II SA/Rz 181/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-04-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, wykazuje nadwyżkę dochodów nad wydatkami, a zaciągnięty kredyt konsumpcyjny i zakup pieca nie wpływają na bieżącą sytuację finansową?Ratio decidendi
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sytuacja finansowa strony nie spełnia przesłanek określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. Strona posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, wykazuje nadwyżkę dochodów nad wydatkami, a zaciągnięty kredyt konsumpcyjny i zakup pieca nie wpływają na bieżącą ocenę jej możliwości finansowych w kontekście ponoszenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący R. K. i R. K. złożyli sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który odmówił im przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz uznał, że skarżący mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i bieżące, a nadwyżka dochodów nad wydatkami wystarcza na pokrycie kosztów sądowych. W sprzeciwie skarżący podnieśli, że posiadają zadłużenie z tytułu kredytu odnawialnego i przedstawili fakturę za zakup pieca.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 marca 2107 r., sygn. akt II SA/Rz 181/17 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. K. i R. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił R. K.i R.K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy ustalił, że Skarżący mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe jak również bieżące potrzeby. Porównanie kwoty dochodów z przedstawionymi wydatkami wykazało nadwyżkę dochodów, która wystarcza na pokrycie aktualnych kosztów sądowych.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia R. K. podniósł, że porównanie kwoty uzyskiwanych przez członków rodziny dochodów 2962,76 zł z kwotą przyznanego limitu kredytowego odnawialnego 3.500 zł wskazuje na to, że cały czas pozostaje dłużnikiem w kwocie około 500 zł. Do sprzeciwu dołączył fakturę na zakup pieca oraz kopię umowy kredytowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."): przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym ( a tego dotyczy wniosek ) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jak każdy wyjątek wymaga ścisłej interpretacji. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny" oznacza sytuację, w której strona pomimo podjętych starań nie może wygospodarować kwoty na pokrycie należności sądowych, a obciążenie tą kwotą jej finansów odbyłoby się kosztem zdrowia jej lub członków jej rodziny. Z taką sytuację nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Z zaskarżonego postanowienia wynika, a ustalań tych w zasadzie wnioskodawca nie kwestionuje, że mieszka on wraz z żoną i niepełnosprawnym synem w domu o powierzchni mieszkalnej 72 m2. Majątek rodziny stanowią nieruchomości rolne o pow. 0,3823 ha, drewniany budynek przeznaczony do rozbiórki o powierzchni 52 m2 oraz dziewięcioletni samochód. Także dochody oraz wydatki szczegółowo opisane w zaskarżonym postanowieniu nie są kwestionowane. Jedynie w sprzeciwie wskazano, jako nową okoliczność, wydatek na zakup pieca w 2015 r. za kwotę 2350 zł oraz umowę kredytu odnawialnego w rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowym na potrzeby konsumpcyjne.
W ocenie Sądu przedstawiona sytuacja nie jest sytuacją, o jakiej mowa w powołanym na wstępie przepisie. Wnioskodawcy mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Środki finansowe, którymi dysponują wystarczają na pokrycie bieżących wydatków i wykazują niedużą, ale jednak, nadwyżkę dochodów nad wydatkami. Przy podjęciu starań, istnieje możliwość wygospodarowania kwoty, która pozwoli na prowadzenie postępowania przed sądem. Powyższego nie zmienia fakt zaciągniętego kredytu odnawialnego oszczędnościowo – rozliczeniowego, jak również dokonany w kwietniu 2015 r. zakup pieca, która to okoliczność nie ma wpływu na ocenę bieżącej sytuacji finansowej.
Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło