II SA/Rz 1741/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Do skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego A. G. dołączyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując go swoją sytuacją materialną. Wskazała, że wspólne z nią gospodarstwo domowe tworzą mąż i trzyletnia córka. Wnioskodawczyni nie pracuje, bowiem kontynuuje naukę na studiach doktoranckich. Ze względu na pobieraną naukę oraz konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej. Jako dochód własny skarżąca podała stypendium w wysokości 1000 zł, natomiast dochód męża to wynagrodzenie za pracę wynoszące 2100 zł. Jedyny składnik majątku strony i jej męża to samochód osobowy z 2002 r. Jako wydatki skarżąca wskazała: 400 zł – rata kredytu, 250 zł – energia elektryczna, od 300 do 400 zł – gaz, 40 zł – wywóz śmieci, od 200 do 250 zł – woda, 400 zł – przedszkole córki, 600 zł – żywność, 200 zł – ubrania, 100 zł – środki higieny, 100 zł – rachunki telefoniczne, 400 zł – dojazd do pracy i na uczelnię. Z uwagi na to, że przedstawione wyżej dane uznano za niewystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego wniosku, wezwano skarżącą do uzupełnienia podanych informacji przez wskazanie tytułu prawnego do domu, w którym mieszka wraz z rodziną, podanie celu, na jaki zaciągnięty został kredyt i terminu końca jego spłaty, źródła pokrycia wynagrodzenia pełnomocnika w sprawie niniejszej, jak też w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 1438/15 oraz wskazanie stanu majątkowego męża strony. Skarżąca wezwana została także do przedłożenia wyciągów z posiadanych przez siebie i męża rachunków bankowych, jak też rachunków dokumentujących opłaty za gaz oraz energię elektryczną. Wezwanie powyższe doręczone zostało pełnomocnikowi adresatki dnia 14 stycznia 2016 r. i do dnia rozstrzygania w przedmiocie wniosku nie udzielono na nie odpowiedzi. Rozpoznając żądanie strony zważono, co następuje: W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowego może zostać przyznane prawo pomocy m. in. w częściowym zakresie. Obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata. Powyższe wsparcie jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady, że to strony postępowania sądowego mają obowiązek ponosić związane z nim koszty. Z uwagi na powyższe ustawodawca – w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - ustanawiając jako przesłankę przyznania prawa pomocy niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny przewidział, że wykazanie tego spoczywa na wnioskodawcy. Dlatego też wniosek o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a., powinien zawierać oświadczenie strony zawierające dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Zadaniem więc osoby ubiegającej się o wsparcie przez Państwo jest przedstawienie w sposób jasny i pełny wszystkich informacji składających się na jej sytuację materialną. W razie zaś, gdy oświadczenie wnioskodawcy - z uwagi na zbyt małą ilość danych -jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu rodzinnego i finansowego bądź budzi wątpliwości, ustawodawca przewidział w art. 255 P.p.s.a. możliwość dodatkowego wezwania strony o wskazanie wyszczególnionych informacji, jak też o nadesłanie wskazanych dokumentów. Z rozwiązania powyższego skorzystano na gruncie niniejszej sprawy, wzywając A. G. do uzupełnienia pierwotnie złożonego wniosku o prawo pomocy. Ze względu na to, że skarżąca nie wymieniła jako składnika swojego majątku domu ani mieszkania wezwano ją do podania tytułu prawnego do domu, w którym mieszka wraz z rodziną. Nadto wezwanie powyższe dotyczyło także podania źródła pokrycia wynagrodzenia pełnomocnika działającego imieniem strony w sprawie niniejszej, jak też innej, również zarejestrowanej przed tut. Sądem (sygn. akt II SA/Rz 1438/15) oraz przedstawienia stanu majątkowego męża skarżącej. Ponadto wezwano stronę do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych swoich oraz męża celem częściowego choćby potwierdzenia wysokości osiąganych przez nich dochodów oraz ponoszonych wydatków, jak również rachunków dokumentujących ponoszone na utrzymanie domu opłaty. W wezwaniu zapytano również o podanie celu zaciągnięcia kredytu, daty tej czynności i końca jego spłaty. Zasadniczo bowiem zobowiązania prywatnoprawne stron, o ile nie są związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb, nie mogą korzystać z pierwszeństwa w spełnieniu przed kosztami postępowania sądowego. Jak już wyżej zaznaczono, pomimo upływu wyznaczonego stronie terminu na ustosunkowanie się do treści przedmiotowego wezwania, pozostało ono bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Tym samym należy przyjąć, że skarżąca poprzez brak wyjaśnienia podniesionych w skierowanym do niej wezwaniu kwestii nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Dochodząc do powyższej konkluzji uwzględniono także, iż wydatkom na odzież oraz środki higieny w kwotach średnio odpowiednio 200 zł i 100 zł miesięcznie z pewnością trudno przyznać charakter tych koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z podanych wyżej przyczyn orzeczono o odmowie zwolnienia A. G. od kosztów sądowych w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.