II SA/Rz 1770/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-06-15
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, złożony po wydaniu prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, może zostać uwzględniony w przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy?Ratio decidendi
Postanowienia niekończące postępowania, w tym postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, mogą być zmieniane lub uchylane wskutek zmiany okoliczności sprawy, nawet jeśli są prawomocne. W przypadku, gdy po wydaniu prawomocnego postanowienia nastąpiła istotna zmiana sytuacji majątkowej lub życiowej strony, uzasadniająca przyznanie prawa pomocy, sąd może zmienić poprzednie postanowienie.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Wskazała na trudną sytuację finansową, spowodowaną wysokimi kosztami leczenia, utrzymania domu i wyżywienia, a także rozłożonymi na raty rachunkami za gaz. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, a ich jedynymi dochodami są świadczenia socjalne. Wcześniejsze postanowienie w przedmiocie prawa pomocy zostało zmienione z uwagi na istotną zmianę okoliczności życiowych i majątkowych strony.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 marca 2018 r. sygn. II SA/Rz 1770/15 w pkt II i przyznano skarżącej prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 października 2013 r. sygn. II SAB/Rz 64/11 zapadłego w sprawie ze skargi M.W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nierozpoznania odwołania - postanawia – zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 marca 2018 r. sygn. II SA/Rz 1770/15 w pkt II i przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata.
Sygn. II SA/Rz 1770/15
U Z A S A D N I E N I E
M.W. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego ponieść kosztów zatrudnienia adwokata z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej objętej przymusem adwokackim od wyroku. Ponoszone koszty leczenia, utrzymania domu, wyżywienia wykazane w formularzu usprawiedliwiają wniosek. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, pobierane świadczenia: 1497 zł i 1713 zł są jedynymi dochodami obojga małżonków. Zobowiązania i stałe wydatki to koszty wykupu leków 491 zł, koszty wyżywienia 745 zł. Wysokie rachunki wyrównujące za gaz (według załączonej faktury 1.140,39 zł i 4170,55 zł) zostały przez dostawcę rozłożone na raty. Jako majątek Skarżąca wskazała dom o pow. 64 m² na działce siedliskowej o pow. 0,21 ha.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje
Wniosek Skarżącej należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 2 marca 2018 r. sygn.. II SA/Rz 1770/15. Jest on bowiem kolejnym żądaniem w zakresie przyznania prawa pomocy, podobnym w swojej treści, jak wniosek rozpoznany ww. postanowieniem. W takich więc okolicznościach należało dokonać porównania sytuacji majątkowej i możliwości finansowych istniejących w dacie zgłoszenia poprzedniego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. W takiej sytuacji zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (zob. B. Dauter w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stałoby się zasadne.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wskazała na okoliczności, które należy ocenić w sposób, który uzasadnia wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 2 marca 2018 r. Skarżąca zamierza zaskarżyć wydany w jej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu administracyjnego. Sporządzić skargę kasacyjną może tylko profesjonalny pełnomocnik. Jak podała jej możliwości finansowe zostały ograniczone, ponieważ Skarżąca zobligowana jest do zapłaty stosunkowo wysokich rachunków (rozliczenie długookresowe), które dostawca rozłożył na raty. Z kolei z uwagi na stan zdrowia nie jest możliwe poczynienie oszczędności w innych wydatkach rodziny. W takiej sytuacji argumenty wniosku należy uznać za zasadne i w konsekwencji zmienić postanowienie z dnia 2 marca 2018 r., ponieważ zaistniały okoliczności, które dają postawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wykazała bowiem, że w okresie od wydania ww. prawomocnego postanowienia do chwili obecnej, tj. do dnia wydania niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących sytuacji życiowej determinującej w istotny sposób sytuację majątkową, co uzasadnia wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 2 marca 2018 r. Skarżąca wykazała okoliczności, w wyniku których istnieje konieczność przekierowania środków utrzymania na inny konieczny cel.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło