II SA/Rz 1791/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-03-02
Skład orzekający: Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego, który przyznał skarżącemu prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, odmawiając ustanowienia adwokata. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał swojej sytuacji materialno-bytowej w sposób niebudzący wątpliwości, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Sam fakt pobierania zasiłku stałego w niskiej wysokości i korzystania z pomocy społecznej nie jest wystarczający do przyznania pełnego prawa pomocy, zwłaszcza gdy wnioskodawca nie ujawnił wszystkich swoich wydatków i dochodów.Stan faktyczny
Skarżący SM zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na niski dochód (zasiłek stały w wysokości 317 zł) i zadłużenie alimentacyjne. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości swojej sytuacji materialno-bytowej. Skarżący wniósł sprzeciw, domagając się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.Rozstrzygnięcie
Utrzymać zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu SM od postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 stycznia 2017 r. II SA/Rz 1791/16 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi SM na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki komina - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy
Wnioskiem z dnia 9 stycznia 2017 r. SM zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając zgłoszone żądanie podał, że zamieszkuje samotnie w budynku mieszkalnym jednorodzinnym o powierzchni 70 m2, jednakże przy użytkowaniu budynku nie korzysta z energii elektrycznej oraz gazu. Jego miesięczny dochód stanowi zasiłek stały w wysokości 317 zł przyznany z powodu bezrobocia. Wnioskodawca podał, że na dzień 18 stycznia 2017 r. posiada zadłużenie w wysokości 14 412,25 zł z tytułu braku spłaty należności alimentacyjnych.
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2017 r. II SA/Rz 1791/16 referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie odmówił ustanowienia mu adwokata. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego zasługiwał na częściowe uwzględnienie. Skarżący korzysta ze wsparcia pomocy społecznej, w ramach którego uzyskuje zasiłek okresowy, a pobierane środki pieniężne przeznacza także na leczenie. Niemniej zdaniem referendarza sądowego brak było podstaw do ustanowienia dla wnioskodawcy adwokata, gdyż skarżący nie wyjawił w sposób nie budzący wątpliwości swojej sytuacji materialno – bytowej. Skarżący nie wskazał bowiem wysokości wydatków na wyżywienie, jak również wydatków ponoszonych z tytułu korzystania z telefonu i internetu. Nie wskazał także, czy posiada pojazdy mechaniczne, jak też nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych, nie zaznaczając równocześnie, że takowych nie posiada.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia SM wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący podniósł, że pomoc zawodowego pełnomocnika jest mu niezbędna w celu obrony swoich praw, naruszonych zaskarżoną decyzją. Wnioskodawca podniósł, że zasiłek stały w jego ocenie nie stanowi stałego dochodu oraz, że nie posiada rachunku bankowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu analiza wniosku skarżącej nie pozwala na przyjęcie, że wykazał on taką okoliczność, a zatem zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie przyznał mu prawo pomocy obejmujące jedynie zwolnienie od kosztów sądowych. Co nie mniej istotne, jedyną przesłanką warunkującą przyznanie stronie prawa pomocy, jest w świetle art. 246 Ppsa sytuacji materialno – bytowa wnioskodawcy. Tym samym zarówno brak wiedzy prawniczej, jak i stopień skomplikowania sprawy nie miały i nie mogły mieć wpływu na ocenę zasadności zgłoszonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zdaniem Sądu słusznie wskazał referendarz sądowy, że wnioskodawca nie ujawnił w sposób pełny swojej sytuacji materialno – bytowej. Dysponując bowiem comiesięcznym dochodem w wysokości 317 zł skarżący nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił, by nie korzystając z pomocy innych osób lub instytucji, względnie dysponując innymi źródłami dochodu, był w stanie zapewnić sobie minimum egzystencji. Zwłaszcza, że kwota progu interwencji socjalnej w cenach z 2013 r. dla gospodarstw jednoosobowych wyniosła 684,48 zł (zob. raport Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych Wysokość i struktura Progu Interwencji Socjalnej – Raport weryfikacyjny z lutego 2015 r.). Niemniej w ocenie Sądu sam fakt, że skarżący jest beneficjentem pomocy społecznej, która dysponuje instrumentami do kontrolowania i weryfikowania zasadności wniosków o przyznanie pomocy oraz wydatkowania przyznanych zasiłków, oznacza, że może on nie posiadać środków finansowych na pokrycie pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy zasadnie referendarz sądowy uznał, że sytuacja materialno – bytowa skarżącego wypełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, Sąd utrzymał zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło