarządców dróg. Ponadto art. 21 cyt. wyżej ustawy zawiera ustawowe zwolnienie z obowiązku uzyskania decyzji w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej przy nabywaniu pod inwestycje drogowe gruntów rolnych i leśnych, w której ustala się należność i opłaty roczne za wyłączenie. W ustawie brak jest przepisu zwalniającego inwestora z obowiązku ponoszenia opłat za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej, który powstał na podstawie art. 12 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ustawa ta normuje w art. 12a zwolnienie, ale jeśli wyłączenie następuje na cele budownictwa mieszkaniowego. Natomiast art. 12 ust. 16 i 17 przewidziano tryb stosowania ulg. Strona skarżąca dodała, że w dacie wydania decyzji Starosty obowiązywały art. 23 ust. 3 i art. 24 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, na podstawie których właściwi dysponenci Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych i Leśnych mogli stosować ulgi w spłacie należności i opłat za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej.
Wskutek wydanej decyzji Starosty doszło do uchylenia obowiązku uiszczania opłat rocznych za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej przez GDDKiA. Zarzucono, że organ nie dokonał właściwej oceny stanu prawnego pod kątem wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślono, że skoro ustawodawca ani w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. ani w przepisach przejściowych w ustawie z dnia 25.07.2008r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw nie unormował kwestii zwolnienia inwestorów z obowiązku ponoszenia opłat za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej, których obowiązek ponoszenia wynika z ostatecznych decyzji administracyjnych oraz kwestii wygaśnięcia decyzji wyłączających grunty z produkcji rolniczej i ustalających wysokość opłat i należności za to wyłączenie, z dniem w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna to Starosta nie mógł wydać kwestionowanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji, czego domagał się skarżący, jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest jedną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Taka redakcja przepisu, zważywszy na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej tego przepisu, który winien być interpretowany dosłownie, a nawet ścieśniająco /wyrok SN z dnia 11 maja 2000 r., III RN 62/00, OSNAPiUS 2001, nr 4, poz. 100/, a dla oceny istnienia bądź nieistnienia tych przesłanek nie mają znaczenia takie okoliczności jak; błąd, zawinienie czy też brak należytej staranności.
Mając na uwadze powyższe podnieść należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2009 r. [...], wydanej na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a. W doktrynie prawa administracyjnego, a także judykaturze przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, a więc podstawą zastosowania tej przesłanki może być niebudzący wątpliwości stan prawny. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, i bezsporne i można mówić o nim tylko wówczas , gdy proste zestawienie treść rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na oczywistą ich niezgodność /wyrok NSA z 17 kwietnia 1996 r. III SA 565/95 Biul. Skarb. 1997, nr 2, s 26/.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu orzekający w sprawie organ był uprawniony do podjęcia decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2009 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1998 r. znak [...] w części dotyczącej opłat rocznych z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych o pow. 0,1224 ha stanowiących część działki 881/3, podzielonej na działki nr 881/4 i 881/5 położonej na terenie wsi G. w oparciu o treść art. 162 § 1 pkt. 1 k.p.a. Przepis ten bowiem stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że "bezprzedmiotowość wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku gdy powoduje ona taki skutek" /J. Borkowski Komentarz, 1996, s. 750-751/. Oznacza to, że Starosta działał w granicach prawa wydając decyzję wygaszającą w części dotyczącej opłat rocznych z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych o powierzchni 0,1224 ha decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1998 r. z uwagi na sprzedaż tej nieruchomości aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2006 r. Nr Rep. [....] przez osoby na rzecz których wyłączenie z produkcji rolniczej tej nieruchomości nastąpiło, a w efekcie zobowiązanych do uiszczania opłat rocznych. Nastąpiła bowiem taka zmiana stanu faktycznego która uczyniła bezprzedmiotowym dalsze wykonywanie decyzji. Decyzja bowiem administracyjna wiąże tak długo, jak długo istnieją elementy decydujące o istnieniu danego skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego. W sytuacji więc, gdy M. R. i J. R. na których wniosek i do których decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1998 r. o wyłączeniu z produkcji rolniczej określonych gruntów została skierowana zobowiązując jednocześnie do wnoszenia opłat rocznych przez okres 10 lat - po dokonaniu zbycia części nieruchomości położyli kres istnienia tego właśnie skonkretyzowanego stosunku prawnego. Te okoliczności dały podstawę do zastosowania art. 162 § 1 pkt. 1 k.p.a. Konkludując, w ocenie Sądu wbrew żądaniu skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2009 r., jak również zasadne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutu braku sprecyzowania przez Starostę w wydanej decyzji daty wywoływania skutków prawnych należy podnieść, że decyzja stwierdzająca wygaśniecie decyzji jest decyzją deklaratoryjną, a więc wywołuje skutki prawne ex tunc tzn. od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji, czyli od dnia, w którym decyzja stała się bezprzedmiotowa.
Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącego naruszenia przez orzekający organ przepisów art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz art. 12 ust.3 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych albowiem ponownie należy podnieść, że postępowanie nie toczyło się w trybie zwykłym obligującym organ do merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz w trybie nadzwyczajnym jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności a zarzucana błędna wykładnia przepisów prawa jak i niewłaściwa ocena stanu faktycznego, jak na wstępie wywiedziono, nie wyczerpuje przesłanki stwierdzenia nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a. Z tych też powodów Sąd nie dopatrzył się, wbrew twierdzeniom skarżącego, naruszenia przez organ przepisów art. 7 i art. 8 k.p.a. zaś zarzutów mogących wskazywać na wydanie decyzji w trybie art. 162 § 1 pkt. 1 kpa z rażącym naruszeniem prawa skarżący ani nie podnosił, ani też nie wskazał.
Nie dopatrując się podstaw do uwzględnienia skargi wskazać jednak należy, że jakkolwiek decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 2009 r. [...] nie została doręczona M. R. i J. R. nie mniej jednak wada ta nie posiada znamion rażącego naruszenia prawa /wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 1999 r., IV SA 133/97/. W tym stanie rzeczy. Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Mr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło