II SA/Rz 1743/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-05-26

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego stronie postępowania sądowoadministracyjnego, która zadeklarowała dochody pozwalające na pokrycie niezbędnych wydatków i pewne oszczędności?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że zadeklarowane przez stronę dochody (łącznie ok. 1150 zł miesięcznie) przewyższają niezbędne wydatki (ok. 970 zł miesięcznie), pozostawiając kwotę ok. 180 zł do dyspozycji, która może być przeznaczona na wynagrodzenie pełnomocnika. Dodatkowo, sąd wskazał na możliwość znalezienia pełnomocnika za niewielkie wynagrodzenie lub na odroczenie płatności.
Stan faktyczny
A. O. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów i wniósł o ustanowienie radcy prawnego z powodu braku środków finansowych. Wnioskodawca podał, że mieszka z matką, która otrzymuje emeryturę, a ich majątek to gospodarstwo rolne. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawił swoje miesięczne dochody z prac dorywczych i dzierżawy nieruchomości, a także miesięczne wydatki rodziny.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. A. O. w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wniósł o ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że z powodu braku zatrudnienia nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia dla powyższego. Mieszka wraz z matką, na której utrzymaniu pozostaje w domu o pow. 80 m.kw. Wymieniona pobiera emeryturę w wysokości 900 zł. Na ich majątek składa się gospodarstwo rolne o pow. 2,86 ha. Na stałe wydatki rodzina przeznacza kwotę 400 zł. Z uwagi na lakoniczność powyższego oświadczenia, wezwano stronę do jego uzupełnienia. W odpowiedzi skarżący podniósł, że wykonuje prace dorywcze, z których średni miesięczny dochód to kwota ok. 150 zł. Wydatki na wyżywienie rodziny wynoszą 600 zł, na utrzymanie domu 350 zł, telefon 20 zł. Rodzina nie posiada pojazdów mechanicznych. Wnioskodawca wydzierżawia nieruchomość rolną, z którego to tytułu uzyskuje dochód wynoszący 1200 zł rocznie. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Analizując żądanie A. O. nie stwierdzono, by wymagał on wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy. Ustanowienie zawodowego pełnomocnika wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, o czym stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przesłanką przyznania takiego wsparcia jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy należy pamiętać, że zasadniczo to strony postępowania sądowego zobligowane są do ponoszenia związanych z nim kosztów, na co wskazuje brzmienie art. 199 P.p.s.a. Wstępując więc na drogę postępowania sądowego strona winna mieć świadomość powyższego i zabezpieczyć na tę okoliczność stosowne środki pieniężne. Dopiero gdy z obiektywnych przyczyn zgromadzenie tych środków znajduje się poza jej możliwościami finansowymi, dopuszczalne jest udzielenie jej wsparcia w formach przewidzianych w ustawie procesowej tzn. P.p.s.a. Należy też mieć na względzie, że udział zawodowego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest obligatoryjny tylko w ściśle przewidzianych przez P.p.s.a. przypadkach i na etapie, na którym znajduje się aktualnie niniejsza sprawa udział ten nie jest konieczny. Poza tym, z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga sprawę w jej graniach, nie będąc związany zawartymi w skardze wnioskami, zarzutami oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich uchybień, jakich ewentualnie dopuściły się organy administracji publicznej rozpatrujące daną sprawę. Przechodząc do okoliczności przedstawionych we wniosku skarżącego należy podnieść, że zadeklarowane przez niego łączne comiesięczne dochody rodziny (ok. 1150 zł) są wyższe od przedstawionych wydatków niezbędnych do koniecznego utrzymania, wynoszących 970 zł. Tym samym do dyspozycji strony pozostaje kwota ok. 180 zł miesięcznie, która może zostać przeznaczona na wynagrodzenie dla profesjonalnego zastępcy prawnego. Należy przy tym uwzględnić, że w obecnych czasach dużej konkurencji na rynku prawniczym możliwe jest znalezienie osoby, która podejmie się reprezentacji w postępowaniu sądowym za niewielkie wynagrodzenie, jak też która wyrazi zgodę na odroczenie terminu płatności wymaganej przez nią należności czy też rozłoży ją na raty. Mając więc powyższe na uwadze uznano, że nie istnieją podstawy do przyznania skarżącemu pomocy, której się domaga. Sam skarżący uzyskuje bowiem wprawdzie niewielki dochód z tytułu prac dorywczych, jednak w skład wspólnego z nim gospodarstwa domowego wchodzi jego matka, która otrzymuje emeryturę w kwocie 900 zł. Łączne dochody rodziny pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb, jak i na poczynienie pewnych oszczędności, które można przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Na możliwość zgromadzenia potrzebnych środków pieniężnych wskazuje fakt, że skarżący uiścił w sprawie wpis od jego skargi, wynoszący 200 zł i - jak podał -źródłem pokrycia powyższego był dochód z pracy dorywczej. Niniejsze orzeczenie wydano na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło