II SA/Rz 1722/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu sprawy ze skarg M. Z. i S. B. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Po otrzymaniu odpisu tego wyroku S. B. zakwestionował go w drodze skargi kasacyjnej, w której wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym następnie na wezwanie oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach S. B. podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą. Dążąc do realizacji inwestycji, której dotyczy niniejsza sprawa poniósł koszty, których wysokość przekroczyła kwotę kilkudziesięciu tysięcy złotych. W związku z powyższym nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, a odmowa zwolnienia go od powyższych pozbawiłaby go możliwości skontrolowania wymienionego wyżej wyroku, który uważa za niezgodny z prawem. Wnioskodawca podał, że do wspólnego z nim gospodarstwa domowego wchodzi jego żona. W związku z tym, że skarżący nie wypełnił rubryk złożonego formularza wniosku o prawo pomocy oznaczonych numerami od 7 do 11 odnoszących się do dochodów i majątku jego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wezwano go do dokonania uzupełnień w tym zakresie. W odpowiedzi S. B. jako swój majątek wskazał: dom o wartości szacunkowej 220 000 zł, dwa mieszkania w [...] (wartość 240 000 zł oraz 560 000 zł), mieszkanie w [...] (wartość 600 000 zł), gospodarstwo rolne w [....] (pow. 13,56 ha), działki w [...] o wartości 170 000 zł, działki w [...] o wartości 273 000 zł, działki w [...] o wartości 629 000 zł, samochód osobowy Porsche, trzy samochody osobowe BMW, dwa samochody osobowe Volvo, dwa ciągniki siodłowe MAN, samochód ciężarowy MAN, naczepa Reisch, naczepa LDS, cysterna. Wnioskodawca podał, że miesięczny dochód z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej wynosi 13 238 zł, zaś dochód jego żony z tytułu umowy o pracę to 2 780 zł. Wnioskodawca zwrócił uwagę na zaciągnięte kredyty, z pozostałymi do spłaty na dzień 30 czerwca 2018 r. kwotami: 1 892 017,62 zł oraz 8 686 206,01 zł. Z kolei pozostałe do spłaty raty leasingowe to 124 434,52 zł. Inne średnie miesięczne wydatki to: 16 626,80 zł – energia elektryczna, 2 693,40 zł – gaz, 4 711,79 zł – woda i wywóz odpadów, 921,67 zł – koszty dzierżawy. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony i to w jakiejkolwiek części. Informacje podane bowiem przez wymienionego wskazują na jego bardzo dobrą sytuację materialną. Tymczasem instytucja prawa pomocy skierowana jest do osób ubogich, które mają problem z zaspokojeniem swoich codziennych życiowych potrzeb. Jak stanowi mianowicie art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", to strony postępowania obowiązane są do pokrywania kosztów, które łączą się z ich udziałem w sprawie. To więc rolą strony jest zgromadzenie środków potrzebnych w powyższym celu. Dopiero, gdy jest to obiektywnie rzecz biorąc niemożliwe, wówczas Skarb Państwa może sfinansować udział danej osoby w konkretnym postępowaniu sądowym. W przypadku zwolnienia od kosztów sądowych, o co ubiega się skarżący, przesłanką uwzględniania wniosku jest – w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym przepis ten wyraźnie stanowi, iż to ubiegający się o tego rodzaju wsparcie winien wykazać, że przesłanka ta została w jego wypadku spełniona. To bowiem w jego "interesie" znajduje się uczynienie przez rozpoznającego wniosek odstępstwa od wymienionej wyżej zasady z art. 199 P.p.s.a. W przypadku, gdy podane przez stronę informacje są niewystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku bądź też, gdy budzą one wątpliwości, wówczas możliwe jest wezwanie strony o dokonanie stosownych uzupełnień tj. przez przedstawienie jakichś dodatkowych informacji czy też przedłożenie określonych dokumentów w oparciu o art. 255 P.p.s.a. W złożonym wniosku S. B. podał, że do wspólnego z nim gospodarstwa domowego wchodzi jego żona. Wskazał także, iż prowadzi działalność gospodarczą i w jej ramach - dążąc do realizacji inwestycji, której dotyczy sprawa - poniósł koszty w kwocie kilkudziesięciu tysięcy złotych i dlatego też nie jest obecnie w stanie pokryć kosztów postępowania zainicjowanego złożoną przez niego skargą kasacyjną. Podkreślił, że odmowa zwolnienia go od tych kosztów pozbawi go możliwości skontrolowania wyroku, który uważa za niezgodny z prawem. Ze względu na to, że argumentacja strony nie zawierała żadnych w istocie informacji na temat jego sytuacji finansowej (nie wypełniono szeregu rubryk formularza wniosku o prawo pomocy), a właśnie kondycja finansowa strony stanowi o ewentualnej możliwości przyznania prawa pomocy, to wezwano ją do ich podania. Wprawdzie uzyskane informacje także nie są pełne, bowiem podają np. średnie miesięczne wydatki związane jednak bądź tylko z prowadzoną działalnością gospodarczą, bądź również i z utrzymaniem domu, jednak już tylko one nie pozwalają przyjąć, że skarżący to osoba uboga, mogąca być adresatem wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy. Trudno bowiem za taką uznać podmiot prowadzący działalność gospodarczą z comiesięcznym dochodem wynoszącym ponad 13 000 zł oraz dysponującą majątkiem o znacznej wartości (dom, kilka mieszkań i działek, kilka samochodów drogich marek). Należy podkreślić, że skarżący prowadzi dwuosobowe tylko gospodarstwo domowe, zaś kwota 250 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, której uiszczenie jest obecnie konieczne celem nadania biegu złożonemu środkowi zaskarżenia jest wręcz symboliczna w zestawieniu tak z łącznym miesięcznym dochodem skarżącego i jego żony (wynoszącym 16 018 zł), jak też przede wszystkim z łączną wartością zgromadzonego przez stronę majątku nieruchomego (2 692 000 zł). Podkreślenia wymaga także, iż skarżący od samego początku tj. od momentu wniesienia skargi - która to czynność nie jest w świetle uregulowań P.p.s.a. obwarowana tzw. przymusem adwokacko-radcowskim - działa za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika (radcy prawnego), co z pewnością generuje określone koszty niniejszego postępowania. Już więc tylko z uwagi na to, co wyżej wskazano, uznano za zasadną odmowę przychylenia się do wniosku strony i nie wzywano ją do sprecyzowania swoich średnich comiesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie, żony i domu, jak też nie wzywano do uprawdopodobnienia powyższego poprzez stosowne dokumenty. Fakt bowiem uzyskiwania przez skarżącego bardzo wysokich dochodów i posiadania przez niego znaczącego majątku jest wystarczającą podstawą do odmownego załatwienia wniosku strony. Prawo pomocy nie ma bowiem służyć ochronie prywatnego majątku strony, a umożliwić obronę praw na drodze sądowej podmiotowi, który ma trudności w zaspokojeniu podstawowych potrzeb. Z tych przyczyn postanowiono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.