II SA/Rz 179/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. i B. D. na działanie pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] i [...] Urzędu Wojewódzkiego - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. Pismem z dnia 11 stycznia 2014 r. (data wpływu do Sądu – 14 lutego 2014 r.), wniesionym za pośrednictwem [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], R. B. – działając imieniem własnym i B. D., złożył skargę na działalność pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] oraz [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Polityki Społecznej w [...] Wyżej wymieniony zarzucił "manipulacje", działanie na jego szkodę a także działanie na szkodę rodziny jego siostry. Ponadto zarzucił, że pracownicy MOPS’u w [...] ujawnili jego dane osobowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał na liczną korespondencję kierowaną do organu przez R. B. i B. D. Wskazał, że za każdym razem udzielane były ww. niezbędne informacje. Zwrócił również uwagę na toczące się postępowania w sprawie o udzielenie świadczeń z pomocy społecznej rodzinie R. B. i B. D. Natomiast przy piśmie z dnia 17 marca 2014 r. Wojewoda przesłał do tut. Sądu informację o sposobie rozstrzygnięcia skarg B. D. i R. B. na działania pracowników Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego i wskazał na podjęte czynności przeprowadzone w ramach postępowania wyjaśniającego tj. czynności podjęte w ramach sprawowanego nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - określanej dalej jako "P.p.s.a."). Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest działalność pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] oraz Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Polityki Społecznej w [...]. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że skarga na działanie pracownika organu administracji publicznej rozpoznawana jest w trybie wnioskowo-skargowym uregulowanym w dziale VIII ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – zwana dalej "k.p.a."). Przedmiotem bowiem skargi powszechnej, przewidzianej art. 227 i następne k.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skargi obywateli wnoszone na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. nie są załatwiane poprzez podejmowanie działań zaskarżalnych do sądu administracyjnego (zob. J.Borkowski (w.:) B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 848 oraz powołane tam orzecznictwo). Są natomiast załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Natomiast skargi, o których mowa w ustawie o postępowaniu sądowoadministracyjnym są sformalizowanym środkiem sądowej kontroli - przede wszystkim decyzji administracyjnych - z punktu widzenia ich zgodności z prawem. Sąd rozpoznaje skargi na decyzje i inne akty administracyjne, nie rozpatruje natomiast skarg na nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników (por. wyroku NSA z dnia 1.12.1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, Lex Polonica nr 338222). Postępowanie ze skargi powszechnej ma charakter postępowania administracyjnego uproszczonego, w którym nie ma stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżących, a tylko zawiadamia się ich o podjętych działaniach, nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia. Postępowanie takie kończy się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżących o załatwieniu skargi (postanowienie NSA z dnia 25.05.2006r., sygn. akt I OSK 457/2006, Lex Polonica nr 408697). Tut. Sąd w pełni podziela wyżej wskazane stanowiska. W konsekwencji działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Stanowisko takie powszechnie prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Skoro w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest działanie pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] i [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Polityki Społecznej w [...], stwierdzić należy, że sprawa nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej i nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego a zatem nie może być rozpatrywana przez ten Sąd i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zasygnalizowania jedynie wymaga, że jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych sprawy takie postepowanie ze skargi powszechnej, w trybie przewidzianym art. 227 i następne k.p.a., było prowadzone przez Wojewodę i zakończyło zawiadomieniem skarżących o sposobie załatwienia skargi (pismo z dnia [...] lutego 2014 r. skierowane do R. B. i B. D.). W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.