II SA/Rz 1726/16

WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-13

Skład orzekający: Marcin Kamiński, Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 33 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, prawidłowo wyważył interes publiczny (realizacja inwestycji celu publicznego) i interes prywatny (prawo użytkownika wieczystego do racjonalnego korzystania z nieruchomości), uwzględniając zaproponowany przez użytkownika wieczystego alternatywny przebieg inwestycji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył prawo, nie odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących nierozważenia przez organ I instancji, czy planowana inwestycja uniemożliwi racjonalne wykorzystanie nieruchomości, oraz nie podając przyczyn, dla których trasa realizacji inwestycji proponowana przez użytkownika wieczystego jest nie do zaakceptowania. Organ powinien rozważyć alternatywny przebieg inwestycji, uwzględniając interesy obu stron, a nie opierać się wyłącznie na stanowisku inwestora, zwłaszcza gdy wzrost kosztów realizacji inwestycji w wariancie alternatywnym nie stanowi interesu publicznego.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Kółek Rolniczych zaskarżyła decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą inwestorowi na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej w celu założenia i przeprowadzenia rurociągu kablowego dla światłowodu. Skarżąca zarzuciła organom nierozważenie alternatywnych tras, kolizję z istniejącą infrastrukturą, brak oceny uciążliwości i szkód, a także obejście prawa poprzez sztuczny podział inwestycji. Organy administracji nie uwzględniły tych zarzutów, opierając się na wniosku inwestora i uzgodnieniach.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Kółek Rolniczych w [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi Spółdzielni Kółek Rolniczych w [...] (dalej w skrócie: "skarżący" lub "Spółdzielnia") jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...]. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2015r. skierowanym do Starosty [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji"), A. S. A. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "inwestor") domagał się udzielenia zgody na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr 766 w N. stanowiącej własność Gminy [...] i pozostającej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Kółek Rolniczych w [...] w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm. – dalej w skrócie "u.g.n."). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Starosta [...] postanowił ograniczyć sposób korzystania z działki nr 766 położonej w N. obj. Kw nr [...] poprzez udzielenie zezwolenia inwestorowi na założenie i przeprowadzenie rurociągu kablowego w postaci dwóch rurek RHDPE 40/3,7 oraz studni teletechnicznej SKR-1, przeznaczonych do przeprowadzenia kabla światłowodowego, w ramach realizacji inwestycji celu publicznego, tj. przyłącza światłowodowego do stacji bazowej B. Sp. z o.o. według załączników graficznych nr 1 i 2 stanowiących integralną część decyzji. Ponadto ustanowił obszar strefy kontrolowanej na czas eksploatacji przyłącza światłowodowego na części przedmiotowej nieruchomości o szerokości 1 metra (po 0,5 metra od osi światłowodu) oraz o szerokości 1,8 metra (po 0,5 metra od studni SKR-1 o wymiarach 1,2 x 0,8 metra) i powierzchni wynoszącej 184,96 m2 (oznaczony na załączniku graficznym nr 1 – kolorem pomarańczowym), a także pas montażowy w okresie budowy na czas do 3 dni na części tej nieruchomości o szerokości do 3 metrów i powierzchni wynoszącej 893 m2 (oznaczony na załączniku graficznym nr 2 – kolorem żółtym i zielonym). Organ zobowiązał inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu przyłącza światłowodowego, a jeżeli będzie to niemożliwe, albo powodowałoby to nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania, które ma odpowiadać wartości poniesionych szkód. Ponadto organ zobowiązał każdoczesnego właściciela nieruchomości do udostępniania jej w celu wykonania czynności związanych z konserwacją lub usuwaniem awarii ciągu przewodowego i urządzeń, znajdujących się na tej nieruchomości, a stanowiących własność inwestora, który to obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 124 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 33 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t. j. Dz. U z 2016r. poz. 1537 ze zm.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."). W uzasadnieniu wskazał, że dla przedmiotowej inwestycji nie jest wymagana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, bowiem stanowi ona inwestycję telekomunikacyjną o nieznacznym oddziaływaniu, dla której nie ma potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę. Dalej podał, że przeprowadzone pomiędzy inwestorem a skarżącym rokowania nie doprowadziły do zawarcia umowy o udostępnieniu nieruchomości. Wskazał też, że przyłącz światłowodowy został zaprojektowany przy najmniejszej uciążliwości dla skarżącego, nie zamyka też skarżącemu drogi do przyłączenia szamb do istniejącej studzienki kanalizacyjnej sanitarnej zlokalizowanej na sąsiedniej nieruchomości. Stwierdził też brak podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Projekt decyzji został uzgodniony z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w ocenie organu II instancji - organ I instancji prawidłowo ustalił cel, zakres i czas ograniczenia korzystania z nieruchomości, zgodnie z projektowanym przebiegiem sieci podziemnego uzbrojenia terenu, uzgodnionym z Zespołem Uzgadniania Dokumentacji Projektowej z dnia 21 maja 2015 r. do sprawy [...], oraz zgodnie z wnioskiem inwestora, co przedstawił na załącznikach graficznych stanowiących integralną część decyzji. Ponadto projekt decyzji został uzgodniony z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, organ II instancji stwierdził, że nie jest on organem właściwym do rozstrzygania kwestii zgodności mapy do celów projektowych wykorzystanej do zaprojektowania przedmiotowej sieci podziemnego uzbrojenia terenu z sytuacją na gruncie. Ponadto obiekty budowlane wymagające pozwolenia na budowę oraz obiekty, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a-20 b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) podlegają geodezyjnemu wyznaczeniu w terenie, a po ich wybudowaniu – geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, obejmującej ich położenie na gruncie. Zapewnienie wykonania tych obowiązków należy do inwestora. Obiekty lub elementy obiektów budowlanych ulegające zakryciu, wymagające inwentaryzacji – podlegają inwentaryzacji przed ich zakryciem. Zatem bezzasadny jest zarzut skarżącego, dotyczący niewykazania na mapie do celów projektowych przewodów elektroenergetycznych, które zostały wykonane ok. 4 lata temu, a które nie zostały zinwentaryzowane. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł zarzut naruszenia: a) przepisów postępowania, t. j. art. 77, 78, 80, 84 k.p.a. poprzez: - niewyjaśnienie, czy wskazany we wniosku przebieg rurociągu koliduje z istniejącą infrastrukturą (linie podziemne energetyczne, budowle, kanalizacja), - brak oceny uciążliwości przebiegu trasy rurociągu i wariantów trasy, - przyjęcie niepełnego wniosku (art. 116 u.g.n.), - nieokreślenie rodzaju i charakteru całej inwestycji oraz zarzut podzielenia inwestycji dla celów wykonawczych na szereg mniejszych inwestycji celem obejścia prawa, - brak wezwania przedsiębiorstwa energetycznego jako strony w sprawie, - nieodniesienie się w postępowaniu odwoławczym do wszystkich zarzutów strony – nierozpoznanie zarzutów, - wadliwą redakcję decyzji poprzez brak określenia czasu trwania ograniczeń, brak elementów formalnych takich jak powierzchnia zajętej nieruchomości i określenie wyłącznego przeznaczenia rurociągu lub wskazania podstaw prawnych dla których z podania tych elementów decyzji organ jest zwolniony, b) naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz art. 33 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych poprzez nierozważenie alternatywnych wariantów trasy rurociągu, brak oceny szkód wynikających z ustalonego decyzją przebiegu (decyzje nie rozważają tej okoliczności) oraz wybór wariantu szczególnie uciążliwego pomimo możliwości wyboru innego wariantu i też wariantu naruszającego wymogi praw budowlanego, w szczególności normy techniczne dla rurociągów kablowych, c) brak oceny podstaw do zastosowania ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych a zwłaszcza poprzez brak oceny charakteru inwestycji i tego, czy dopuszczalna z zastosowaniem tej ustawy jest budowa sieci telekomunikacyjnej nie dla celów własnej działalności statutowej przedsiębiorstwa, lecz w celu zbycia sieci innym podmiotom, oraz czy zamierzenie budowlane wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i zaakceptowanie próby obejścia tych wymogów poprzez wyrażenie zgody na podział przez przedsiębiorstwo telekomunikacyjne inwestycji na pojedyncze odcinki mogące być uznane, za "infrastrukturę telekomunikacyjną o nieznacznym wpływie na środowisko" mimo, że całość inwestycji nie ma takiego charakteru, d) obejście prawa, tj. ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71 ze zm.) poprzez podzielenie inwestycji na etapy i odcinki i nieujawnienie kompleksowego charakteru inwestycji, gdy tymczasem ocenie w zakresie konieczności uzyskania takiej decyzji i charakteru inwestycji polegać może z racji wyraźnych przepisów tego rozporządzenia tylko całość przedsięwzięcia, nawet jeżeli poszczególny jego fragment nie ma takiego wpływu na środowisko. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja dezorganizuje dotychczasowe zagospodarowanie działki, ponadto przebieg linii rurociągu kablowego prowadzi wzdłuż 4 linii przyłączy elektrycznych, poprzez szambo, zbiornik z wapnem, wzdłuż szlaku projektowanej kanalizacji sanitarnej, w pobliżu stacji paliw, wymaga też wycinki drzew. Ogranicza też zabudowę od strony północnej budynku. Zarzucił organowi II instancji, że nie odniósł się do kwestii przebiegu rurociągu względem innych przyłączy, a także w ogóle zgodności mapy do celów projektowych z rzeczywistym stanem rzeczy. Dalej podniósł, że nie uwzględniono wskazanych przez skarżącego alternatywnych lokalizacji rurociągu, które byłyby mniej uciążliwe i nie narażałyby skarżącego na koszty, ryzyko uszkodzenia budowli i budynków, wreszcie ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości. Ponadto zdaniem skarżącego, wniosek zawierał braki formalne, określone w art. 116 ust. 1 pkt 2, 3, 4, 9 u.g.n., nie wskazywał on bowiem zajętej powierzchni, oraz tzw. innych okoliczności. Natomiast decyzja nie wskazuje okresu trwania ograniczeń, ani uzasadnienia jakie okoliczności nakazują organowi od takiego ustalenia odstąpić, nie zawiera też określenia rodzaju linii prowadzonej w rurociągu kablowym. Dalej wskazał, że inwestor dokonał obejścia prawa, działając na rzecz podmiotów trzecich we własnym imieniu, sztucznie podzielił inwestycję na odcinki celem uniknięcia opinii środowiskowej, zaś organ II instancji nie odniósł się do tych zarzutów zawartych w odwołaniu. W szczególności inwestor dąży do wykonania infrastruktury celem sprzedaży jej innemu podmiotowi, zaś przywileje określone w ustawie o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych dotyczą tylko własnej sieci operatora telekomunikacyjnego, zaś infrastruktura wznoszona w celach komercyjnych musi być budowana na zasadach ogólnych. Ponadto organ I instancji błędnie uznał, że nie było wymagane sporządzenie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, pomimo, że przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie wymieniają linii światłowodowych jako nieznacznie oddziałujących na środowisko. Dalej zarzucił, że inwestycja została sztucznie podzielona na odcinki celem uniknięcia konieczności sporządzania opinii środowiskowej i stworzenia ciągu drobnych inwestycji. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wskazał przy tym, że zarzuty podniesione w skardze dotyczą kwestii, które nie podlegają badaniu w przedmiotowym postępowaniu, organy administracji nie są w nim uprawnione do zmiany przebiegu inwestycji, ponadto decyzja może zostać wydana również wówczas, gdy brak jest planu miejscowego lub też gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana. Sama decyzja stanowi jedynie tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "ppsa"), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja narusza prawo, co przesądziło o konieczności wyeliminowania jej z obrotu prawnego. 1. Zgodnie z wnioskiem inwestora, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, której użytkownikiem wieczystym jest Spółdzielnia miało nastąpić wobec konieczności realizacji inwestycji celu publicznego: przyłącza światłowodowego do stacji bazowej B. S.A., zlokalizowanej na działce nr 766 w N. Stosownie do treści powołanego, jako podstawa prawna wydanych w sprawie decyzji art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie jednak z art. 124 ust. 1b u.g.n. w zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Decyzja ta może być również wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana. W analizowanej sprawie, dla terenu obejmującego nieruchomość, której dotyczy kwestionowana decyzja, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W kwestii obowiązku wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego zastosowanie znajduje z kolei art. 47 ustawy z dnia 7 maja 2010 roku o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. 2015 r. poz. 880 ze zm.; dalej w skrócie "u.wsp."), zgodnie z którym nie wymaga wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, budowa infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu oraz wykonywanie innych robót budowlanych dotyczących takiej infrastruktury. Infrastrukturą o takim charakterze, stosownie do zadekretowanej w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.wsp. definicji, jest kanalizacja kablowa, linia kablowa podziemna, instalacja radiokomunikacyjna wraz z konstrukcją wsporczą do wysokości 5 m, szafy i słupki telekomunikacyjne oraz inne podobne urządzenia i obiekty, a także związany z nimi osprzęt i urządzenia zasilające, jeżeli nie są zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub nie stanowią przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000. Inwestycja realizowana przez inwestora to budowa przyłącza światłowodowego, przy czym na działce skarżącego miała być wykonana telekomunikacyjna linia kablowa (rurociąg ziemny; zał. 9 i 10 do wniosku). Inwestycja realizowana na działce skarżącego mieści się zatem w zakresie stosowania art. 47 u. wsp. Inwestycja nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010 r. nr 213, poz. 1397), a zatem nie generuje takiego oddziaływania. Jeżeli więc planowana przez inwestora inwestycja nie wymaga wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a dla terenu, na którym ma być realizowana nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sprawie może mieć zastosowanie art. 124 ust. 1b u.g.n. o ile przedmiotowa inwestycja dotyczy łączności publicznej; taki wymóg expressis verbis wyartykułowano w treści tego przepisu. Jest to rozwiązanie korelujące z treścią art. 6 pkt 1 u.g.n., który budowę łączności publicznej uznaje za cel publiczny. Definicję legalną łączności publicznej zawiera z kolei art. 4 pkt 18 u.g.n., który określa ją, jako infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego. O tym, że planowana inwestycja, jest infrastrukturą telekomunikacyjną przesądził powołany już wyżej art. 2 ust. 1 pkt 4 u.wsp., a o tym że ma ona zapewnić publiczny dostęp do usług telekomunikacyjnych rozstrzygają akta sprawy, z których wynika, że jej realizacja zapewni bezprzewodowy Internet mieszkańcom gminy [....]. Powołane przepisy korespondują z treścią art. 33 ust. 1 u. wsp., w myśl którego właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości lub zarządca nieruchomości, niebędący przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, jest obowiązany umożliwić operatorom, podmiotom, o których mowa w art. 4 pkt 1, 2, 4, 5 i 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (a takim operatorem jest inwestor), oraz jednostkom samorządu terytorialnego wykonującym działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1, umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości, w szczególności instalowanie urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzanie linii kablowych pod nieruchomością, na niej lub nad nią, umieszczanie tabliczek informacyjnych o urządzeniach, a także ich eksploatację i konserwację, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości, w szczególności nie prowadzi do istotnego zmniejszenia wartości nieruchomości. Warunki korzystania z nieruchomości ustala się w umowie, która jest zawierana na piśmie w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez operatora z wnioskiem o jej zawarcie (art. 33 ust. 3 u. wsp.) Jeżeli zaś w tym w terminie umowa nie zostanie zawarta stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 i art. 124a u.g.n. Na kanwie niniejszej sprawy strony nie doszły do porozumienia i umowa w trybie art. 33 ust. 3 u. wsp. nie została zawarta; strony nie porozumiały się co do wynagrodzenia. W toku postępowania, podczas rozprawy w dniu 28 października 2015 roku, prezes Spółdzielni zgłaszał, że dokumentacja geodezyjna inwestora nie jest kompletna i nie odzwierciedla właściwie trasy rurociągu 4 kabli energetycznych, dwóch szamb, zgromadzenia w ziemi znacznej ilości wapna (12 ton). Ponadto zwracał uwagę, że przeprowadzenie dwóch rurociągów może naruszyć strukturę budynku administracyjnego, uniemożliwi podłączenie kanalizacji sanitarnej oraz istotnie obniży wartość działki. Skarżąca zaproponowała inwestorowi inną trasę przebiegu linii, krótszą i minimalnie obciążającą – w ocenie skarżącej – jej nieruchomość. Pełnomocnik inwestora się na tę propozycję nie zgodził, stwierdził że inwestycja nie będzie kolidować z istniejącą infrastrukturą w sposób uniemożliwiający jej prawidłowe funkcjonowanie. Elementy istniejącej infrastruktury nie ujęte na mapie projektowej zostaną zabezpieczone. Dodał również, że realizacja inwestycji proponowaną przez Spółdzielnie trasą wygeneruje dodatkowe koszty (nowe mapy) i wstrzyma cały proces. Nieruchomość i tak zostanie zajęta, bo tak stanowią przepisy prawa. W kolejnych pismach z dnia 27 października i 9 listopada 2015 roku Spółdzielnia rozwijała swoją argumentację odnośnie braku możliwości przeprowadzenia inwestycji proponowaną przez inwestora trasą. Podkreślała, że z uwagi na istniejące na działce sieci, usytuowanie budynków oraz odległość od granicy, nie jest możliwe położenia kabli planowanym szlakiem. W wydanej przez organ I instancji decyzji stwierdzono wprawdzie, że przebieg planowanej inwestycji powinien być dla nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela/użytkownika wieczystego sprowadzony do niezbędnego minimum, jednakże nie znalazło to przełożenia w wywodach konkretyzujących wnioski organu, z jakich powodów przyjął, że trasa proponowana przez inwestora, a której Spółdzielnia nie akceptuje, jest dla użytkownika wieczystego najmniej uciążliwa i jednocześnie najbardziej korzystna; Spółdzielnia konsekwentnie wskazywała trasę alternatywną, podając konkretne argumenty. Organ ograniczył się do stwierdzenia, że trasa była uprzednio konsultowana ze Spółdzielnią podczas narady koordynacyjnej, i że pełnomocnik Inwestora zapewnił, iż lokalizacja kabli nie spowoduje następstw, których obawia się Spółdzielnia. Brak zgody na realizację inwestycji trasą wskazaną przez Inwestora był również eksponowany w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W zaskarżonej decyzji Wojewoda do tych kwestii właściwie się nie odniósł. Powielił argument o uprzednim uzgodnieniu przebiegu trasy inwestycji z Zespołem Uzgadniania Dokumentacji Projektowej, a zarzut wykorzystania niewłaściwej mapy uznał za bezpodstawny. 2. Dotychczasowe uwagi Sądu miały charakter faktograficzny. Ich poczynienie było jednak nieodzowne dla właściwego uchwycenia naruszenia prawa, jakiego dopuścił się organ II instancji. Rolą, którą zobowiązane są realizować podmioty wydające decyzje administracyjne, jest przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sposób, który ujawni wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia. Okoliczności te następnie należy poddać analizie i konfrontacji, tak aby finalne wnioski były adekwatne do treści stosowanej w sprawie normy prawnej. W odwołaniu od decyzji organu I instancji Spółdzielnia podnosi konkretne zarzuty kwestionujące zasadność przyjętej trasy przebiegu inwestycji, wskazując iż jest możliwe ustalenie innego wariantu, jednakże organ I instancji w ogóle tej kwestii nie rozważał. Nie wziął również pod uwagę interesów Spółdzielni. W ocenie Sądu organ II instancji nie odniósł się do przedmiotowego zarzutu odwołania, czym naruszył art. 107 § 3 Kpa. W pierwszej kolejności Sąd zawraca uwagę, że stosowanie w niniejszej sprawie art. 124 u.g.n. powinno odbywać się w sposób "odpowiedni". Powołany przepis nie jest autonomiczną podstawą prawną wydanej w sprawie decyzji. Udostępnienie operatorowi nieruchomości w celu położenia linii kablowych odbywa się w trybie art. 33 U. wsp., a więc – co do zasady - na podstawie umowy zawartej pomiędzy inwestorem a właścicielem/użytkownikiem wieczystym. Dopiero, gdy umowy zawrzeć się nie uda, odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy art. 124 i 124a u.g.n. Zawarte w treści art. 33 ust. 7 U. wsp. odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 124 u.g.n. oznacza, że normatywnym trzonem sprawy nadal pozostaje art. 33 U. wsp., natomiast art. 124 u.g.n. znajduje w niej zastosowanie w sposób odpowiedni, a więc z uwzględnieniem specyfiki prowadzonego postępowania oraz treści mającego łączyć strony stosunku administracyjnoprawnego. W konsekwencji art. 124 może znaleźć zastosowanie wprost, z odpowiednimi modyfikacjami, bądź też w ogóle. Odpowiednie stosowanie art. 124 u.g.n. w związku z art. 33 ust. 7 U. wsp. nie może oznaczać, że w sprawie nie ma już zastosowania art. 33 ust. 1 U. wsp. Wciąż pozostają aktywne te jego postanowienia, które dotyczą podmiotu, na rzecz którego może zostać ograniczone prawo korzystania z nieruchomości oraz kategorii inwestycji, które będą to ograniczenie uzasadniać. I kwestia w niniejszej sprawie kluczowa: przy stosowaniu art. 124 u.g.n. w związku z odesłaniem z art. 33 ust. 7 U. wsp. należy uwzględniać przewidziane w art. 33 ust. 1 U. wsp. warunki limitujące możliwość ograniczenia korzystania z nieruchomości, w sytuacji, gdy prowadziłoby to do uniemożliwienia jej racjonalnego wykorzystania, a w szczególności do istotnego zmniejszenia jej wartości. Obowiązkiem organu wydającego decyzję na podstawie art. 33 ust. 1 i ust. 7 U. wsp. w związku z art. 124 ust. 1 i 1b u.g.n. (ew. dalsze ustępy) jest każdorazowo poddać analizie okoliczności ustalone w sprawie i rozstrzygnąć, czy proponowane przez Inwestora ograniczenie korzystania z nieruchomości nie uniemożliwi jej racjonalnego wykorzystania. Działanie takie nabiera tym większego znaczenia, gdy pomiędzy Inwestorem a właścicielem/użytkownikiem wieczystym istnieje spór co do przebiegu trasy przyszłej inwestycji, a właściciel/użytkownik zarzuca, że utrzymanie jej zgodnie z wnioskiem inwestora uniemożliwi mu planowane zagospodarowanie nieruchomości. Przyjmując określone rozwiązanie tego zagadnienia, organ jest obowiązany kierować się racjonalnością wykorzystania nieruchomości. Powinien wobec tego uwzględnić, jakie jest aktualne przeznaczenie i zagospodarowanie nieruchomości, i jakie w tym względzie plany deklaruje jej właściciel/użytkownik wieczysty oraz czy realnie da się je zrealizować. Jeżeli wnioskowany przez Inwestora przebieg inwestycji uniemożliwiałby dalsze wykorzystanie nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem lub zagospodarowaniem, albo też niweczyłby przyszłe plany jej właściciela/użytkownika wieczystego w tym zakresie, organ powinien rozważyć alternatywny przebieg inwestycji. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest formą wywłaszczenia, którego wykorzystanie powinno mieć charakter wyjątkowy, z najwyższym możliwym poszanowaniem praw właściciela/użytkownika wieczystego. Dopuszczenie przez prawo możliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z uwagi na realizację celu publicznego w zakresie łączności publicznej, nie oznacza że inwestor, który ów cel realizuje może czynić to w sposób arbitralny, przyjęty przez siebie jako najkorzystniejszy, i jednocześnie abstrahujący od interesów właściciela/użytkowania wieczystego tej nieruchomości. Proponując określony we wniosku przebieg trasy inwestycji Inwestor, który jest podmiotem komercyjnym, kierował się określonymi, partykularnymi interesami, które on sam uznał za istotne. Nieznajdujące oparcia w przepisach prawa jest postępowanie, które uniemożliwia skonfrontowanie tych interesów z interesami właściciela. Obowiązkiem organu jest rozważyć, czy proponowane przez obie strony warianty przebiegu inwestycji są możliwe do zrealizowania, czy któryś z nich uniemożliwia racjonalne wykorzystanie nieruchomości, i który z nich w stopniu najmniej dotkliwym ingeruje w prawa skarżącej Spółdzielni. Zwrócić należy uwagę, że Inwestor nie podnosił żadnych istotnych argumentów, które by niweczyły możliwość realizacji inwestycji szlakiem proponowanym przez Skarżącą; za takie argumenty nie można uznać wzrostu kosztów związanych z koniecznością sporządzenia nowych map, oraz czasowe wstrzymanie inwestycji. Podsumowując, wadliwość zaskarżonej decyzji Sąd upatruje w nie odniesieniu się do zarzutów odwołania, które dotyczą nierozważenia przez organ I instancji, czy planowana inwestycja uniemożliwi racjonalne wykorzystanie nieruchomości oraz niepodania, z jakich przyczyn trasa realizacji inwestycji proponowana przez Skarżącą jest nie do zaakceptowania. Opieranie się w tym względzie wyłącznie na stanowisku Inwestora jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy zarówno trasa proponowana przez Inwestora, jak i Skarżącą są dopuszczalne, i nie ma żadnych racjonalnych podstaw do odrzucenia wariantu Skarżącej, organ powinien ten właśnie wariant wybrać. Jeżeli Inwestor nie wyrazi zgody na realizację Inwestycji tą trasą, organ wyda decyzję negatywną. Przyjęte wnioskowanie jest konsekwencją obowiązujących rozwiązań systemowych. W pierwszej kolejności prym daje się wzajemnym uzgodnieniom stron, które same decydują w jaki sposób pogodzić swoje interesy. Jeżeli do porozumienia nie dojdzie, uzgodnienie tych interesów następuje w formie władczej, decyzyjnej. Nie oznacza to jednak, że w takim wypadku organ ma kierować się wyłącznie wnioskiem inwestora, albowiem stwarzałoby to niebezpieczeństwo celowego torpedowania rokowań, celem osiągnięcia założonych celów, na etapie postępowania administracyjnego. Wydając decyzję organ powinien równoważyć interes prywatny, reprezentowany przez użytkownika wieczystego z interesem publicznym, reprezentowanym przez przyszłą inwestycję. Granicę ingerencji interesu publicznego w interesy Skarżącej powinna być wyznaczona niezbędnością działań, których podjęcie umożliwi realizację inwestycji. Kwestia wzrostu kosztów związanych z realizacją inwestycji w wariancie proponowanym przez Skarżącą – w ocenie Sądu – nie wchodzi w zakres interesu publicznego, lecz interesu prywatnego Inwestora, który jest podmiotem komercyjnym, a więc z założenia nastawionym na zysk. Interes prywatny Inwestora nie może stanowić wartości wyższej od interesu prywatnego Skarżącej, albowiem do ograniczenia prawa korzystania z nieruchomości (wywłaszczenia) może dojść wyłącznie z uwagi na cel publiczny, a ten reprezentuje sama inwestycja, a nie koszty jej realizacji, przekładające się na kondycję finansową Inwestora. Rozpoznając ponownie sprawę organ odniesienie się do zarzutów odwołania przy uwzględnieniu wywodów poczynionych przez Sąd. Pozostałych zarzutów skargi Sąd nie uwzględnił; w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 33 ust. 1 i ust. 7 U. wsp. w związku z art. 124 ust. 1 i 1b u.g.n. nie przeprowadza się oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, nie konfrontuje się decyzji z przepisami prawa budowlanego i nie określa się terminu orzeczonego ograniczenia korzystania z nieruchomości. Wydając wyrok Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło