II SA/Rz 172/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-03-18

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy strona nie posiada dochodów wystarczających na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata należy uwzględnić, gdy strona nie dysponuje dochodami pozwalającymi na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych, a poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek w jej utrzymaniu. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., które przewidują pomoc dla osób ubogich.
Stan faktyczny
H. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Wojewody o wymeldowaniu z pobytu stałego. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, bez majątku i oszczędności, utrzymującą się z zasiłków społecznych oraz wynajmu pokoju. Jego miesięczne dochody wynoszą około 550 zł, co jest niewystarczające na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano H. S. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. S., H. S., M. S., E. S. oraz W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - postanawia - przyznać skarżącemu H. S. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik H. S., wezwany o uiszczenie wpisu od jego skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego, złożył wniosek o zwolnienie od tego obowiązku oraz od innych kosztów sądowych, jak też o ustanowienie adwokata. Podał, że jest osobą niepełnosprawną, prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada jakiegokolwiek majątku, oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Wynajmuje pokój w mieszkaniu za kwotę 370 zł miesięcznie, w ramach której mieszczą się opłaty za media. Utrzymuje się z zasiłku okresowego w kwocie 400 zł oraz zasiłków celowych z przeznaczeniem na żywność (ostatnio w kwocie 150 zł miesięcznie). Z dołączonej do wniosku decyzji Prezydenta Miasta [...] wynika, że wnioskodawca w styczniu 2015 r. otrzymał także zasiłek celowy na zakup kurtki i obuwia. Oświadczenie skarżącego wskazuje, że miesięcznie wydaje on 30 zł na telefon oraz nie więcej niż 20 zł na lekarstwa. Korzysta z darmowych posiłków wydawanych przez Towarzystwo Pomocy im. Św. Brata Alberta. Strona zwróciła uwagę, że nie jest w stanie zaciągnąć jakichkolwiek pożyczek czy kredytów ze względu na to, że nie miałaby następnie możliwości ich spłaty. Wniosek H. S. podlega uwzględnieniu w całości. Dotyczy on, jako obejmujący żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, najszerszego wymiaru przewidzianej przez ustawodawcę pomocy dla strony, na co wskazuje brzmienie art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a.". Przyznanie takiego wsparcia powinno się odnosić do osób ubogich, nie dysponujących jakimkolwiek dochodem bądź też takich, których dochód nie wystarcza na pokrycie wydatków innych niż niezbędne. Przesądza o tym treść art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w takim właśnie zakresie następuje w razie niemożności poniesienia przez stronę jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza sytuacji materialnej skarżącego, przedstawiona przez niego we wniosku, prowadzi do konkluzji o jego pełnej zasadności. Wskazuje na to przede wszystkim fakt, że wymieniony uzyskuje bardzo niski dochód tj. w wysokości ok. 550 zł miesięcznie, którego źródłem są środki z pomocy społecznej. Obiektywnie rzecz biorąc kwota taka jest niewystarczająca na zaspokojenie niezbędnych tylko potrzeb życiowych tzn. przesądzających o egzystencji jednostki (w zakresie wyżywienia, leczenia, mieszkania). Skoro więc środki finansowe, którymi dysponuje strona są nieadekwatne do zapewnienia sobie tzw. niezbędnego utrzymania, to tym samym nie mogą być one przeznaczone na koszty postępowania sądowego. Ich wydatkowanie w tym ostatnim celu skutkowałoby bowiem niewątpliwie powstaniem u strony uszczerbku w takim utrzymaniu. Z tych względów uwzględniono żądanie H. S. i zwolniono go od kosztów sądowych, jak też ustanowiono dla niego adwokata celem zapewnienia stronie prawa do sądu, zagwarantowanego w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niniejsze rozstrzygnięcie znajduje oparcie w art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło