II SA/Rz 1787/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu radcy prawnego KP od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 sierpnia 2018 r. II SA/Rz 1787/16 w przedmiocie przyznania radcy prawnego KP kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r. II SA/Rz 1787/16 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie przyznał radcy prawnemu KP od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 147,60 zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postaci sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz odmówił przyznania mu kosztów pomocy prawnej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Uzasadniając wydane orzeczenie referendarz sądowy wskazał, że brak jest podstaw do przyznania radcy prawnemu wynagrodzenia za postępowanie przed sądem pierwszej instancji. W ocenie referendarza sądowego trudno bowiem uznać, że pełnomocnik udzielił skarżącej faktycznej pomocy prawnej w postępowaniu w sytuacji, gdy skarżąca w dwóch pismach procesowych zwracała uwagę na trudności w skontaktowaniu się z pełnomocnikiem, jak też samodzielnie wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w jej sprawie wyroku. W aktach sprawy brak jest zaś jakiegokolwiek śladu działania podjętego przez radcę prawnego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Aktywność tego pełnomocnika przejawiła się dopiero po wydaniu orzeczenia z dnia 24 maja 2017 r., od którego sporządził on i wniósł skargę kasacyjną. Zdaniem referendarza sądowego, poniesienie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej, która w rzeczywistości nie została udzielona stronie skarżącej przed wydaniem wyroku kończącego postępowanie w sprawie byłoby zupełnie nieuzasadnione. Za zasadne uznano natomiast uwzględnienie zgłoszonego żądania w odniesieniu do opłacenia pomocy prawnej, której wnioskodawca udzielił skarżącej w postępowaniu drugoinstancyjnym, sporządzając i wnosząc skargę kasacyjną. We wniesionym sprzeciwie radca prawny KP wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie mu kosztów udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Wnioskodawca zakwestionował stanowisko referendarza sądowego o braku aktywności mającej na celu udzielenie pomocy prawnej skarżącej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie. Podniósł, że zapoznał się z aktami sprawy w Wydziale Informacji Sadowej, a w dniu 27 marca 2017 r. otrzymał od skarżącej korespondencję, z której wynikało, że życzy sobie ona konsultacji dopiero przed rozprawą. W związku z powyższym – zdaniem wnioskodawcy – brak było podstaw do kontaktu ze skarżącą, mimo że do rozprawy nie doszło, gdyż Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wnioskodawca podniósł ponadto, że otrzymany przez niego i przedstawiony do akt sprawy wykaz połączeń telefonicznych nie uwzględnia połączeń, które nie zostały odebrane lub zostały odrzucone. Oświadczył, że 8 i 15 czerwca próbował nawiązać kontakt telefoniczny ze skarżącą, jednakże pierwsze połączenie pozostało nieodebrane, a drugie odrzucone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Nie budzi wątpliwości Sądu, że wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika, ustanowionego w ramach przyznanego stronie postępowania sądowego prawa pomocy, za pomoc prawną udzieloną tej stronie, przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy pełnomocnik ten rzeczywiście takiej pomocy udzielił, dając temu wyraz poprzez zastosowanie przysługujących stronie instrumentów procesowych, czy chociażby wyrażone w piśmie procesowym podtrzymanie zarzutów strony skarżącej, w przypadku uznania ich za zasadne. W realiach opisywanej sprawy takie okoliczności nie miały miejsca, wobec czego zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania wnioskodawcy kosztów pomocy prawnej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Radca prawny – czego z resztą nie kwestionuje – w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie nie sformułował żadnego pisma procesowego, w tym ewentualnego uzupełninia zarzutów skargi, nie udzielił skarżącej porady prawnej w tej kwestii, jak również nie złożył wniosku o uzasadnienia wyroku Sądu. Nie sposób podzielić stanowiska wnioskodawcy wyrażonego we wniesionym sprzeciwie o braku podstaw do nawiązania kontaktu ze skarżącą do czasu wyznaczenia rozprawy w celu rozpoznania skargi skarżącej. Wnioskodawca będący zawodowym pełnomocnikiem winien wiedzieć, ze zgodnie z art. 119 § 3 Ppsa, Sąd może rozpoznać skargę, której przedmiotem zaskarżenia jest podlegające kognicji sądu administracyjnego postanowienie, na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a zatem zarówno pełnomocnik, jak i sama skarżąca nie otrzyma żadnego zawiadomienia o wyznaczonym terminie rozprawy. Co istotne, informację o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym wnioskodawca otrzymałby choćby podczas rozmowy telefonicznej z pracownikami Wydziału Informacji Sądowej, a zatem podejmując minimum wysiłku obiektywnie był w stanie powziąć wiedzę, że ustalony przez niego ze skarżącą termin konsultacji skutkować będzie tym, że Sąd rozpozna skargę przed udzieleniem przez pełnomocnika pomocy prawnej. Tym samym argumentację wnioskodawcy w tym zakresie uznać należy za niezrozumiałą w kontekście wykazania, że w rzeczywistości udzielił on skarżącej pomocy prawnej. Argumenty o podjętej dwukrotnie próbie skontaktowania się telefonicznie ze skarżącą również uznać należy za nie mające wpływu na rozpoznanie żądania wnioskodawcy. Po pierwsze, w realiach nineijszej sprawy próba kontaktu nastąpiła po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Po drugie, działanie tego rodzaju trudno uznać za udzielenie pomocy prawnej, a co najwyżej za podjęcie próby jej udzielenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.