II SA/Rz 1791/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-03-05

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, złożony po prawomocnym odmówieniu przyznania prawa pomocy w całości, może zostać uwzględniony w sytuacji zmiany okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić prawomocne postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli strona wykaże zmianę okoliczności sprawy uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, nawet jeśli wcześniej odmówiono jej prawa pomocy w całości.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał na swoje niskie dochody i wysokie zobowiązania. Wcześniej referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez WSA. Skarżący złożył kolejny wniosek, powołując się na zmianę okoliczności. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając go w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 września 2017 r. sygn. II SA/Rz 1791/16 i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, odmówić zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 września 2017 r. sygn. II SA/Rz 1791/16 w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki przewodu kominowego postanawia I. zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 września 2017 sygn. II SA/Rz 1791/16 i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, II. odmówić zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 września 2017 r. sygn. II SA/Rz 1791/16 w pozostałym zakresie. Sygn. II SA/Rz 1791/16 U Z A S A D N I E N I E S.M. (dalej: Skarżący) w sprawie ze skargi opisanej w sentencji postanowienia zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku nie powołał się na argumenty przemawiające za przyznaniem prawa pomocy, odnosząc się jedynie do kwestii pozamerytorycznych sprawy. Skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest współwłaścicielem domu o pow. 70 m², innego majątku nie posiada. Oświadczył, że jego dochody to zasiłek okresowy z MOPS w kwocie 317 zł, jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał alimenty 500 zł, opłata za wodę 11 zł, podatek 11 zł, gaz 20 zł, leki 80 zł, telefon 30 zł, żywność 148 zł, środki czystości 17 zł. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy, z jednej strony, uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej, ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Dodania w sprawie wymaga, że aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Prawomocnym postanowieniem z 27 września 2017 r. sygn. II SA/Rz 1791/16 referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w takim zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 2018 r. sygn. II SA/Rz 1791/16. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku Skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 P.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy. Mając na uwadze treść wniosku strony o prawo pomocy oraz argumentację zażalenia z dnia 26.01.2018 r., należało stwierdzić, że aktualny wniosek zasługuje w części na uwzględnienie. Mianowicie Skarżący jest zobligowany do poniesienia opłaty od zażalenia co jest warunkiem niezbędnym jego rozpoznania. Skarżący zawnioskował również o ustanowienie pełnomocnika –adwokata. Jednak ocena kompleksowa sprawy nie wskazuje zdaniem rozpoznającego wniosek na taką konieczność w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 P.p.s.a. należało zmienić przedmiotowe postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 września 2017 r. w sposób wskazany w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło