II SA/Rz 1723/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - I. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A. W. zakwestionowała w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję dotyczącą ustalenia warunków zabudowy. Wezwana do jej opłacenia poprzez uiszczenie kwoty 500 zł złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zaznaczyła w nim, że dopiero od kilku lat pobiera emeryturę w wysokości 1032 zł. Jest poważnie chora, dlatego też dużą część otrzymywanego świadczenia wydaje na lekarstwa. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w domu o pow. 85 m.kw. Jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 3,27 ha oraz budynków gospodarczych i garaży na samochód oraz ciągnik. Strona zaznaczyła, że na 2016 r. zaplanowała remont starego ogrodzenia, remont grobowca rodziców oraz wykonanie grobu dla siebie. W odpowiedzi na wezwanie o podanie dodatkowych danych wnioskodawczyni wskazała następujące comiesięczne wydatki: żywność – 350 zł, "inne istotne potrzeby" – 50 zł, gaz – 40 zł, energia elektryczna – 50 zł, woda i kanalizacja – 10 zł, opał – 200 zł, lekarstwa – 175 zł, telefon - 90 zł. W związku z posiadaniem nieruchomości rolnej nie pobiera żadnych dopłat. Jest właścicielką samochodu z 1988 r., ale go nie użytkuje. Nie ma żadnych oszczędności poza kwotą 500 zł. Strona sprecyzowała także, iż zaplanowanych remontów nie będzie mogła zrealizować z uwagi na brak środków finansowych. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a o to właśnie ubiega się skarżąca, wchodzi w zakres prawa pomocy w całkowitym zakresie, o czym stanowi art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie stronie wsparcia w takim rozmiarze możliwe jest tylko w sytuacji, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei mniejsze granice prawa pomocy, a zatem zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata odnoszą się do sytuacji, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Na uwagę zwraca fakt, że w obydwu wymienionych ostatnio przepisach ustawodawca nałożył na składającego wniosek obowiązek wykazania, że wskazane w nich przesłanki są spełnione w jego przypadku. To zatem wnioskujący o pomoc winien przedstawić w jasny i całościowy sposób swoją sytuację rodzinną i majątkową, by w oparciu o podane przez niego dane możliwa była ocena jego zdolności płatniczych. Konieczna jest także jego pełna współpraca z Sądem w tym zakresie. Jeśli więc do strony zostanie skierowane wezwanie o uzupełnienie pierwotnie podanych informacji bądź nadesłanie dodatkowych dokumentów, to rolą strony jest zastosowanie się do powyższego. W przeciwnym wypadku powstają wątpliwości co do faktycznej jej sytuacji finansowej. A. W. nie nadesłała tymczasem wyciągów z rachunków bankowych. Wprawdzie wskazała ona, że nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na takich rachunkach, jednak powyższe nie jest równoznaczne z nieposiadaniem takich rachunków w ogóle (wyciągi z nich mogłyby zobrazować przepływ środków pieniężnych). Należy też zwrócić uwagę, że skarżąca posiada w domu zgromadzone oszczędności w kwocie 500 zł. Po pokryciu zaś wszystkich comiesięcznych wydatków pozostaje jej kwota ok. 60 zł, która może zostać wydatkowana na koszty niniejszego postępowania. Podkreślenia wymaga także, iż na obecnym etapie postępowania ustawa procesowa tj. P.p.s.a. nie przewiduje konieczności udziału zawodowego pełnomocnika. Sąd bierze zaś z urzędu pod uwagę wszelkie nieprawidłowości postępowania administracyjnego. Dodatkowo wskazać także trzeba, że tylko wydatki konieczne w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowią o potrzebie przyznania stronie prawa pomocy, tzn. jeśli po ich pokryciu nie pozostają już żadne wolne środki pieniężne. Trudno zaś do powyższych zaliczyć wydatku na telefon w kwocie 90 zł miesięcznie. Z tych wszystkich względów uznano, że adekwatnym do sytuacji materialnej wnioskodawczyni będzie częściowe uwzględnienie jej żądania. Wzięto przy tym także pod uwagę, że A. W. zainicjowała przed tut. Sądem także inną sprawę (oznaczoną sygn. akt II SA/Rz 1726/15). Dlatego też zwolniono stronę od kosztów sądowych, odmawiając jednocześnie ustanowienia na jej rzecz adwokata. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.