II SA/Rz 1714/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-17

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego, która mieści się w kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej, strona ma obowiązek uiszczania kosztów sądowych, czy też jest z nich zwolniona z mocy ustawy?
Ratio decidendi
W sprawach z zakresu pomocy społecznej, do których zalicza się sprawa dotycząca zasiłku okresowego, strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. W związku z tym, postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, a wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony z uwagi na trudną sytuację finansową strony.
Stan faktyczny
M. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zasiłku okresowego. Skarga została odrzucona. Następnie M. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przedstawiając swoją trudną sytuację finansową. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zasiłku okresowego - postanawia - I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności. W terminie do zaskarżenia powyższego orzeczenia M. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Wynika z niego, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką (18 lat). Mieszkają w domu o pow. 35 m.kw. Dochody rodziny to: zasiłek stały – 371 zł, zasiłek okresowy – 163 zł, alimenty – 130 zł oraz zasiłek rodzinny – 129 zł. Na opał, energię elektryczną, lekarstwa, wodę, Internet i środki komunikacji wydatkowana jest kwota ok. 500 zł. Reszta dochodu przeznaczana jest na wyżywienie. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W myśl art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strony postępowania sądowego ponoszą jego koszty związane z ich udziałem w sprawie. Ustawodawca przewidział jednak równocześnie możliwość wsparcia osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej w ramach instytucji prawa pomocy. W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W tym pierwszym przypadku obejmuje ono zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak też i ustanowienie adwokata i o takie właśnie wsparcie ubiega się strona. Należy jednak mieć na względzie, że sprawa niniejsza dotyczy zasiłku okresowego, a zatem mieści się w kategorii spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, w których - wedle art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. - strony nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego też postępowanie w zakresie zwolnienia strony od kosztów sądowych umorzono w oparciu o art. 249a P.p.s.a. Natomiast zasadność wniosku skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., udzielenie pomocy stronie w takim właśnie zakresie wymaga wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. M. M. wykazał, że w jego wypadku powyższa przesłanka została spełniona. Dochody wymienionego są na tyle niskie, że ledwo wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb wnioskodawcy i jego córki, z którą pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym. Ponadto, ich źródło stanowią w przeważającej części środki z pomocy społecznej, zaś w pozostałym zakresie są to uzyskiwane przez córkę strony alimenty. Poza tym, wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, co z pewnością przekłada się na jego mniejsze możliwości znalezienia odpowiedniego zatrudnienia. Skarżący pozostaje w leczeniu, co wiąże się z wydatkami na powyższe. Z wymienionych względów uznano, że M. M. nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika i ustanowiono na jego rzecz adwokata. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło