II SA/Rz 1715/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat E. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - postanawia - odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Na skutek wniosku M. M., postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2016 r., ustanowiono dla niego adwokata. W piśmie z dnia 2 marca 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła w charakterze pełnomocnika strony adwokat E. M., której wskazane pismo doręczone zostało w dniu 7 marca 2016 r. W dniu 24 marca 2016 r. wymieniona adwokat złożyła w tut. Sądzie pismo, w którym zwróciła się o zasądzenie kosztów udzielonej stronie z urzędu pomocy prawnej. W związku z powyższym Sąd skierował do pełnomocnik pismo, w którym zwrócił uwagę na brzmienie art. 177 § 3 – 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." i wskazał na przedwczesność złożonego wniosku. W dniu 7 kwietnia 2016 r. adwokat E. M. nadała w urzędzie pocztowym adresowane do tut. Sądu pismo zatytułowane "Opinia w przedmiocie podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej". Wskazała w nim na brak zachodzenia takich podstaw w niniejszej sprawie. Z kolei w dniu 5 maja 2016 r. wymieniona pełnomocnik wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów udzielonej stronie z urzędu pomocy prawnej. Oświadczyła jednocześnie, że nie zostały one pokryte w całości ani też w części. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów. Obecnie kwestie te reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Wedle jego § 1, określa ono szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, sposób określania tych kosztów oraz wydatków stanowiących podstawę ich ustalania oraz maksymalną wysokość opłat za udzieloną pomoc. W orzecznictwie sądowym na gruncie poprzednio obowiązującego w tym zakresie aktu, a to rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.) nie budziło wątpliwości, że nie każdy wniosek pełnomocnika o przyznanie mu wynagrodzenia podlega uwzględnieniu. Wskazywano w nim, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem jej pomocy prawnej. Ponadto podnoszono, że pełnomocnik procesowy odpowiada zarówno za treść, jak i formę składanych pism procesowych oraz podejmowanych w toku postępowaniu na rzecz strony, którą reprezentuje, czynności. Tylko więc pomoc prawna udzielona z zachowaniem wymogów przewidzianych przez prawo np. w zakresie kwestii formalnych może być uznana za profesjonalną, a tym samym uzasadniającą jej opłacenie ze środków publicznych [por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 22.12.2004 r. OZ 720/04, postanowienie NSA z 16.06.2010 r. II FZ 143/10, publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Złożony zatem przez pełnomocnika wniosek podlega ocenie w aspekcie jakości usług, które zostały wyświadczone w ramach pomocy prawnej dla strony. Jeśli pomoc świadczona była sprzecznie z wymogami profesjonalizmu, to nie można uznać, by przybrała ona dla strony rzeczywisty wymiar, a zatem by podlegała opłaceniu ze środków Skarbu Państwa. W ocenie rozpoznającej niniejsze żądanie, brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Należy bowiem mieć na uwadze, że wedle treści art. 177 § 4 P.p.s.a., jeśli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony, a sąd doręcza ją stronie. W świetle natomiast art. 177 § 3 P.p.s.a., w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Odpis postanowienia o odrzuceniu skargi M. M. doręczony został wymienionemu 2 lutego 2016 r., natomiast ustanowiona dla niego pełnomocnik o fakcie takiego wyznaczenia dowiedziała się w dniu 7 marca 2016 r. Tym samym, opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od tego postanowienia adwokat powinna była złożyć do dnia 6 kwietnia 2016 r. Tymczasem opinia sporządzona przez E. M. została wniesiona do tut. Sądu w dniu 7 kwietnia 2016 r., a zatem z jednodniowym opóźnieniem. Należy dodatkowo podkreślić, że Sąd zwracał pełnomocnik uwagę na brzmienie art. 177 § 3 – 5 P.p.s.a., zatem niezależnie od tego, że jest zawodowym zastępcą prawnym także i z tego względu winna była mieć świadomość terminu, w którym należy sporządzić opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. Z wymienionych względów przyjęto, że niezasadne jest przyznanie adwokat E. M. wynagrodzenia za wskazaną wyżej opinię o nieistnieniu podstaw do zaskarżenia postanowienia tut. Sądu o odrzuceniu skargi M. M. i odmówiono uwzględnienia żądania w tym zakresie. Podstawę powyższego stanowił art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 250 P.p.s.a.