II SA/Rz 1705/15

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Po wniesieniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2015 r. Nr [...], wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF M. P. – powołując się na trudną sytuację materialną - zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że jedynym źródłem utrzymania jej i pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym córki jest pobierana przez nią emerytura w wysokości 1800 zł, z której pokrywa wydatki związane z eksploatacją mieszkania (czynsz – 500 zł, energia elektryczna – 200 zł, telefon – 120 zł), leczeniem (300 zł) i studiami córki (300 zł). Oprócz zajmowanego mieszkania (pow. 48 m²) oraz współwłasności domu o pow. 50 m² (w ½ części) nie dysponuje innymi wartościowymi składnikami majątkowymi, nie ma też możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Głównym kryterium decydującym o przyznaniu prawa pomocy jest zatem sytuacja materialna osoby wnioskującej (oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym), w tym przede wszystkim osiągane dochody i wydatki związane z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb życiowych. Poddając analizie całokształt sytuacji materialno – bytowej skarżącej uznano, że przesłanka ta została przez nią spełniona, a pozostające do jej dyspozycji dochody nie pozwalają chociażby na częściowe partycypowanie w kosztach sądowych. Punktem wyjścia do takiego stwierdzenia jest porównanie tych dochodów z wyszczególnionymi wydatkami (na łączną kwotę 1420 zł), z których praktycznie wszystkie należy uznać za niezbędne i związane z zaspokojeniem bieżących potrzeb skarżącej i pozostającej na jej utrzymaniu córki. Nie może przy tym ujść uwadze, że nie obejmują one innych koniecznych, w tym przede wszystkim na zakup żywności, odzieży, środków czystości itp., których łączne uwzględnienie nie pozostawia wątpliwości, że wyczerpują całość dochodów wnioskodawczyni i nie umożliwiają jej wygospodarowania środków finansowych na opłacenie związanych ze sprawą kosztów sądowych. Wobec braku posiadania wolnych zasobów pieniężnych, wymóg ich uiszczenia, w tym zwłaszcza warunkującego merytoryczne rozpoznanie skargi wpisu który w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego wynosi 500 zł, bez wątpienia wiązałby się w tej sytuacji dla niej i córki bądź ze znacznymi trudnościami (skutkując uszczerbkiem w ich koniecznym utrzymaniu), lub pozbawieniem prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji (co jest o tyle istotne, że wnioskodawczyni kwestionuje prawidłowość decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy wydanej na wniosek innej osoby, wskazując na naruszenie jej praw jako strony postępowania). Uznając w przedstawionej sytuacji wniosek M. P. za uzasadniony w całości, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.