II SA/Rz 182/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Asesor WSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej D. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 182/25 w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 stycznia 2025 r. nr SKO.4112/24/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 182/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę D. L. (dalej: Skarżący) na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie. Skarżący, po zaznajomieniu się z aktami sprawy w Wydziale Informacji Sądowej, w dniu 11 kwietnia 2025 r. wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Kolejno w dniu 14 kwietnia 2025 r. Skarżący skierował do Sądu pismo sporządzone osobiście zatytułowane " Wniosek o unieważnienie wyroku", domagając się unieważnienia wyroku i wskazując na brak w aktach sprawy szeregu dokumentów, w tym decyzji organu I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W myśl art. 175 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna może być sporządzona jedynie przez adwokata lub radcę prawnego, a w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami może zostać sporządzona również przez doradcę podatkowego (art. 175 § 3 pkt 1 P.p.s.a.). Przepisu powyższego nie stosuje się jedynie wtedy, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2). Te okoliczności jednak w niniejszej sprawie nie występują. Przepisy powyższe mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że sporządzenie skargi kasacyjnej z zachowaniem wymogów określonych w tych przepisach jest warunkiem koniecznym dopuszczalności tego środka zaskarżenia. Sądy administracyjne są z urzędu zobowiązane do badania, czy takie wymogi zostały zachowane. Przy czym żadne szczególne okoliczności nie uprawniają do jakichkolwiek odstępstw od tej zasady. Niesporządzenie skargi kasacyjnej przez podmioty wymienione w art. 175 § 1 – 3 P.p.s.a. jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 P.p.s.a. Jest to brak nieusuwalny i skutkujący odrzuceniem skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z piśmiennictwa wynika, że przyczyny niedopuszczalności skargi kasacyjnej mogą mieć charakter podmiotowy (np. wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot czy też sporządzenie jej przez podmiot niewymieniony w art. 175, zob. postanowienie NSA z 2 lutego 2004 r., GSK 9/04, LexPolonica nr 365879) albo przedmiotowy, tzn. jeżeli skarga kasacyjna nie przysługuje na dane orzeczenie (np. na postanowienie niekończące postępowania w sprawie lub zaskarżalne w drodze zażalenia czy wyrok nieistniejący) lub została wniesiona przed doręczeniem orzeczenia wraz z uzasadnieniem (tzw. skarga kasacyjna przedwczesna, zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. V, LexisNexis 2011; B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el 2019). W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, środkiem zaskarżenia przysługującym Skarżącemu na obecnym etapie postępowania jest skarga kasacyjna, nie zaś wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia - w świetle art. 173 § 1 i 2 P.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd uznał zatem, że wniesione przez Skarżącego pismo z 14 kwietnia 2025 r. jest samodzielnie sporządzoną przez Skarżącego skargą kasacyjną. Skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skarga kasacyjna wniesiona przez Skarżącego jest przedwczesna, tj. wniesiona przed doręczeniem odpisu wyroku Sądu wraz z uzasadnieniem. Odpis wyroku Sądu wraz z uzasadnieniem nie został jeszcze doręczony Skarżącemu. Wskazać należy również, że zgodnie z art. 175 §1 P.p.s.a. skarga kasacyjna, powinna być sporządzona przez jeden z podmiotów enumeratywnie wskazanych w powyższym przepisie, a z akt nie wynika, aby Skarżący należał do wymienionego wyżej kwalifikowanego kręgu osób. Odnosząc się, na marginesie sprawy, do zarzuconej w piśmie z 14 kwietnia 2025r. niekompletności akt sprawy należy wyjaśnić, że do istoty postępowania przed sądami administracyjnymi, polegającego na kontroli legalności zaskarżonych orzeczeń organów administracji państwowej, należy korzystanie z akt sprawy wytworzonych przez te ograny - przesłanych do sądu wraz z wniesioną skargą. Akta administracyjne, wytworzone zarówno przez organ I jak i II instancji, są załączane do akt sądowych - nie stanowią ich integralnej części, a po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu podlegają zwrotowi do organu, które je przesłał. Akta sądowe zawierają zatem, co do zasady, jedynie pisma powstałe od momentu wniesienia skargi, chyba że strona, powołując się na konkretny dokument z dotychczasowego postępowania, przedłoży go wraz ze skargą – nie zmienia to jednak istoty kontroli sądowej sprawowanej w oparciu o przedłożone przez organ akta administracyjne. W aktach administracyjnych załączonych do sprawy II SA/Rz 182/25 znajdują się wszystkie pisma i decyzje, o których wspomina Skarżący w piśmie z 14 kwietnia 2025r. – kontrola legalności zaskarżonej decyzji SKO, a zwłaszcza prawidłowości postępowania przeprowadzonego przed organem I i II instancji - bez akt administracyjnych tego postępowania - nie byłaby bowiem możliwa. Mając powyższe na uwadze, przedmiotową skargę kasacyjną uznać należy za niedopuszczalną, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 § 1-3 i art. 177 § 1 P.p.s.a.