II SA/Rz 1770/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 64/11 zapadłego w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie nierozpoznania odwołania - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. M. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyroku dotyczącego skargi wymienionej na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nierozpoznania odwołania wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na trudną sytuację finansową. Następnie we wniosku złożonym na urzędowym formularzu (PPF) podniosła, że ze względu na wiek i różnego rodzaju schorzenia pozostają wraz z mężem (z którym tworzą wspólne gospodarstwo domowe) " w ciągłym i kosztownym leczeniu". Powyższe pochłania znaczną część pobieranych przez nich świadczeń rentowych wynoszących 1442 zł i 1652 zł, a stanowiących jedyny dochód. Wnioskodawczyni podkreśliła, że dochód ten "nie zawsze wystarcza" na pokrycie kosztów leczenia, wyżywienia i utrzymania domu. Dom ten (o pow. 64 m.kw.) wymaga kapitalnego remontu, na co brakuje środków. Majątek skarżącej to również działka siedliskowa o pow. 0,21 ha. Comiesięczne wydatki strony to: 287,5 zł – ogrzewanie i ubezpieczenie domu, 350 zł – gaz, prąd, woda, kanalizacja, wywóz śmieci, telefon, 1000 zł – wyżywienie, 480 zł – lekarstwa, 220 zł – koszt dojazdów w celu uzyskania porad lekarskich, 320 zł – rehabilitacja, 430 zł – środki czystości, odzież i "inne". Rozpoznając wniosek zważono co następuje: żądanie M. W. nie podlega uwzględnieniu, bowiem nie wykazała ona, że sytuacja, w której się znajduje wymaga udzielenia wsparcia ze środków Skarbu Państwa. Zasadą na gruncie postępowania sądowego jest, że wszystkie jego koszty ponoszą strony, a wyraża ją art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Oznacza to, że strona powinna poczynić kroki w celu samodzielnego sfinansowania swojego udziału w danym postępowaniu, a dopiero wówczas, gdy wyczerpie wszystkie możliwości, może liczyć na pomoc ze środków publicznych, których ilość jest ograniczona, co wskazuje na potrzebę kierowania ich tylko do osób rzeczywiście tego wymagających. Szczególnie prawo pomocy w całkowitym zakresie, a więc obejmujące zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie zawodowego pełnomocnika, winno być adresowane do osób, które własnym staraniem nie są obiektywnie rzecz biorąc w stanie wygospodarować środków na koszty postępowania. W art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ustawodawca wskazuje, że przesłanką pomocy w takim właśnie wymiarze jest brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei przesłanką prawa pomocy w częściowym zakresie, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postepowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że M. W. z pewnością nie wymaga wsparcia w pełnym wymiarze, bowiem dysponuje ona - jak też jej mąż, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym - stałym dochodem, wystarczającym do zapewnienia podstawowych warunków życiowych (w tym na pokrycie bardzo dużych kosztów leczenia i rehabilitacji – 1020 zł). Potrzeby mieszkaniowe wymienionych są zaspokojone. Nadto nie posiadają oni żadnych osób na swoim utrzymaniu, co skutkuje możliwością wydatkowania całości pobieranych świadczeń rentowych wyłącznie na własne potrzeby. W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, M. W. nie wykazała także, że spełnia przesłankę przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ustawodawca przyznał pierwszeństwo wydatkom mającym tzw. konieczny charakter, a zatem takim, które przesądzają o podstawowym utrzymaniu. Przy kwalifikacji wydatków do tych wspomnianych w powołanym przepisie należy uwzględnić nie tylko ich rodzaj, ale także wymiar. Z danych przedstawionych przez M. W. wynika, że jednym z comiesięcznych obciążeń domowego budżetu jest kwota 430 zł przeznaczana na środki czystości, odzież i "inne" (wnioskodawczyni nie wyjaśniła jakich potrzeb dotyczą). Trudno przyjąć, że środki pieniężne w wymienionej kwocie wydatkowane na wskazane cele i w podanym wymiarze przesądzają o koniecznym utrzymaniu w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Poza tym, uwzględniono również, że na obecnym etapie postępowania udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest wymagany przez ustawę procesową – P.p.s.a., a sąd, w myśl art. 6 tego aktu, w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata (radcy prawnego) niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzyga sprawę w całości, bez związania podniesionymi w skardze zarzutami i wnioskami. Należy także dodać, że według art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając wszystko powyższe na uwadze odmówiono przyznania M. W. prawa pomocy w żądnym przez nią zakresie, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.