II SA/Rz 1714/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku H. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz rozłożenia ich na raty - postanawia - I. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. H. B. do skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz rozłożenia ich na raty dołączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Zaznaczyła w nim, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z czternastoletnią córką. Nie pracuje zawodowo, bowiem sprawuje całodobową opiekę nad niepełnosprawnymi rodzicami. Jej dochody to zasiłek dla opiekuna wynoszący 520 zł, zasiłek rodzinny w kwocie 118 zł oraz alimenty wynoszące 617,36 zł. Stałe wydatki to kwota 584,67 zł, która nie obejmuje jednak tych na wyżywienie, zaspokojenie potrzeb córki – uczennicy gimnazjum oraz kosztu odzieży czy środków czystości. Powyższe oświadczenie uznano za niewystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony i dlatego wezwano składającą go do jego uzupełnienia w zakresie następujących danych: średnich miesięcznych wydatków na wyżywienie, utrzymanie domu (z podaniem wysokości poszczególnych opłat), z tytułu korzystania z telefonu i Internetu, na odzież, środki czystości, edukację córki strony. Wezwanie dotyczyło także podania, czy wnioskodawczyni posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak to jakie są miesięczne koszty ich utrzymania oraz wskazania, czy wymieniona pobiera świadczenie wychowawcze na córkę, jak też przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych. Pomimo upływu wyznaczonego siedmiodniowego terminu (co miało miejsce dnia 4 stycznia 2017 r.) skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie skarżącej nie może zostać uwzględnione, bowiem odmówiła ona podjęcia z referendarzem sądowym współpracy, która miała na celu rzetelne wyjaśnienie jej sytuacji materialnej. Tymczasem, jak wynika z brzmienia regulacji ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", to wnioskodawca winien udowodnić, że spełnia przewidziane wskazaną ustawą warunki uzyskania wsparcia, o które się ubiega. Powyższe wynika po pierwsze z treści art. 199 P.p.s.a., wedle którego strony postępowania sądowego ponoszą związane ze swoim udziałem w sprawie koszty, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisem takim jest art. 243 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym stronie, na jej wniosek, może zostać przyznanie prawo pomocy. Obejmuje ono w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika (tzw. całkowite prawo pomocy) bądź też w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie radcy prawnego (tzw. prawo pomocy w częściowym zakresie). W art. 252 § 1 P.p.s.a. ustawodawca wskazał, że wnioskujący o prawo pomocy winien zawrzeć w swoim wniosku oświadczenie wraz z dokładnymi danymi odnośnie do swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej. Z kolei w art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., które dotyczą przesłanek przyznania całkowitego i częściowego prawa pomocy mowa jest o tym, że domagający się dofinansowania ze środków publicznych powinien wykazać, że znajduje się w opisanej w przepisach tych sytuacji. Sprawa ze skargi H. B. dotyczy problematyki mieszczącej się w ramach pomocy i opieki społecznej, które to sprawy z mocy brzmienia art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. podlegają zwolnieniu od kosztów sądowych. Skoro więc rozpoznanie wniosku skarżącej w tym właśnie zakresie stało się bezprzedmiotowe, to umorzono postępowanie w tej części na podstawie art. 249a P.p.s.a. Natomiast żądanie skarżącej dotyczące ustanowienia radcy prawnego nie może zostać uwzględnione z uwagi na niewykazanie przez wymienioną, że poza jej możliwościami płatniczymi pozostaje pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Strona podała w swoim wniosku zbyt mało informacji odnośnie do swojej sytuacji materialnej. Nie wskazała bowiem wysokości comiesięcznych wydatków na wyżywienie siebie i córki, odzież, środki czystości, edukację oraz z tytułu korzystania z telefonu i Internetu. Nie podała także, czy posiada pojazdy mechaniczne i jakie wiążą się z tym koszty. Dlatego też wezwano ją do uzupełnienia danych w tym zakresie, a ponadto do wyjaśnienia, czy pobiera świadczenie wychowawcze na córkę oraz do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych. Wezwanie to pozostało jednak bez odpowiedzi. Nie wyjaśniając zatem należycie kwestii odnoszących się do dochodów i wydatków, wnioskodawczyni nie udowodniła tym samym, że spełnia przesłankę przyznania prawa pomocy określoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dlatego też odmówiono uwzględnienia jej żądania odnośnie do ustanowienia radcy prawnego, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.