II SA/Rz 1700/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] października 2015 r., Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], orzekającą o wymeldowaniu P. K. z pobyty stałego w [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 35, art. 69 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388 ze zm.). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że w dniu w dniu [...] listopada 2014 r. do Wójta Gminy [...] wpłynął wniosek B. K. o wymeldowanie P. K. z pobytu stałego w [...]. Po przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], orzekł o wymeldowaniu P. K. z pobytu stałego w [...]. Odwołanie od tej decyzji złożył P. K., wnosząc o jej uchylenie i "uznanie jej za nieważną". Zarzucił powołanie niewłaściwej podstawy prawnej i naruszenie przepisów procesowych. Wskazał, że decyzja Wójta jest przedwczesna i bezzasadna, nie uwzględnia wszystkich okoliczności sprawy, a nadto wydana została wyłącznie na podstawie informacji pochodzących od wnioskodawczyni i jej rodziców, z pominięciem przedstawionych przez odwołującego dowodów. Wojewoda, po uzupełnieniu materiału dowodowego i zleceniu przeprowadzenia organowi I instancji dodatkowego postępowania w trybie art. 136 K.p.a., powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie wskazał, że mimo, iż wniosek o wymeldowanie złożony został w czasie gdy obowiązywała ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to w sprawie zastosowanie znajduje art. 69 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, tym samym przepisy ostatnio wymienionej ustawy mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności organ gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Wojewoda wskazał, że organ I instancji należycie, zgodnie z przepisami K.p.a. ustalił stan faktyczny sprawy. Wynika z niego, że w budynku pod adresem [...] znajdują się dwa samodzielne lokale mieszkalne (nieruchomości lokalowe). Na parterze lokal nr 1 własności J. N. i H. N., na piętrze lokal nr 2 własności B. K. (umowa ustanowienia odrębnej własności lokali i darowizny lokalu z dnia [...] grudnia 1999 r.). W ostatnim z wymienionych lokali zamieszkiwał P. K. wraz z żoną B. K. i trójką małoletnich dzieci. Jak ustalił organ relacje małżonków nie układały się harmonijnie. Wyrokiem z dnia [...] marca 2015 r., sygn. [...] Sąd Okręgowy w [...] orzekł separację małżeństwa B. K. z P. K. zawartego [...] września 1999 r. w S., z winy pozwanego. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. [...] Sąd Rejonowy w [...] warunkowo umorzył postępowanie karne wobec P. K. o przestępstwo z art. 157 § 4 K.k. Natomiast przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się postepowanie z powództwa P. K. o przywrócenie posiadania lokalu na piętrze w budynku pod adresem: [...] (sprawa o sygn. [...]). Stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań zainteresowanych oraz świadków, protokołów z oględzin lokalu i dowodów z dokumentów. Organ wskazał, że w toku oględzin ustalono, że w lokalu nr 2 znajdującym się na piętrze budynku pod adresem [...], należącym do B. K. nie ma rzeczy osobistych P. K. (w tym dokumentów, ubrań itp.). Ustalono także, że P. K. znęcał się nad swoją żoną i małoletnimi dziećmi. Wojewoda dokonując oceny zebranego materiału dowodowego, pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności uznał, że nie ulega wątpliwości, iż P. K. w dniu [...] sierpnia 2014 r. opuścił lokal znajdujący się na piętrze budynku pod adresem [...] pod presją żony B. K. i teściów H. N. i J. N. Osoby te nie dopuściły do tego by ww. zamieszkiwał w przedmiotowym budynku. Powyższe jednakże, zostało spowodowane przez samego odwołującego, który znęcał się nad żoną i dziećmi. Zresztą same dzieci boją się go i nie chcą go znać, zaś B. K. nie wyobraża sobie wspólnego życia i żąda rozwodu z jego winy. Wojewoda zaznaczył także, że wytoczenie przez P. K. powództwa posesoryjnego przeciwko B. K. jest nadużyciem przez niego prawa podmiotowego. Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę na brzmienie art. 11a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r., nr 180, poz. 1493 ze zm.), który umożliwia uzyskanie postanowienia sądu zobowiązującego osobę wspólnie zajmującą mieszkanie, a która swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, do opuszczenia mieszkania. W tych okolicznościach organ uznał, że P. K. opuścił, w rozumieniu art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy cyt. wyżej, swoje miejsce pobytu stałego w budynku mieszkalnym w [...]. Natomiast jako niezasadne ocenił zarzuty podniesione przez P. K. w odwołaniu. Wyjaśnił, że organ I instancji powołał właściwą podstawę prawną decyzji. Nadto wbrew twierdzeniom odwołującego nie jest on współwłaścicielem lokalu, a jeżeli czynił na niego nakłady, to może sądownie żądać ich zwrotu. Zarzut wydania decyzji na podstawie nieobiektywnych zeznań, Wojewoda uznał za nieaktualny, albowiem przeprowadzone zostało dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Skargę na powyższą decyzję złożył P. K., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy i uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada przesłankom określonym w art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności. Podkreślił brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób wnikliwy. Wbrew stanowisku organu nie opuścił miejsca pobytu w sposób dobrowolny. Jako niezrozumiałe ocenił twierdzenie organu, że skorzystanie z powództwa posesoryjnego stanowi nadużycie przez niego prawa podmiotowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu decyzja) nie narusza prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. W konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 388), zwanej dalej "ustawą" ewidencja ludności polega na rejestracji określonych w ustawie podstawowych danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych. Natomiast art. 35 tej ustawy stanowi: "Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przez upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się". Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy, a więc nie ma ono nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym przysługującym danej osobie względem określonego lokalu. Jeżeli opuszcza ona miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się, właściwy organ gminy musi podjąć decyzję w tej sprawie. W kontrolowanej decyzji zastosowano właśnie taką wykładnię przepisów ustawy o ewidencji ludności, również prawidłowo do ustalonego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy zastosowano art. 35 ustawy przyjmując, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w rozumieniu przepisu. W tym miejscu podkreślić należy, że – wbrew zarzutom skargi – postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prawidłowo zostało przeprowadzone na podstawie ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, obowiązującej od dnia 1 marca 2015 r. Jak bowiem wynika z art. 69 ustawy z dnia 24 września 2010 r., postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej, w sprawach indywidualnych o zameldowanie, uchylenie czynności materialno–technicznej zameldowanie oraz wymeldowanie, udostępnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych – prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy, czyli ustawy z dnia 24 września 2010 r. Tak więc organy orzekające w sprawie niniejszej zastosowały przepisy właściwej ustawy, tj. obowiązującej w dacie wydania decyzji. Z ustaleń organów obu instancji wynika, że w dniu [...] sierpnia 2014 r. skarżący opuścił lokal mieszkalny znajdujący się na piętrze budynku pod adresem [...], pod presją żony B. K. i teściów (H. J. N.). W lokalu tym zamieszkiwał wraz z żoną i trójką małoletnich dzieci, stanowi on przedmiot odrębnej własności B. K. na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 1999 r. Rep. A Nr [...] ustanowienia odrębnej własności lokali i darowizny (sporządzonej w Kancelarii Notarialnej K. K. w [...]). W przedmiotowym lokalu nie ma rzeczy należących do skarżącego, skorzystał on jednak ze środków prawnych w celu odzyskania posiadania tego lokalu (sprawa zawisła w Sądzie Rejonowym w [...], sygn. akt [...]), aktualnie mieszka pod adresem [...]. Relacje małżonków nie układały się harmonijnie, skarżący znęcał się nad żoną i dziećmi. Wyrokiem z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...] orzekł separację małżeństwa B. K. z P. K z winy pozwanego, z kolei wyrokiem z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] warunkowo umorzył postępowanie karne wobec P. K. o przestępstwo z art. 157 § 4 k.k. Na tej podstawie organy uznały, że skarżący wyprowadził się z lokalu na piętrze budynku pod adresem [...] nie dopełniając obowiązku meldunkowego, co obligowało do orzeczenia o jego wymeldowaniu spod tego adresu. Skarżący zarzuca natomiast, że opuszczenie przez niego tegoż lokalu nie było dobrowolne, lecz wymuszone postawą (presją) żony i teściów. W ocenie Sądu, postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostało zgodnie z regułą wyrażoną w art. 7 K.p.a. (nakazującą dążenie do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy) i w sposób określony w art. 75 i nast. K.p.a. Zgromadzono niezbędne dowody (zeznania świadków, protokół z oględzin, wyjaśnienia stron, dowody z dokumentów), zaś poczynione ustalenia faktyczne znajdują w nich odzwierciedlenie. Szereg istotnych dla sprawy okoliczności potwierdził zresztą sam skarżący. Wnioski wyciągnięte przez organy administracji są prawidłowe, bowiem zebrane dowody dawały podstawę do jednoznacznego ustalenia, że w sprawie zachodzą przesłanki do rozstrzygnięcia sprawy meldunkowej w formie decyzji o wymeldowaniu skarżącego spod adresu [...]. Zarzut skarżącego, jakoby opuszczenie przez niego nie było dobrowolne nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Jeżeli nawet opuszczenie przez skarżącego lokalu w budynku pod adresem [...] nie było dobrowolne, lecz wywołane postawą żony (obecnie byłej już żony – do akt sądowych jej pełnomocnik złożył wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2016 r., [...] orzekający rozwód małżeństwa B. K. z P. K. z winy pozwanego, a także o pozbawieniu pozwanego władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi i zakazie utrzymywania z nimi kontaktów), to na skutek upływu czasu i braku w rzeczywistości podjęcia czynności prawnych mających na celu odzyskanie jego posiadania (podczas rozprawy przed Sądem skarżący podał, iż cofnął pozew o ochronę posiadania) taki charakter nabyło ono na skutek dorozumianego pogodzenia się z tymi faktami. Bez wątpienia opuszczenie to nosi również znamiona trwałości, skoro w dacie wydania skarżonej decyzji nie przebywał w tym lokalu od wielu miesięcy. W takiej sytuacji obowiązkiem organu było doprowadzenie zapisów w zbiorach ewidencji ludności do stanu zgodnego z rzeczywistością. Dalsze bowiem utrzymywanie jego meldunku pod adresem w/w powodowałoby utrzymywanie niekorzystnej z punktu widzenia konstytucyjnej klauzuli porządku prawnego, fikcji ewidencyjnej, skoro w rzeczywistości skarżący przebywa od dawna w innym miejscu. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.