II SA/Rz 175/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wykonania zadaszenia nad balkonem - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. K. G. wezwany został do uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu od swojej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zadaszenia nad balkonem. W odpowiedzi wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z wniosku tego oraz przedłożonej na wezwanie odpowiedzi odnoszącej się do dokładnego przedstawienia sytuacji materialnej strony wynika, że skarżący wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i dziećmi (19 i 21 lat). Córka wnioskodawcy jest uczennicą technikum, zaś syn jest niepełnosprawny (nie może chodzić) i wymaga rehabilitacji. Skarżący pozostaje w stałym leczeniu; pobiera emeryturę w kwocie 1300 zł, natomiast jego żona uzyskuje zasiłek rodzinny i zasiłki pielęgnacyjne w łącznej kwocie 2179 zł. Wymienieni zajmują mieszkanie o pow. 25 m.kw. Comiesięczne wydatki strony są następujące: wyżywienie – 700 zł, lekarstwa dla syna wnioskodawcy i jego rehabilitacja – 400 zł, koszt dojazdów skarżącego i jego syna do lekarzy – od 200 do 300 zł, telefon – 40 zł, Internet – 40 zł, telefony komórkowe dzieci – po 30 zł, dojazd córki do szkoły – 50 zł, książki i przybory szkolne – od 150 do 200 zł, gaz – 80 zł, prąd – 75 zł, centralne ogrzewanie – od 270 do 400 zł, woda, ścieki i wywóz śmieci – 150 zł, lekarstwa – od 200 do 250 zł, "utrzymanie mieszkania" – od 100 do 150 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: By wniosek o przyznanie prawa pomocy został pozytywnie rozpatrzony, strona musi udowodnić, że sytuacja, w której się znajduje odpowiada którejś z przewidzianych przez ustawodawcę przesłanek udzielenia żądanego przez nią wsparcia. Wymóg ten związany jest z wyjątkowością instytucji prawa pomocy wynikającą z brzmienia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi mianowicie, że strony postępowania sądowego ponoszą koszty związane ze swoim w nim udziałem. Wprost natomiast wskazany ciężar dowodowy nałożony został na stronę w art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. przewidujących sytuacje uprawniające do otrzymania pomocy Państwa. Należy jeszcze zwrócić uwagę na art. 252 § 1 P.p.s.a., który wskazuje, że wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. W świetle powyższego, wątpliwości nie może budzić, że to wnioskodawca winien w złożonym wniosku przedstawić okoliczności wskazujące na jego zasadność. K. G. ubiega się o prawo pomocy w całkowitym zakresie (art. 245 § 2 P.p.s.a.), obejmującym tak zwolnienie od kosztów sądowych, jak ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Przesłanką jego przyznania jest niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe prawo pomocy, obejmujące zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, przyznawane jest osobie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Skarżący nie wykazał, że spełnia jedną z wymienionych wyżej przesłanek prawa pomocy. Z pewnością rodzina znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej, bowiem leczenia wymaga zarówno wnioskodawca, jak i jego syn, który dodatkowo poddawany jest zabiegom rehabilitacyjnym. Jak jednak wynika z przedstawionych przez stronę informacji, dochody rodziny (tj. 3479 zł) przewyższają wysokość zadeklarowanych wydatków (tj. ok. 2895 zł). Pozostała co miesiąc do dyspozycji skarżącego kwota ok. 580 zł jest wystarczająca by pokryć wysokość wpisu od skargi (wynosi on 500 zł) oraz ewentualne dalsze koszty sądowe w sprawie, których wysokość będzie już jednorazowo niższa od wskazanej opłaty sądowej. Odnosząc się natomiast do wniosku w zakresie ustanowienia adwokata ponieść należy, że obecność tego ostatniego w sprawie niniejszej na aktualnym jej etapie nie jest konieczna w świetle uregulowań ustawy procesowej (P.p.s.a.). Tylko bowiem niektóre środki zaskarżenia muszą zostać sporządzone przez adwokata. Mając więc na uwadze wyjątkowość instytucji prawa pomocy i związaną z tym konieczność dokładnego analizowania wniosków o jej przyznanie uznano, że żądanie K. G. nie może zostać uwzględnione. Nie wykazał on bowiem, że znajduje się w sytuacji wsparcia takiego wymagającej. Jak już wyżej zaznaczono, niewątpliwym jest fakt choroby zarówno samego wnioskodawcy, jak i jego syna. Należy jednak również uwzględnić, że dochody uzyskiwane przez rodzinę wystarczają do zaspokojenia ich potrzeb podstawowych tj. w zakresie wyżywienia, leczenia czy mieszkania, jak też potrzeb nie związanych bezpośrednio z egzystencją jak np. w zakresie korzystania z telefonu czy Internetu (miesięcznie jest to wydatek ok. 140 zł). Przyznanie w takich okolicznościach żądanego przez stronę wsparcia stanowiłoby nadużycie prawa pomocy, przeznaczonego dla osób rzeczywiście ubogich. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2 P.p.s.a.