II SA/Rz 1726/23
WyrokWSA w Rzeszowie2024-10-08
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Jarosław Szaro, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, dotycząca przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu i braku danych na karcie kierowcy, została wydana z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i analizy dowodów?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o nałożeniu kary pieniężnej została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego, ponieważ organy administracji nie dokonały wystarczająco szczegółowej analizy danych z kart kierowców, nie wyjaśniły jednoznacznie kwestii prowadzenia pojazdu w załodze kilkuosobowej i nie odniosły się w sposób wyczerpujący do zgromadzonego materiału dowodowego. Brak precyzyjnych ustaleń faktycznych uniemożliwił sądowi kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na N. Sp.k. za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym brak danych na karcie kierowcy oraz przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu. Organy ustaliły, że kierowca M.P. nie miał danych na karcie w określonym okresie, a obaj kierowcy (M.P. i B.A.) przekroczyli maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak poinformowania o zakończeniu postępowania, brak dopuszczenia dowodów i lakoniczne odniesienie się do wyjaśnień, a także błędną interpretację przepisów dotyczących przerw w jeździe w przypadku załogi kilkuosobowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 sierpnia 2023 r. oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek / spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi N. Sp.k. z/s w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr BP.501.2052.2022.0993.RZ9.442769 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego N. Sp. k. kwotę 2 050 (dwa tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi N. spółka jawna w N. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, (dalej: GITD lub organ), z dnia 8 marca 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Podkarpackiego Inspektora Transportu Drogowego, dalej PWITD lub organ I instancji, z dnia 22 września 2022 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 18 sierpnia 2022 r. na autostradzie A4 MOP P. w autobusie VDL nr rej. [...] kierowanym przez M.P. i B.A. na karcie kierowcy M. P. stwierdzono brak danych w okresach od godziny 05:02 dnia 5 sierpnia 2022 r. do godziny 17:45 dnia 5 sierpnia 2022 r. Kierowca podczas kontroli nie okazał innego dokumentu wykresówki lub zaświadczenia o działalności za okresy kiedy stwierdzono brak wymaganego wpisu z aktywnością kierowcy.
Stwierdzono ponadto w oparciu o dane z kart kierowcy, że w dniach 1, 3, 12, 16 sierpnia 2022 r. kierowca M. P. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy odpowiednio o 2 godziny i 24 minuty, 1 godzinę i 49 minut, 1 godzinę i 18 minut, 2 godzinę i 59 minut, a kierowca B. A. w dniach 8 i 12 sierpnia 2022 r. odpowiedni o 3 godziny i 58 minut oraz 4 godziny i 3 minuty.
Decyzją z dnia 22 września 2022 r. nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł tytułem popełnienia naruszeń objętych treścią lp. 5.11.2, Ip. 5.11.3 i lp. 6.3.8, załącznika nr 3 do u.t.d. tj:
- niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis,
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut,
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut.
| |
| | | |
Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpatrując odwołanie strony skarżącej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono wydanie jej z rażącym naruszeniem przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 14 k.p.a. oraz ustawy o Transporcie Drogowym, w szczególności:
- brak poinformowania strony oraz pełnomocnika strony o zakończonym postępowaniu administracyjnym przed wydaniem decyzji administracyjnej;
- brak dopuszczenia dowodu w postaci przesłuchania strony oraz kierowców w charakterze świadka; - lakoniczne odniesienie się do złożonych przez stronę wyjaśnień;
- wybiórcze a zarazem korzystne dla organu interpretacje aktów prawnych regulujących zakres przerwy w jeździe ciągłej w czasie kiedy pojazd prowadzony jest przez dwóch kierowców;
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji GITD oraz decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania bądź ewentualnie przekazanie organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia radcy prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w każdym z opisanych przypadków żaden z kierowców nie prowadził pojazdu dłużej niż 4 godziny i 30 minut. W każdym przypadku kierowcy odebrali przerwę 45 minutową lub dzieloną przerwę 15 + 30 minut. W okresach tych pojazd prowadzony był przez dwóch kierowców (w art. 9 pkt 3 ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - nie mówimy tutaj o "załodze kilkuosobowej") gdzie pierwszy kierowca prowadził pojazd i karta kierowcy znajdowała się w slocie pierwszym, a drugi kierowca przebywał na miejscu pasażera (art. 4 lit d rozporządzeniu 561/2006), a karta kierowcy znajdowała się w slocie drugim, na której zarejestrowana jest w tych okresach dyspozycyjność/dyżur, która jest traktowana jako przerwa w jeździe ciągłej. Kierowca który przebywał na miejscu pasażera (karta slot II tachografu), a pojazd prowadzony był w tym czasie przez innego kierowcę (karta slot I tachografu), na jego karcie zarejestrowana jest dyspozycyjność/dyżur, która jest przerwą w jeździe ciągłej, a żaden z odcinków kiedy kierowcy prowadzili pojazd nie był dłuższy niż 4 godziny i 30 minut.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej także p.p.s.a.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej przedstawionych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego i jako taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na rozbieżności co do ustalonego stanu fatycznego prezentowanego w sprawie przez organ I i II instancji.
Mianowicie organ I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że z danych dokumentujących czas pracy kierowców oraz stwierdzone naruszenia wynika, że drugi kierowca mający tworzyć z kierowcą kierującym pojazdem załogę dosiadał się w trakcie jazdy, jednakże przekraczając godzinę, w której obecność innego kierowcy jest fakultatywna.
Z kolei organ odwoławczy odnośnie tej samej kwestii wskazuje, uznając ustalenia organu I instancji za prawidłowe, że opuszczenie pojazdu przez jednego z kierowców przed zakończeniem przewozu tj. gdy drugi kierowca nadal kontynuuje przewóz w obsadzie jednego kierowcy powoduje, że pomimo, że przez jakiś okres w pojeździe przebywało dwóch kierowców nie mamy do czynienia z przewozem w załodze.
Ostatecznie zatem nie wiadomo jakie są ustalenia organów co do tej kwestii. Czy uznają one, że jeden z kierowców w trakcie przewozu dosiadał się (choć nie wskazuje konkretnie kiedy to nastąpiło) czy też w trakcie jego trwania opuszczał pojazd. Nie wiadomo także, czy we wszystkich sześciu przypadkach miało miejsce dosiadanie się kierowcy bądź opuszczanie pojazdu. Czy też może obie te sytuacje miały miejsce.
Trzeba tutaj zwrócić uwagę, że w przypadku dosiadania się kierowcy znaczenie ma to, czy nastąpiło to przed upływem godziny od rozpoczęcia przewozu a w przypadku opuszczenia pojazdu, przejazd od początku jest traktowany jakby był dokonywany w obsadzie jednoosobowej. Organ wskazując na przekroczenie owej godziny nie wskazuje konkretnego czasu (godziny) o której kierowca się dosiadł.
Kwestia jednoznacznego ustalenia czy pojazd był kierowany w załodze kilkuosobowej ma przede wszystkim znacznie z tego względu, że w tym przypadku istnieje możliwość wydłużenia czasu pracy kierowcy do 9 godzin.
Co więcej dokonując w sprawie ustaleń faktycznych organy w bardzo lakoniczny w sposób odwołują się do dowodów na podstawie których te ustalenia zostały poczynione. Organy w zasadzie odwołują się ogólnie do "danych dokumentujących czas pracy kierowców" bądź do kart kierowców M. P. i B. A. Organy ogólnie stwierdzają, że kart kierowców wynikają określone przekroczenia czasu pracy.
Takie odwołanie się do danych z kart kierowców w ocenie Sądu należy uznać za niewystarczające. Organy dokonując w sprawie rozstrzygnięć winny poddać szczegółowej analizie dane zawarte w kartach kierowców M. P. i B. A. a wyniki tej oceny szczegółowo opisać w uzasadnieniu decyzji.
Analiza o której wyżej mowa powinna dotyczyć wszystkich sześciu stwierdzonych przez organ naruszeń odnośnie przekroczenia czasu pracy.
Dopiero bowiem tak zaprezentowany materiał dowodowy i wyciągnięte na jego podstawie wnioski dają Sądowi możliwość dokonania jego kontroli i zweryfikowania zaprezentowanego przez organ stanowiska co do przekroczenia czasu pracy kierowców.
Z przedstawionych względów Sąd uznał, że doszło do naruszenia art. 7, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co oznaczało konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W ponownym rozpoznaniu sprawy organ stosownie do postanowień art. 153 p.p.s.a., uwzględni powyższe wskazania Sądu. Nadmienienia wymaga, że organ II instancji uprawniony jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, jeśli takowa potrzeba wynika np. z przedstawionej w odwołaniu od decyzji organu I instancji argumentacji strony.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 2 w związku z § 14 ust.1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz.1935) zasądzając na rzecz Strony skarżącej zwrot wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika - radcy prawnego - w kwocie [...]zł oraz zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości [...]zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło