II SA/Rz 173/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych. A. K. wezwany do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł. od wniesionej przez siebie skargi, w terminie do jego opłacenia zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych motywując to trudną sytuację materialną swojej rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie podtrzymał w złożonym następnie w obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym urzędowym formularzu PPF. Wg jego uzasadnienia, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz złożonego na wezwanie dodatkowego oświadczenia: - skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz żoną i 24-letnim bezrobotnym synem, - jako majątek wykazał mieszkanie o pow. 57 m², zaś z pojazdów mechanicznych samochód Fiat 126p z 1989 r., - źródło dochodów stanowi wynagrodzenie za pracę skarżącego (za marzec 2011 r. 1276 zł. brutto /1092 zł. netto, po odliczeniu dodatkowej składki ubezpieczeniowej – 931 zł.), jego żona pobiera świadczenie przedemerytalne (za marzec 2011 r. 867 zł. brutto /746 zł. netto); ich wysokość potwierdzają dołączone do wniosku załączniki, - na ponoszone przez wnioskodawcę i członków jego rodziny w skali miesiąca wydatki składają się: zakup żywności – ok. 750 zł., należności czynsz – 635 zł., energię elektryczną – 120 zł., gaz – 50 zł., telefon – 43 zł. oraz zakup lekarstw – 80 zł. (skarżący od 4 m-cy przebywa na zwolnieniu lekarskim). Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a. To na stronie spoczywa więc ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 171/09). Stosownie do powyższego, o przyznaniu prawa pomocy decyduje przede wszystkim ocena możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywana na postawie udzielonych informacji dot. sytuacji majątkowej, dochodów i wydatków jej oraz pozostałych osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Suma deklarowanych przez wnioskodawcę dochodów jego i żony wynosi 1667 zł. netto miesięcznie. Równające się z nimi wydatki dotyczą zaspokajania podstawowych, bieżących potrzeb życiowych związanych z utrzymaniem siebie i mieszkania oraz leczeniem. Nie nasuwają przy tym wątpliwości co do wysokości ich poszczególnych składników, jako adekwatnych do kosztów utrzymania 3 dorosłych osób. Mając powyższe na uwadze – mimo nieprzedłożenia przez skarżącego żądanych od niego wyciągów z rachunków bankowych jego i/ lub członków rodziny (oraz braku informacji o ich nieposiadaniu) - należy stwierdzić obiektywny brak możliwości chociażby częściowego wywiązania się przez niego z ustanowionego w art. 199 P.p.s.a. obowiązku ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Wśród wymienionych wydatków nie ma bowiem takich, których zaniechanie lub istotne ograniczenie w krótkim okresie czasu byłoby możliwe, pozwalając mu w ten sposób bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i domowników na wygospodarowanie funduszy do opłacenia wymaganego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (jego uiszczenie warunkuje nadanie jej dalszego biegu i merytoryczne rozpoznanie) oraz pozostałych kosztów sądowych, które ewentualnie mogą go obciążyć w tej sprawie w przyszłości. Brak jest przy tym uzasadnionych przesłanek mogących świadczyć, że w bliskiej perspektywie czasowej sytuacja finansowa skarżącego może ulec znaczącej poprawie, co mogłoby uzasadniać wyłącznie częściowe uwzględnienie jego wniosku. Niemniej jednak gdyby się okazało, że okoliczności na podstawie których przyznano prawo pomocy przestały istnieć (lub w rzeczywistości wogóle nie istniały), mogłoby to stanowić podstawę do cofnięcia przyznanego mu prawa pomocy w całości lub w części (art. 249 P.p.s.a.). Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.