II SA/Rz 1791/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-01-26

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie przedstawiła pełnych danych o swojej sytuacji finansowej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Strona może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, nawet jeśli nie przedstawiła wszystkich wymaganych danych. Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata może zostać oddalony, jeśli strona nie uzupełniła wniosku w wymaganym zakresie lub gdy przepisy P.p.s.a. nie wprowadzają wymogu zawodowego pełnomocnika na tym etapie postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę komina. Następnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, podając trudną sytuację materialną. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedłożył dodatkowe informacje dotyczące dochodów i wydatków. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. II. Odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki komina - postanawia - I. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. S. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki komina. Wezwany następnie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 500 zł wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podał, że mieszka w drewnianym domu o pow. 70 m.kw. (wspólność majątkowa z żoną; w toku sprawa o podział majątku). Wnioskodawca nadmienił, że nie ma żadnego dochodu. Jako swoje stałe zobowiązania podał natomiast alimenty – 500 zł oraz podatek od nieruchomości – 110 zł. Do wniosku strona dołączyła zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w [.....] wskazujące, że od dnia 21 września 2015 r. jest osobą bezrobotną, zaś od dnia 19 marca 2016 r. nie posiada prawa do zasiłku. Wobec braku dostatecznych danych do rozpatrzenia złożonego wniosku, wezwano składającego go do jego uzupełnienia poprzez wskazanie comiesięcznych wydatków na wyżywienie, utrzymanie domu, z tytułu korzystania z telefonu i Internetu. Wezwanie dotyczyło także podania posiadanych pojazdów mechanicznych i kosztów ich utrzymania oraz czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jak też przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych. W odpowiedzi S. M. podniósł, że pobiera zasiłek okresowy w kwocie 317 zł, co potwierdza nadesłana przez niego równocześnie kserokopia stosownej decyzji w tym zakresie. Skarżący zaznaczył, że z energii elektrycznej i wody nie korzysta, bowiem nie ma środków na pokrycie opłat z tym związanych. Na utrzymanie domu wydaje miesięcznie 40 zł, zaś na lekarstwa również wydatkuje tę samą kwotę. Wnioskodawca przedłożył zaświadczenie, z którego wynika, że na dzień 18 stycznia 2017 r. posiada zadłużenie alimentacyjne na kwotę 14 412,25 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: S. M. domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W myśl art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a.", taki wymiar wsparcia mieści się w całkowitym prawie pomocy. Przesłanką jego przyznania, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jest niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast częściowe prawo pomocy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Taka pomoc adresowana jest z kolei do strony, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W obydwu powołanych wyżej przepisach ustanawiających przesłanki przyznania prawa pomocy ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że ich wykazanie należy do wnioskującego o pomoc. W tym celu winien on przedłożyć pełne oświadczenie z danymi o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Wszelkie braki w przedmiocie podawanych danych obciążają stronę, która nie przedstawiając w pełni wymaganych od niej informacji, musi się liczyć z negatywnymi konsekwencjami w tym zakresie. S. M. we wniosku zaznaczył, że nie uzyskuje żadnego dochodu. Ujawnił go dopiero na skutek wezwania. W odpowiedzi na nie wskazał mianowicie, że pobiera zasiek okresowy w wysokości 317 zł. Utrzymanie domu wynosi 40 zł miesięcznie, zaś wydatki na lekarstwa to również kwota 40 zł. Skarżący nie wskazał natomiast wysokości wydatków na wyżywienie, z tytułu korzystania z telefonu i Internetu. Nie wskazał także, czy posiada pojazdy mechaniczne, jak też nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych, nie zaznaczając równocześnie, że takowych nie posiada. Mając powyższe okoliczności na uwadze postanowiono o częściowym uwzględnieniu żądania skarżącego. Korzysta on bowiem ze wsparcia pomocy społecznej, w ramach którego uzyskuje zasiłek okresowy. Ponadto, pobierane środki pieniężne przeznacza także na leczenie. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Sąd rozpoznając sprawę związany jest jedynie jej granicami, nie zaś podniesionymi w skardze zarzutami czy wnioskami (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że wszelkie uchybienia, które zaistniały w postępowaniu administracyjnym uwzględnia z urzędu badając, czy mogą one być podstawą wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego. Unormowania P.p.s.a. nie wprowadzają natomiast wymogu, by zawodowy pełnomocnik w osobie np. adwokata reprezentował stronę na obecnym etapie sprawy. Dlatego też, jak też w związku z brakiem udzielenia pełnej odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy orzeczono o odmowie ustanowienia na rzecz skarżącego adwokata. Podstawę niniejszego postanowienia stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło