II SA/Rz 1760/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-03-17

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien wstrzymać wykonanie decyzji o scaleniu gruntów na podstawie wniosku strony, gdy nie wykazano niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji o scaleniu gruntów, wskazując, że skarżący nie wykazali istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o ochronę tymczasową musi być poparty konkretnymi dowodami, a sąd musi wyważyć interesy wszystkich uczestników postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt scalenia gruntów w kilku wsiach gminy. Zarzucili naruszenie zasad postępowania administracyjnego, objęcie scaleniem gruntów zabudowanych bez zgody właścicieli oraz pogorszenie warunków gospodarowania wskutek przyznania gruntów o złej kulturze rolnej. Wskazali również na zagrożenia związane z zaprojektowaną drogą dojazdową.
Rozstrzygnięcie
Odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Z. i G.Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg A.G., A.O., A.K., C.P., G.Z., H.K., J.Z., K.B., K.G., K.Ś., K.B., M.P., M.S., S.P., S.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów - postanawia - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W dniu 23 grudnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga J.Z., G.Z. i innych skarżących na opisaną w sentencji postanowienia decyzję utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] zatwierdzającą projekt scalenia gruntów wsi P., gmina [...] poszerzonego o części gruntów wsi Z., gmina [...], wsi R., gmina [...], wsi S., gmina [...] i wsi M., gmina [...]. W skardze sformułowany został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek nie zawierał uzasadnienia. Skarżący zakwestionowali zaskarżone rozstrzygnięcie zarzucając mu naruszenie zasad postępowania administracyjnego m.in. zasady czynnego udział strony w postępowania, objęcie scaleniem również gruntów zabudowanych bez zgody ich właścicieli, naruszenie przepisów normujących procedurę scaleniową. Podali, że już na etapie postępowania odwoławczego sygnalizowali, że w wyniku scalenia gruntów warunki ich gospodarowania pogorszyły się w wyniku otrzymania gruntów o złej kulturze rolnej, zachwaszczonych i od wielu lat nieuprawianych. Konieczność doprowadzenia ich do stanu przydatności rolnej wymaga ogromnych nakładów finansowych, których zwrotu organ prowadzący postępowania nie zapewnia w ramach postępowania. Przed scaleniem władane przez nich grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnego były co roku uprawiane i stanowiły dość wysoką wartość rolniczą. Tymczasem przyznana w wyniku scalenia działka o nr 3239 znajduje się w odległości ponad 2 km od działki siedliskowej, co ewidentnie powoduje pogorszenie warunków gospodarowania, stawia pod znakiem zapytania celowość jej uprawy ze względów ekonomicznych i jej nieprzydatności do upraw rolniczych. Odnosząc się do zaproponowanych zmian polegających na zwiększeniu ekwiwalentu w działce nr 719 poprzez włączenie w nią działki nr 720 wskazali, że działka nr 720 stanowi teren zalewowy, podmokły i nieprzydatny rolniczo, nawet jako łąka, wskutek tworzących się zastoin wodnych. Ponadto powierzchnia działki nr 719 jest o ok. 0, 12 a mniejsza od działki przedscaleniowej o nr 903. Zaprojektowanie drogi dojazdowej o szerokości 6 m która przebiega w zbyt małej odległości od zabudowań stanowi dla nich zagrożenie budowlane. Obecny stan budynku nie pozwala na przeprowadzenie drogi publicznej w tym miejscu ponieważ grozi to zniszczeniem ścian jak i fundamentów budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Treść normatywna powyższego przepisu wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Zdarzenia określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. odnosić należy do wszystkich, których decyzja może dotyczyć, a nie tylko skarżącego. Obowiązkiem Sądu jest wyważenie interesów wszystkich stron, także tych, które nie wniosły skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazali, że istotnie zaistniały okoliczności uzasadniające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, takich argumentów nie dostarcza także analiza akt sprawy. Biorąc pod uwagę liczbę uczestników scalenia i obszar gruntu objęty scaleniem (liczbę działek) udzielenie ochrony tymczasowej na czas trwania postępowania sądowego nie jest możliwe. Decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 2016 r., opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności – z uwagi na terminy wykonania następnych etapów prac (zagospodarowania poscaleniowego, ujawnienie zmian w ewidencji gruntów, sporządzenia dokumentacji do ksiąg wieczystych), zawiera nie tylko rozstrzygnięcia o nowym podziale obszaru scalenia, ale też inne, np. o przeniesieniu lub wygaśnięcie prawa dożywotniego użytkowania gruntów przedscaleniowych, zniesieniu służebności, przeniesieniu obciążeń działek, zniesieniu współwłasności. Wymagała też podjęcia czynności związanych z wprowadzeniem uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych gruntów. Według treści decyzji miało to nastąpić już w 14 dni po jej ogłoszeniu nie później niż do 30 października 2016 r. Ponadto decyzja wymagała ustalenia przez Radę Sołecką w porozumieniu z Wójtem Gminy [...] prac związanych z doprowadzeniem dróg do stanu używalności związanych z urządzeniem nowych dróg dojazdowych. Wymagała podjęcia czynności związanych z rekultywacją gruntów, budową mostków i przepisów oraz lokalnych odwodnień wzdłuż nowych dróg oraz prac związanych z utrzymaniem urządzeń melioracyjnych oraz rekultywacją gruntów. Decyzja ta stanowiła też tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych. Konieczność wyważenia interesów wszystkich uczestników scalenia, w tym zdecydowanej większości, która zaakceptowała nowy porządek gruntowy nie korzystając ze środków zaskarżenia przemawiają przeciwko zasadności wniosków. Jak wynika z rejestrów szacunkowych dotyczących dawnych działek skarżącego, teren ten w części przyznano kilku innym podmiotom. Udzielenie ochrony tymczasowej w żądanym zakresie mogłoby więc zrodzić bądź pogłębić konflikt pomiędzy nimi np. na tle posiadania nieruchomości. Zwrócić należy również uwagę na to, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili w dostateczny sposób możliwości zaistnienia po ich stronie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Pozostałe argumenty skargi nie mogły zaś być brane pod uwagę na obecnym etapie postępowania sądowego, bowiem wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej podlega rozpoznaniu bez badania zasadności skargi w kontekście wadliwości zaskarżonego aktu. Z podanych względów, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło