II SA/Rz 171/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 171/18 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca zwróciła się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując wniosek trudną sytuacją osobistą i majątkową. Podała, że uzyskuje wynagrodzenie jedynie w kwocie 1376 zł, posiada liczne kredyty i pożyczki, których raty opiewają na łączną kwotę 1200 zł, ponosi wysokie koszty utrzymania domu. Syn Skarżącej pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (o zadeklarowanych dochodach 1300 zł) partycypuje w kosztach utrzymania domu w wysokości 300 zł. Skarżąca wyjaśniła, że w związku z chorobą serca i kręgosłupa ponosi wydatki na leczenie. Jako majątek zadeklarowała dom o pow. 94 m² wartości ok. 200000 zł oraz samochód osobowy Skoda Fabia o wartości ok. 5000 zł. Wskazała, że stałe wydatki w miesiącu to: kredyty i pożyczki, których raty łącznie miesięcznie wynoszą ok. 1200 zł, koszty utrzymania domu to ok. 700 zł miesięcznie, benzyna 100 zł, podatek od nieruchomości 40 zł, telefon 40 zł. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym. W wyjaśnieniach pełnomocnik Skarżącej adwokat potwierdził wydatki z wiązane z utrzymaniem domu i z ochroną zdrowia w kwotach zadeklarowanych we wniosku. Załączono kopie: decyzji w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości (w kwocie 120,78 zł), wpłat za telefon (47,54 zł), raty pożyczki (56 zł), opłaty za śmieci (88 zł), dostawę wody ((144,12 zł, 108,23 zł, 63,35 zł),comiesięcznych opłat za gaz (329,70 zł, 363,58 zł, 404,24 zł), energię elektryczną (174,58 zł, 166,51 zł) oraz dokumentów potwierdzających dolegliwości zdrowotne. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Co do zasady w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), a prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W przypadku osoby fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w takim jak wnioskowany, może być przyznane gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z treści powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym. Samo zaś zwolnienie powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest przez nią rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku rozpoznający go referendarz uznał, że w istniejącym stanie faktycznym Skarżąca nie pozostaje w sytuacji w której nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, co stanowi przesłankę do zwolnienia od ich ponoszenia. Skarżąca posiada stałe źródło dochodu w wysokości 1472,38 zł, przy czym jest to kwota po potrąceniu 1.105 zł kwoty pożyczki z zakładu pracy. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, który partycypuje w kosztach utrzymania, jest osobą pracującą. Skarżąca udokumentowała na wezwanie wydatki związane z utrzymaniem domu, natomiast dowodów takich nie przedstawiła na okoliczność ponoszonych kosztów leczenia; czy koszty te faktycznie ponosi (na zabiegi, wizyty), czy są one refundowane. Również co bardzo istotne, skarżąca nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych, kart kredytowych, lokat, tym samym uniemożliwiając pełną ocenę jej sytuacji; nie wiadomo bowiem czy korzysta np. z linii kredytowej w rachunku bankowym, co z kolei umożliwia pokrycie wymaganych w sprawie kosztów sądowych (na tym etapie sprawy Skarżąca ma obowiązek uiścić wpis od skargi). Pomimo trudnej sytuacji materialnej Skarżąca korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika adwokata, co bezsprzecznie wiąże się z nakładami finansowymi, a brak środków pieniężnych Skarżąca dobitnie akcentuje (nie wynika by pełnomocnik działał w sprawie Skarżącej pro bono). Skarżąca nie powołuje się na okoliczności losowe, nadzwyczajne, które uniemożliwiałyby jej pokrycie koniecznych kosztów związanych z postępowaniem przed sądem, dlatego przy uwzględnieniu całokształtu podanych informacji, w tym że osiąga dochody jak w zadeklarowanej wysokości, nie podnosi, że nie może uzyskać pomocy od syna, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, rozpoznający wniosek referendarz uznał, że Skarżąca może uiścić koszty sądowe związane z wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.