II SA/Rz 1787/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-01-26
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe z mężem, dysponującej niskimi dochodami i ponoszącej wysokie wydatki, przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, ponieważ jej bardzo niski dochód, wspólny z dochodem męża, uniemożliwia samodzielne pokrycie kosztów postępowania sądowego, co naruszałoby podstawowe potrzeby życiowe. Sąd uznał, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie pełnego prawa pomocy na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
J. Z. wniosła skargę do WSA w Rzeszowie na postanowienie WINB odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na niskie dochody (zasiłek stały męża i jej zasiłek stały) oraz wysokie wydatki (czynsz, opłaty, leczenie). Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia - postanawia - przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
J. Z. zakwestionowała w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W sprawie tej wymieniona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Podała, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem. Skarżąca pobiera zasiłek stały w zmienionej wysokości 63,40 zł, natomiast jej mąż uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie 730 zł. Jako stałe wydatki strona wskazała: czynsz – 193 zł, opłaty za mieszkanie – 200 zł, leczenie – 200 zł.
Z dołączonych do skargi dokumentów wynika, że wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Pozostaje w leczeniu z powodu schorzeń narządów ruchu. Poza tym, w formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (obowiązującym w postępowaniu przed sądami powszechnymi), który skarżąca przedłożyła w sprawie przed złożeniem wniosku o prawo pomocy na formularzu obowiązującym w niniejszym postępowaniu zaznaczyła ona, że korzystają z mężem z pomocy osób trzecich w celu zapewnienia sobie utrzymania.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
W świetle danych przedstawionych przez skarżącą nie można mieć wątpliwości co do tego, że uiszczenie przez nią kosztów niniejszego postępowania w postaci kosztów sądowych oraz wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika spowodowałoby niemożność zaspokojenia przez nią i męża podstawowych potrzeb życiowych. Wymienieni dysponują bowiem bardzo niskim dochodem – 793,40 zł, który w całości przeznaczają na wyżywienie, leczenie i opłaty za mieszkanie. W związku z tak niewielką ilością środków pieniężnych korzystają także ze wsparcia znajomych osób, dzięki którym mogą egzystować. Strona, jak i jej mąż nie posiadają jakiegokolwiek majątku i to zarówno nieruchomego, jak i ruchomego oraz nie mają żadnych oszczędności pieniężnych.
W myśl art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że to strona postępowania wstępując na drogę sądową winna liczyć się z koniecznością pokrycia łączących się z tym postępowaniem wydatków. Ustawodawca przewidział jednocześnie sytuacje, gdy z przyczyn obiektywnych strona nie jest w stanie wypełnić powyższego obowiązku. Wówczas uprawniona jest do uzyskania wsparcia ze środków publicznych w ramach instytucji prawa pomocy. Pomoc taka może zostać przyznana bądź w wymiarze pełnym bądź tylko częściowym. Skarżąca w sprawie niniejszej ubiega się o całkowite prawo pomocy tj. obejmujące zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Jego uzyskanie prawodawca uzależnił od wykazania przez wnioskującego o nie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W tego rodzaju sytuacji znajduje się właśnie J. Z., której bardzo niski dochód własny i jej małżonka uniemożliwia samodzielne sfinansowanie kosztów udziału w postępowaniu.
Dlatego też uwzględniono w pełni żądanie strony, orzekając o zwolnieniu jej od kosztów sądowych i ustanowieniu na jej rzecz radcy prawnego. Podstawę powyższego stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło