II SA/Rz 1734/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego -skargę oddala- Przedmiotem skargi K.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium" z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego wydana w następującym stanie sprawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2016 r. K.K. zwróciła się do MOPS w [....] z prośbą o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na kanałowe leczenie zęba. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] działający z up. Prezydenta Miasta [....] Kierownik Sekcji Realizacji Świadczeń MOPS w [..] odmówił K.K. przyznania specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na kanałowe leczenie zęba. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wnioskodawczyni przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm., dalej "u.p.s."), a brak jest podstaw do przyznania jej na określony we wniosku cel pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Odwołanie od ww. decyzji złożyła K.K. nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem. Odwołująca wskazała na swoją trudną sytuację materialną i brak możliwości pokrycia wydatków na kanałowe leczenie zęba. Kolegium opisaną na wstępie decyzją działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") w związku z art. 41 pkt 1 u.p.s. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazało, iż celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin będących w trudnej sytuacji życiowej oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka, a potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, których dochód w przypadku "osoby samotnie gospodarującej" nie przekracza kwoty 634, 00 zł miesięcznie, a za dochód uważa się sumę miesięcznych dochodów w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Przekroczenie kryterium dochodowego nie wyklucza możliwości przyznania stronie pomocy pieniężnej. W takiej sytuacji bowiem stronie może być udzielony, i to tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach specjalny zasiłek okresowy lub celowy przy czym jego wysokość nie może być wyższa niż kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi a także zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (art. 41 pkt 1 i 2 ustawy). Decyzja wydana w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Z wywiadu rodzinnego przeprowadzonego w dniu [...] sierpnia 2016 r. przez pracownika socjalnego MOPS w [...] wynika, iż K.K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim (z powodu schorzeń tarczycy). Obecnie jedynym jej dochodem jest stypendium stażowe w wysokości 728, 10 zł, co przekracza kwotę kryterium dochodowego uprawniającego do korzystania ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Kolegium rozpoznając sprawę w powyższym zakresie nie dopatrzyło się sprzeczności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego ani z przepisami postępowania administracyjnego. W toku postępowania zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na ustalenie sytuacji materialnej odwołującej się i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazało, iż na gruncie ww. przepisów prawa są one nieuzasadnione. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji wezwał odwołującą do doręczenia zaświadczenia lekarskiego od lekarza stomatologa o konieczności zastosowania leczenia wraz ze wskazaniem czy zastosowane leczenie nie może być zrefundowane w ramach świadczeń z Narodowego Funduszu Zdrowia, czego odwołująca nie uczyniła. Oświadczenie wnioskodawczyni w tym zakresie jest niewystarczające. Przepis art. 41 pkt 1 u.p.s. w sposób niebudzący wątpliwości przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Przypadek powodujący przyznanie świadczenia na podstawie tego przepisu nie może należeć do przypadków zwykłych, powszechnych, zazwyczaj występujących. W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, że "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu powołanego przepisu, to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów kwalifikacyjnych w stosunku do istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, czy tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych, ale do zdarzeń nadzwyczajnych. O tym, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie K.K. wskazała, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i poza podstawowymi wydatkami na życie i mieszkanie nie stać jej na finansowanie niczego więcej, ponieważ dysponuje miesięcznie kwotą ok. 600 zł. Za ok. 800 zł przy jej wydatkach jest w stanie pokryć jedynie podstawowe wydatki na opłaty za mieszkanie i wyżywienie. Wszystkie te informacje znajdują się w wywiadzie przeprowadzonym przez pracownika socjalnego. Od 5 grudnia 2016 r. pozostanie bez środków do życia, ponieważ kończy staż, który odbywa w chwili obecnej bez perspektywy na podjęcie pracy. Pozostaje bez żadnego dochodu. Nie mając możliwości odłożenia pieniędzy ze stażu nie jest też w stanie zapłacić za kanałowe leczenie zęba. Bezpłatne leczenie w przypadku jej zęba oznacza jego usunięcie i nie wchodzi to w grę, ponieważ jest to ząb nr 4, a jego usunięcie pozostawi braki estetyczne oraz zdrowotne: trudności w gryzieniu pokarmu, trudności trawienne i tym samym ciąg dolegliwości skutkujących koniecznością ponoszenia wydatków na leki, na pokrycie których będzie musiała wnioskować o pomoc socjalną. W związku z tym logiczne wydaje się wyleczenie zęba po to, aby nie ponosić długofalowych wydatków będących konsekwencją jego niewyleczenia. Podała, że lekarz nie wystawia zaświadczeń, a jedynie fakturę z dokładnym opisem. Wystawi stosowne zaświadczenie po uzyskaniu pozytywnej decyzji co do przyznania środków. Odmowa przyznania wnioskowanych środków uniemożliwia jej zapłatę stomatologowi za usługę. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada zgodność rozstrzygnięcia organu administracji publicznej z przepisami obowiązującego prawa. Rozpoznając skargę Sąd nie jest związany zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z wywiadu środowiskowego wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą niepełnosprawną z powodu schorzenia tarczycy, w stopniu lekkim. Jej dochodem jest otrzymywane stypendium stażowe 728,10 zł. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom, których dochód w przypadku osoby gospodarującej samotnie nie przekracza 634,00 zł miesięcznie, a za dochód uważa się sumę miesięcznych dochodów w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Wobec tego skarżąca przekroczyła ustalone przepisami prawa kryterium dochodowe. Przekroczenie kryterium dochodowego nie wyklucza możliwości przyznania stronie pomocy pieniężnej. W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego stronie może być przyznany zasiłek okresowy lub celowy lecz tylko w przypadku szczególnie uzasadnionym. Przepis art. 41 ustawy o pomocy społecznej przesądza o wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Przyznanie tego zasiłku nie może dotyczyć przypadków czy okoliczności zwykłych, powszechnych. W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, iż "szczególnie uzasadniony przypadek", w rozumieniu cytowanego przepisu będącego podstawą przyznania tego świadczenia, to taka sytuacja życiowa, która nie należy do zdarzeń codziennych i drastycznie ingeruje w plany życiowe osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. Decyzja dotycząca przyznania specjalnego zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. O tym czy w danym przypadku mamy do czynienia "ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie. W badanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i we właściwy sposób dokonał interpretacji przepisów prawa będących materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia. Z tych względów na podstawie art. 151 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) Sąd skargę oddalił.