II SA/Rz 181/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-04-10

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, wykazuje nadwyżkę dochodów nad wydatkami, a zaciągnięty kredyt konsumpcyjny i zakup pieca nie wpływają na bieżącą sytuację finansową?
Ratio decidendi
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sytuacja finansowa strony nie spełnia przesłanek określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. Strona posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, wykazuje nadwyżkę dochodów nad wydatkami, a zaciągnięty kredyt konsumpcyjny i zakup pieca nie wpływają na bieżącą ocenę jej możliwości finansowych w kontekście ponoszenia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. i R. K. złożyli sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który odmówił im przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz uznał, że skarżący mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i bieżące, a nadwyżka dochodów nad wydatkami wystarcza na pokrycie kosztów sądowych. W sprzeciwie skarżący podnieśli, że posiadają zadłużenie z tytułu kredytu odnawialnego i przedstawili fakturę za zakup pieca.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 marca 2107 r., sygn. akt II SA/Rz 181/17 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. K. i R. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił R. K.i R.K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy ustalił, że Skarżący mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe jak również bieżące potrzeby. Porównanie kwoty dochodów z przedstawionymi wydatkami wykazało nadwyżkę dochodów, która wystarcza na pokrycie aktualnych kosztów sądowych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia R. K. podniósł, że porównanie kwoty uzyskiwanych przez członków rodziny dochodów 2962,76 zł z kwotą przyznanego limitu kredytowego odnawialnego 3.500 zł wskazuje na to, że cały czas pozostaje dłużnikiem w kwocie około 500 zł. Do sprzeciwu dołączył fakturę na zakup pieca oraz kopię umowy kredytowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."): przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym ( a tego dotyczy wniosek ) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jak każdy wyjątek wymaga ścisłej interpretacji. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny" oznacza sytuację, w której strona pomimo podjętych starań nie może wygospodarować kwoty na pokrycie należności sądowych, a obciążenie tą kwotą jej finansów odbyłoby się kosztem zdrowia jej lub członków jej rodziny. Z taką sytuację nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z zaskarżonego postanowienia wynika, a ustalań tych w zasadzie wnioskodawca nie kwestionuje, że mieszka on wraz z żoną i niepełnosprawnym synem w domu o powierzchni mieszkalnej 72 m2. Majątek rodziny stanowią nieruchomości rolne o pow. 0,3823 ha, drewniany budynek przeznaczony do rozbiórki o powierzchni 52 m2 oraz dziewięcioletni samochód. Także dochody oraz wydatki szczegółowo opisane w zaskarżonym postanowieniu nie są kwestionowane. Jedynie w sprzeciwie wskazano, jako nową okoliczność, wydatek na zakup pieca w 2015 r. za kwotę 2350 zł oraz umowę kredytu odnawialnego w rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowym na potrzeby konsumpcyjne. W ocenie Sądu przedstawiona sytuacja nie jest sytuacją, o jakiej mowa w powołanym na wstępie przepisie. Wnioskodawcy mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Środki finansowe, którymi dysponują wystarczają na pokrycie bieżących wydatków i wykazują niedużą, ale jednak, nadwyżkę dochodów nad wydatkami. Przy podjęciu starań, istnieje możliwość wygospodarowania kwoty, która pozwoli na prowadzenie postępowania przed sądem. Powyższego nie zmienia fakt zaciągniętego kredytu odnawialnego oszczędnościowo – rozliczeniowego, jak również dokonany w kwietniu 2015 r. zakup pieca, która to okoliczność nie ma wpływu na ocenę bieżącej sytuacji finansowej. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło