II SA/Rz 182/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Związku Nauczycielstwa Polskiego - Zarządu Okręgu [...] na zarządzenie Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia liczby godzin pracy nauczycieli bibliotekarzy szkolnych na terenie Gminy [...] - p o s t a n a w i a – skargę odrzucić. II SA/Rz 182/06 U Z A S A D N I E N I E Zarządzeniem [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Wójt Gminy [...], działając na podstawie działając na podstawie art. 31 pkt 6a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz. U. z 1996 r., Nr 67, poz. 329, ze zm./ ustalił tygodniowy limit godzin pracy nauczyciela bibliotekarza w bibliotece szkolnej w wymiarze 1,5 godziny na jeden oddział szkolny, zarządzając jednocześnie, że tygodniowy czas pracy biblioteki szkolnej nie może być mniejszy niż 10 godzin. W skardze na to zarządzenie Związek Nauczycielstwa Polskiego – Zarząd Okręgu [...] wniósł o stwierdzenie jego nieważności, zarzucając wydanie go z zastosowaniem niewłaściwej podstawy prawnej oraz brak delegacji prawnej do jego wydania. Legitymacji do jego Związek upatruje w naruszeniu interesu prawnego nauczycieli bibliotekarzy, obrona interesów których należy do statutowych obowiązków strony skarżącej, jako ich organizacji związkowej. Skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa pochodzącym z dnia 30 listopada 2005 r. W odpowiedzi na nie Wójt Gminy przyznał fakt powołania w przedmiotowym zarządzeniu niewłaściwej podstawy prawnej, co jednak jest w jego ocenie nieistotnym naruszeniem prawa i w sytuacji nienaruszenia kompetencji kuratora oświaty nie przemawia za jego uchyleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę do wniesienia skargi na wspomniany akt ustanawia art. 101 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001, Nr 142, poz. 1591, ze zm.), zwanej dalej ustawą o s.g., podług którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego (ust. 1). Ust. 2 przewiduje, że skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1 można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę, zaś ust. 3 stanowi, że w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Z przepisu art. 101 ust. 1 wynika, iż ustanawia on przesłankę formalną zaskarżenia do sądu uchwał i zarządzeń organów gminy w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Do wezwania tego nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) co expressis verbis wynika z art. 102a ustawy o s.g. Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r. OSA 2/2002, że wezwanie z art. 101 ust. 1 ustawy o s.g. jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały (zarządzenia) jednokrotnie. Następne pisma w tej samej sprawie pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu. Instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jako przysługującego stronie surogatu środka odwoławczego przewidzianego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie można bowiem traktować jako czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie i bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiłoby to działanie znaczenia prawnego stanowiąc zaprzeczenie jego istoty i powodując destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawiać jego bezpieczeństwo. Takie rozumienie wezwania stawiałoby ponadto wnoszących na podstawie tego przepisu skargi do sądu administracyjnego w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty, wnoszące skargi na podstawie innych przepisów. Środek odwoławczy jest realizacją podmiotowego prawa strony do kwestionowania określonego aktu, ale przysługującego tylko raz w określonej fazie postępowania. Dlatego jeżeli nawet w przewidzianym terminie strona wniosłaby w postępowaniu administracyjnym kilka pism nazwanych odwołaniami (wezwaniami do usunięcia naruszenia prawa), to i tak w świetle przepisów jest to traktowane jako jeden środek odwoławczy. Przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać to samo wezwanie do tego samego organu w tej samej sprawie, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, i jej art. 78. Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze (odwołania, zażalenia), nie mogą być w gorszej sytuacji prawnej niż podmioty, którym z uwagi na specyfikę postępowania przysługuje środek prawny określony art. 101 ust. 1 ustawy o s.g. W konsekwencji należy zatem przyjąć, że wezwanie jest czynnością prawną, przysługującą danemu podmiotowi w stosunku do określonego aktu jednokrotnie; co oznacza, że następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu. Postępowanie przed sądem administracyjnym pozostaje w ścisłym związku z poprzedzającym go postępowaniem prowadzonym w danej sprawie przez organy administracji publicznej, których działania są objęte kontrolą sądu administracyjnego. Jeżeli więc strona uruchomi takie postępowanie i na skutek wniesienia skargi do sądu z uchybieniem terminu doprowadzi do jej odrzucenia, to ponowne wniesienie skargi w tej samej sprawie nawet po ponownym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (chociażby nastąpiło to przed prawomocnym odrzuceniem pierwszej ze skarg) byłoby podważeniem sensu rygorów procesowych i skutków ich stosowania. Taka właśnie sytuacja zaistniała w sprawie, bowiem zarządzenie objęte niniejszą skargą było już przedmiotem wcześniejszej skargi wniesionej przez ZNP – ZO [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu 14 października 2004 r.; Postanowieniem tego Sądu z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 925/04 skarga ta została odrzucona z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Była ona poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, na które Wójt Gminy [...] udzielił negatywnej odpowiedzi pismem z dnia 9 września 2004 r., doręczonym stronie skarżącej 13 września 2004 r. Zakres i argumentacja wezwania, które poprzedzało skargę odrzuconą i skargę niniejszą są przy tym identyczne. Oznacza to w świetle wcześniejszych wywodów Sądu, że wezwanie poprzedzające niniejszą skargę nie było wezwaniem w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o s.g., bowiem strona skarżąca utraciła możliwość ponownego skutecznego skorzystania z prawa wezwania. W rozpoznawanej sprawie przesądza to o niedopuszczalności skargi i skutkuje jej odrzuceniem bez potrzeby badania przez Sąd, czy interes prawny strony skarżącej został naruszony wspomnianym zarządzeniem. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.