II SA/Rz 1732/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] września 2021 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium") decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz.735, dalej: "K.p.a.") i art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: "u.ś.r."), po rozpatrzeniu odwołania M.B. (dalej: "Skarżąca") od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: Burmistrz") z dnia [...] września 2021 r . nr: [...], o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że Burmistrz odmówił Skarżącej ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną córką, ponieważ Skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. W odwołaniu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, które jest wyższe od pobieranej emerytury. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i zacytowało art. 17 ust. 1, 1a oraz 1b u.ś.r. Stwierdziło, że córka urodzona w 1975 roku została uznana za osobę z inwalidztwem I grupy, na stałe, od urodzenia, co równoznaczne jest z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zatem aby strona mogła się skutecznie ubiegać o świadczenie, to musi zrezygnować z pracy zarobkowej albo zrezygnować z potencjalnej możliwości podjęcia zatrudnienia, celem pełnienia opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Skarżąca liczy 70 lat, jest więc osobą w wieku poprodukcyjnym, nie pozostaje w zatrudnieniu i w takiej sytuacji nie może zrezygnować z zatrudnienia. Ma ustalone prawa do emerytury. Trudno racjonalnie uznać, aby taka osoba mogła świadczyć realnie jakąkolwiek pracę zarobkową, a następnie z niej zrezygnować, czy też jej nie podejmować mimo faktycznych możliwości jej podjęcia. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Kolegium stwierdziło, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zawiera wprost wymogu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jedynie przez osoby będące w wieku aktywności zawodowej, jednak nie można twierdzić, że ustawa ta jest kierowana do wszystkich osób niezatrudnionych, które opiekują się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Adresatami tej ustawy są bowiem tylko takie osoby, które zrezygnowały z zatrudnienia albo go nie podejmowały, aby takiej osobie zapewnić całodobową opiekę. Świadczenie pielęgnacyjne ma stanowić substytut wynagrodzenia za pracę, którego nie może uzyskiwać osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny czy też zastępczego świadczenia emerytalno-rentowego. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Kolegium podkreśliło, że wiek wnioskodawcy winien mieć znaczenie dla oceny spełnienia przesłanki w postaci nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie sposób bowiem przyjąć, aby każdy niezależnie od wieku, mógł być osobą aktywną zawodowo. Kolegium zwróciło także uwagę na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17 i wskazało, że orzecznictwo sądowe, na bazie ww. wyroku TK, stosując wykładnię systemową i funkcjonalną zapisów art. 17 ustawy, dopuszcza przyznanie tego świadczenia również osobom pobierającym świadczenie inne, niż renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy, z którym ustawodawca wiąże możliwość dodatkowego zarobkowania. Wskazało, że emerytura jest prawem niezbywalnym, ale zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci posiadania prawa do emerytury. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże z uwagi na realia sprawy, świadczenie Skarżącej nie może być przyznane. W skardze Skarżąca zaskarżyła decyzję Kolegium w całości, zarzucając naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, to jest: a. art. 17 ust. 1 pkt. 4. ust. 1a i 1b i ust. 5 u.ś.r., które miało wpływ na wynik sprawy, b. art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a emeryturą uzyskiwaną przez skarżącą, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia; c. art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie wykładni art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. w sposób powodujący, że tak rozumiany przepis jest niezgodny z Konstytucją, gdyż narusza zasady sprawiedliwości społecznej, bowiem pozbawia rzeczywistego (a nie formalnego) beneficjenta świadczenia pielęgnacyjnego - osobę niepełnosprawną i to z uwagi na okoliczności niezależne od niej, d. art. 67 i art. 69 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie wykładni przepisu art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. w sposób powodujący, że tak rozumiany przepis jest niezgodny z Konstytucją, co skutkuje pozbawieniem osoby niepełnosprawnej zabezpieczenia społecznego i pomocy w zabezpieczeniu egzystencji z uwagi na okoliczności niezależne od tej osoby, 2) przepisów postępowania mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to: a. art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj. brak ustalenia różnicy wysokości świadczeń tj. emerytury wnioskodawczyni w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji brak rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń uzasadnia przyznanie tego świadczenia chociażby w części stanowiącej tę różnicę oraz naruszenie tego przepisu poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego; b. art. 8 K.p.a., poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, c. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdzie prawidłowym winno być uchylenie przez organ II instancji decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, stosownie do art. 138 § 2 K.p.a., gdyż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W oparciu o te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza oraz orzeczenie co do istoty sprawy i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o przyznanie prawa do świadczenia wyrównawczego między otrzymywaną faktycznie emeryturą (pomniejszoną o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne) a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzje naruszają konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej, godzą w konstytucyjny nakaz ochrony i opieki nad rodziną w ogólności oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Według Burmistrza główną i jedyną przeszkodą dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego był fakt, że skarżąca otrzymuje emeryturę, z kolei według Kolegium przeszkodą był wiek. Podniesiono, że Burmistrz całkowicie bezzasadnie i w oderwaniu od realiów sprawy przyjął, że wiek 70 lat statuuje taką osobę jako osobę w wieku poprodukcyjnym, nie pozostającą w zatrudnieniu i nie mogącą zrezygnować z zatrudnienia, ponieważ osoby w wieku 70 lat czy nawet nieco młodsze, sporadycznie są aktywne zawodowo, nawet jeżeli są sprawne fizycznie i mogą wykonywać prace opiekuńcze. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w żadnym miejscu nie uzależniają przyznania prawa do świadczenia opiekuńczego od przesłanki określonego wieku. Pozbawienie osób na emeryturze prawa do świadczenia pielęgnacyjnego narusza zasadę równego traktowania opiekunów osób niepełnosprawnych. Niska emerytura wypracowana przy bardzo chorym dziecku, w odniesieniu do wysokiego świadczenia pielęgnacyjnego, które otrzymują rodzice niepełnosprawnych dzieci, stawia skarżącą w kategorii osób pokrzywdzonych. Prawidłowo interpretowany przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. znajduje zastosowanie do sytuacji Skarżącej w ten sposób, że co najwyżej pozbawia przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 u.ś.r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury. Zatem organy winny przyjąć, że posiadanie uprawnienia do emerytury nie stanowi przeszkody do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a ewentualnie uzasadnia przyznanie go w wysokości pomniejszonej o tę emeryturę, a w przypadku zawieszenia prawa do emerytury skarżąca powinna otrzymać świadczenie pielęgnacyjne w pełnej wysokości. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. I. Stan sprawy jest następujący. Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2021 r. Skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad córką. Do wniosku załączyła m.in. orzeczenie z dnia 17 lutego 1992 r. o zaliczeniu córki do pierwszej grupy inwalidów od urodzenia. Po przeprowadzeniu postępowania, w tym wywiadu środowiskowego oraz uzyskaniu informacji z ZUS o pobieranym przez Skarżącą świadczeniu emerytalnym Burmistrz, decyzją z dnia 16 września 2021 r., odmówił Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Burmistrz ustalił, że "Wnioskodawczyni w związku z opieką nad niepełnoprawną córką od dnia 15 września 2011 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, składając we wniosku o przyznanie świadczenia, przewidziane w art. 17b ust. 2 u.ś.r. oświadczenie, potwierdzające tę okoliczność". (...) Decyzją z dnia 21 grudnia 2011 r. nabyła prawo do emerytury rolniczej. Okoliczność ta stanowi negatywną przesłankę przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego". Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, utrzymana została w mocy rozstrzygnięciem stanowiącym przedmiot skargi. II. Z decyzji Kolegium wynika, że materialnoprawną podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r., który ma brzmienie: Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, (...) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W ocenie Kolegium popartej poglądami orzecznictwa, Skarżąca, licząca ponad 70 lat, jako osoba w wieku poprodukcyjnym, nie pozostaje w zatrudnieniu i jako taka nie może zrezygnować z zatrudnienia. Tym samym nie jest spełniona przesłanka wymagana tym przepisem a polegająca na rezygnacji z zatrudnienia względnie na nie podejmowaniu zatrudnienia. Ponadto Skarżąca pobiera emeryturę, co w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. stanowi również przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z tym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury (...). W odniesieniu do tej przesłanki Kolegium, nawiązując do prezentowanej w orzecznictwie wykładni systemowej i funkcjonalnej stwierdziło, że fakt wcześniejszego ustalenia prawa do emerytury nie stoi zawsze, bezwzględnie na przeszkodzie do późniejszego przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże w realiach sprawy nie ma to istotnego znaczenia, gdyż z przyczyn wcześniej wskazanych (wiek Skarżącej), przedmiotowe świadczenie nie może być przyznane. III.1. Sąd w pełni podziela stanowisko Kolegium wskazujące na potrzebę uzupełnienia wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej. Na taką potrzebę wykładni wskazanego przepisu zwrócono uwagę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19, z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19, z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19, z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. I OSK 254/20, z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2800/20). Zatem pobieranie przez Skarżącą emerytury nie może a limine skutkować odmową przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w której wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "FUS"), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Wprawdzie nie ma przepisu regulującego zbieg uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury przyznawanych i wypłacanych przez różne organy, jednakże kierując się wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna dokonać wyboru jednego z tych świadczeń i zrezygnować z pobierania świadczenia niższego. W tym przypadku swój wybór może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Akceptacja stanowiska odmiennego, tj. braku możliwości wyboru, stanowiłoby swoistą pułapkę prawną dla osób mających ustalone prawo do emerytury a opiekujących się jednocześnie najbliższymi osobami niepełnosprawnymi. Za zaistnieniem takiej pułapki nie przemawiają żadne racjonalne argumenty, a zatem jej istnienie jest nieakceptowalne na gruncie zasad demokratycznego państwa prawa – art. 2 Konstytucji RP (zob. np. wyrok NSA z dnia 6 października 2021 r. sygn. I OSK 537/21 i z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. I OSK 702/21). Zawieszenie prawa do emerytury i wstrzymanie jej wypłaty skutkuje odpadnięciem negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona złożyła wniosek wraz z decyzją o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Oznacza to, że w miesiącu wydania decyzji o wstrzymaniu emerytura nie będzie wypłacana i strona nabędzie prawo do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości. Przypomnieć w tym miejscu należy, że w dacie uchwalania ustawy o świadczeniach rodzinnych (2003 rok) kwota świadczenia pielęgnacyjnego określona została na 420 zł miesięcznie i była niższa, niż wysokość najniższej emerytury. Taka dysproporcja, na niekorzyść świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymywała się do dnia 1 maja 2014 r., kiedy to kwotę świadczenia pielęgnacyjnego ustalono na 800 zł miesięcznie, co nieznacznie przekraczało kwotę najniższej emerytury. Aktualnie świadczenie pielęgnacyjne wynosi 2.119 zł (M.P. 2021, poz. 1021), zaś kwota najniższej emerytury, od dnia 1 marca 2022 r. – 1.338,44 zł. 2. Błędne jest natomiast stanowisko Kolegium oparte na wykładni i subsumcji przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Wskazać należy, że córka Skarżącej od urodzenia jest zaliczona do I grupy inwalidów, co jest równoznaczne z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 3 pkt 21 lit. d u.ś.r.). Z akt administracyjnych wynika, że Skarżąca została ustanowiona opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionej córki (zaświadczenie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 5 maja 2004 r. sygn. [...] – k. 8). Na podstawie decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 21 grudnia 2011 r. wydanej na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., nr 50, poz. 291, ze zm.), Skarżąca nabyła prawo do emerytury rolniczej (k. 16 akt adm.). Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego i nabycie prawa do emerytury związane było z koniecznością sprawowania opieki na niepełnosprawną córką (vide: str. 3 decyzji Burmistrza). Uwzględniają te dowody i ustalenia Sąd stwierdza, że obecnie, w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną od urodzenia córką, rozważania dotyczące aktualnego wieku Skarżącej i potencjalnej rezygnacji z zatrudnienia, są nieprawidłowe. Jest tak dlatego, ponieważ rezygnacja przez Skarżącą z zatrudnienia (zaprzestanie pracy w gospodarstwie rolnym) spowodowana koniecznością sprawowania opieki nad córką nastąpiła jeszcze w 2011 roku, zaś konieczność sprawowania opieki, co wynika z wywiadu środowiskowego, istnieje nieprzerwanie do chwili obecnej (na pewno do daty złożenia skargi). Tym samym przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. z przyczyn wskazanych przez Kolegium nie może stanowić podstawy odmowy przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. 3. Konsekwencją powyższych rozważań jest stwierdzenie, że organy naruszyły nie tylko prawo materialne, ale również przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż w stanie faktycznym sprawy należało Skarżącą poinformować o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, stosując odpowiednio przepisy art. 24a ust. 1 - 3 u.ś.r. Niezależnie od tego wskazać należy, że obowiązek informowania stron wynika z art. 9 K.p.a. Ponieważ organy naruszyły wskazane wyżej przepisy, dlatego Sąd uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c, w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329). Rozpoznając ponownie sprawę organy zrealizują obowiązki wynikające z przepisów procesowych i zastosują się do dokonanej przez Sąd wykładni prawa materialnego.