II SA/Rz 185/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. E. Z. w odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. od zaskarżonej przez siebie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] zwróciła się o umorzenie tej opłaty wskazując, że przekracza ona jej możliwości finansowe (jest osobą bezrobotną, mającą na utrzymaniu dwoje dzieci). W złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF skarżąca wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Jak wynika z zawartego w nim oświadczenia, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 21-letnim synem i 12-letnią córką, utrzymując się z pobieranych na nie alimentów w łącznej wysokości 500 zł. (dzieci uczą się). Oprócz domu o pow. 35 m² nie wykazała posiadania żadnych wartościowych składników majątkowych. Wg informacji podanych przez skarżącą w poprzedzającym wniosek PPF formularzu przeznaczonym dla osób ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym, opłaty za gaz, energię elektryczną, wywóz śmieci, podatek i wodę wynoszą ok. 350 zł./ m-c. Z odpowiedzi E. Z. na skierowane do niej wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia wynika ponadto, że korzysta ze wsparcia pomocy społecznej; w m-cu marcu 2011 r. otrzymała z tego tytułu kwotę 327 zł. Jako załączniki skarżąca przedstawiła kserokopię legitymacji studenckiej syna oraz zaświadczenie PUP w J. z dnia 11 kwietnia 2011 r. o przysługującym jej od 2 sierpnia 2010 r. statusie osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku. Rozpoznając złożony wniosek uznano go za uzasadniony sytuacją materialno – bytową skarżącej i pozostających na jej utrzymaniu dzieci. Zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z powyższym przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od oceny możliwości finansowych osoby wnioskującej, opartej w głównej mierze na dochodach i wydatkach na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych jej i osób wspólnie gospodarujących (jeżeli takie są). E. Z. jest osobą bezrobotną, utrzymującą się wraz z dziećmi z pobieranych na nie alimentów. Jak wynika ze złożonego oświadczenia, korzysta też z doraźnego wsparcia w ramach pomocy społecznej. Mając na uwadze wysokość i źródła pochodzenia deklarowanych przez wnioskodawczynię dochodów, możliwość chociażby częściowego wywiązania się przez nią z obowiązku poniesienia związanych ze swoim udziałem w sprawie kosztów sądowych należy zakwalifikować jako obiektywnie niemożliwe. W sytuacji, gdy sama kwota związanego z wniesieniem skargi wpisu pokrywa się z wysokością alimentów stanowiących podstawę utrzymania w skali miesiąca jej i dzieci, za takie należy też uznać poczynienie z nich jakichkolwiek oszczędności. W równej mierze dotyczy to również wygospodarowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania środków na pokrycie pozostałych kosztów sądowych, mogących wystąpić w sprawie po stronie skarżącej w przyszłości. Jak wynika ze złożonego oświadczenia, E. Z. nie dysponuje także żadnymi składnikami majątkowymi, których spieniężenie lub uzyskiwany z nich dochód pozwoliłby jej na opłacenie w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Powyższe potwierdza więc zasadność złożonego przez nią wniosku i przyznanie jej zwolnienia od całości związanych ze sprawą kosztów sądowych; odmienne rozstrzygnięcie pozbawiałoby ją prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz skorzystania z innych przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.