II SA/Rz 171/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego -skargę oddala- Przedmiotem skargi jest, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z [...] grudnia 2017 r. nr [...] wydana w przedmiocie umorzenia postepowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego. Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, że wskutek zawiadomienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB w [...]) przeprowadził kontrolę w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego położonego na działkach o nr ewid. 1023/1 i 1023/2 w M. Ustalono, że budynek gospodarczy ma wymiary w rzucie 7,20 m x 4,85 m. Jest konstrukcji murowanej, przykryty dachem jednospadowym o konstrukcji drewnianej, pokryty blachą falistą, w najwyższym punkcie budynek ma wysokość 2,95m, a w najniższym 2,47m. Budynek zlokalizowany jest na dwóch działkach stanowiących odrębną własność. Działka o nr ewid. 1023/1 stanowi własność L. K., zaś działka o nr ewid. 1023/2 własność B. G. Granica między w/w działkami przebiega przez środek spornego budynku. Ustalono również, że budynek został wybudowany na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...] sierpnia 1966 r. ([...]) jako budynek prowizoryczny gospodarczy, na okres budowy warsztatu na nieruchomości stanowiącej własność Z. K. PINB stwierdził, że brak treści w/w decyzji uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie czy decyzja ta dotyczyła spornego budynku. Bezspornym jest, że budynek istnieje ponad 40 lat został wybudowany na podstawie przepisów Prawa budowlanego, tj. ustawy z 31 stycznia 1961 r. Organ wskazał też, że z aktu notarialnego z [...] listopada 2002 r. wynika, że działki o nr ewid. 1023/1 i 1013/2 stanowiły jedną działkę o nr ewid. 1023. Decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2002 r. ([...]) zatwierdzony został podział działki nr 1023. Podział dokonany został z zachowaniem obowiązujących warunków technicznych przez istniejący na działce nr 1023 budynek gospodarczy. Właściciele działek nr 1023 i nr 1024 złożyli wniosek w sprawie rozbiórki istniejącego budynku gospodarczego, organ nie wniósł sprzeciwu do złożonego wniosku w sprawie rozbiórki budynku gospodarczego. W tych okolicznościach PINB stwierdził brak podstaw prawnych do nakazania rozbiórki budynku gospodarczego i uznał, że postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego położonego na działkach o nr ewid. 1023/1, 1023/2 w M. przy ul. [...] jest bezprzedmiotowe, to zaś uzasadnia jego umorzenie – czemu dał wyraz w decyzji z [...] września 2017 r. nr [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyła B. G., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie decyzji w całości i nakazanie L. K. rozbiórkę prowizorycznego budynku gospodarczego położonego na działkach o nr ewid. 1023/1,1023/2 w M. Odwołująca wyjaśniła, że przedmiotowy obiekt budowlany usytuowany jest częściowo na działce o nr 1023/2 będącej jej własnością oraz na działce o nr 1023/1 będącej własnością L. K. (jej brata). Obiekt ten został oznaczony jako "nr g 1" na mapie ewidencyjnej zalegającej w aktach sprawy. Podała, że dnia [...] sierpnia 1966 r. wydano decyzję niewymagającą zatwierdzenia projektu, którą udzielono pozwolenia na budowę prowizorycznego budynku gospodarczego na okres budowy warsztatu na rzecz Z. K. (ojca stron). Decyzja ta została udzielona z zachowaniem warunku rozebrania po przed oddaniem do użytku warsztatu. Decyzja ta została przedłożona do pisma z dnia [...] października 2016 r. i stanowi jedyną podstawę do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wyjaśniła też, że budowa warsztatu (obiekt oznaczony nr g 3 na mapie ewidencyjnej) położonego na działce o nr 1023/1 (własność L. K.) została zakończona przeszło 40 lat temu i od tego czasu jest użytkowany (jednakże przedmiotowy obiekt budowlany nie został rozebrany do dnia dzisiejszego). Jej zdaniem z zebranego materiału dowodowego wynika, że zachodzą przesłanki do zobowiązania (nakazania) rozbiórki prowizorycznego budynku gospodarczego. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2017 r. WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że zakończenie przez organ I instancji postępowania poprzez jego umorzenie jest uzasadnione, lecz z przyczyn innych niż przedstawionych w uzasadnieniu decyzji. Jak zaznaczył ustalone zostało, że przedmiotowy budynek gospodarczy położony na działkach o nr ewid. 1023/1, 1023/2 w M. został wybudowany na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dn. [...] sierpnia 1966 r. ([...]) udzielającej pozwolenia na budowę prowizorycznego budynku gospodarczego na okres budowy warsztatu na nieruchomości stanowiącej własność Z. K. - ojca L. K. (właściciel działki nr ewid. 1023/1) z zachowaniem warunku rozebrania budynku gospodarczego przed oddaniem do użytku warsztatu. Na "Planie sytuacyjnym" parceli stanowiącym część projektu zamiennego warsztatu realizowanego przez B. i Z. K., zatwierdzonego przez Architekta Powiatowego w [...] decyzją z dnia [...] marca 1967 r. ([...]) obiekt stanowiący przedmiot postępowania oznaczony jest nr 2 - projektowana szopa na okres budowy. WINB stwierdził, że nie ma wątpliwości, że decyzja z [...] sierpnia 1966 r. ([...]) dotyczy budynku objętego przedmiotowym postępowaniem. Organ odwoławczy zauważył też, że w aktach zalega decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z [...] kwietnia 1968 r. ([...]) udzielająca pozwolenia na użytkowanie warsztatu pod warunkiem wykonania do [...] października 1968 r. tynków zewnętrznych i zamurawienia przyległego terenu. Jak wyjaśnił WINB na obecnym etapie organem właściwym w sprawie egzekwowania rozbiórki przedmiotowego budynku jest organ, który udzielił pozwolenia na budowę. Obecnie jest nim Starosta Powiatowy, do którego kompetencji należy m. in. egzekwowanie zapisów i nakazów określonych w decyzjach o pozwoleniu na budowę wydanych w okresie wcześniejszym. W tych okolicznościach organ uznał zastosowanie przez PINB art. 105 § 1 K.p.a. za w pełni uzasadnione. Końcowo zauważył, że organ I instancji kwestionowaną decyzją rozstrzygnął sprawę budowy budynku gospodarczego. Natomiast organem właściwym do egzekwowania rozbiórki przedmiotowego budynku jest Starosta Powiatu [...]. Skargę na powyżej opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła B. G. – zastępowana przez pełnomocnika (adwokata) i wniosła o jej uchylenie w całości, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 19 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a mianowicie w sytuacji gdy organ I i II instancji uznał się za niewłaściwy do załatwienia sprawy winien z urzędu uznać swą niewłaściwość. Pominięcie ww. przepisu spowodowało wydanie wadliwej decyzji orzekającej jedynie o utrzymaniu w mocy decyzji umarzającej postępowanie, z pominięciem przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 65 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy organy obu instancji winny z urzędu uznać się za niewłaściwe i niezwłocznie przekazać sprawę do organu właściwego, tj. Starosty Powiatu [...]. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne, jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a.", stanowiąc: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie naruszyła ona prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu. W toku postępowania sporne było to, czy ocena organu o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego na działkach nr 1023/1 i nr 1023/2 w M. skutkującej obligatoryjnym jego umorzeniem (art. 105 § 1 K.p.a.) była uzasadniona. W ocenie Sądu, pogląd organów nadzoru budowlanego zasługuje na akceptację. W szczególności nie można zgodzić się z podniesionym przez skarżącą zarzutem naruszenia art. 19 i art. 65 K.p.a., a także z argumentacją mającą wspierać ten zarzut. Z ustaleń dokonanych zaskarżoną decyzją, znajdujących potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym wynika, że wspomniane wyżej działki, tj. nr 1023/1 i nr 1023/2 stanowiące własność odpowiednio L. K. i B. G. powstały z podziału działki nr 1023,na wniosek ówczesnych jej właścicieli (M. K., L. K. i B. G.), zatwierdzonego decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. ([...]) Prezydenta Miasta [...], po uprzednim pozytywnym zaopiniowaniu projektu podziału (postanowienie z dnia [...] grudnia 2001 r.). Znajdujący się na tych działkach sporny budynek gospodarczy został zrealizowany na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 1966 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] ([...]) udzielającej Z. K. (ojcu skarżącej i L. K.) pozwolenia na budowę prowizorycznego budynku gospodarczego na okres budowy warsztatu. Pozwolenie na użytkowanie warsztatu zostało udzielone na wniosek Z. K., decyzją z dnia [...] kwietnia 1968 r. ([...]) Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury i od tego czasu jest on użytkowany (aktualnie przez L. K.), co przyznaje również skarżąca. Skoro wybudowanie przedmiotowego budynku gospodarczego nastąpiło na podstawie uprzednio udzielonego pozwolenia na budowę, to nie zachodzi tu przypadek – co oczywiste być musi – samowoli budowlanej obligującej organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki (w szczególności na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., czego domagała się skarżąca w odwołaniu). W warunkach rozpoznawanej sprawy obowiązek rozbiórki wynika z powoływanej decyzji z dnia [...] sierpnia 1966 r. ([...]) i jak słusznie wskazano w uzasadnieniu skarżonej decyzji, egzekwowanie tego obowiązku należy do organu, który tą decyzją udzielił pozwolenia na budowę (aktualnie organem właściwym jest starosta – tu Starosta Powiatu [...]). Stąd też nie było potrzeby, ani też możliwe podjęcie przez organ nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia in merito, w świetle regulacji zawartych w przepisach prawa materialnego (Prawa budowlanego z 1994 r. czy też wcześniejszych przepisów). Reasumując zakończenie postępowania w sprawie legalności budowy przedmiotowego budynku gospodarczego w myśl art. 105 § 1 K.p.a. było prawidłowe i nie naruszyło prawa w zakresie, o jakim mowa była na wstępie. Nadto, wbrew zarzutom skargi, przeprowadzone zostało przez właściwe organy, tj. z zachowaniem właściwości przedmiotowej i podmiotowej określonej przepisami prawa materialnego. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.