II SA/Rz 186/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-06-24
Skład orzekający: Robert Sawuła, Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nałożenia grzywny w celu przymuszenia?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jego rolą jest jedynie przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. Grzywna nałożona w celu przymuszenia powinna mieścić się w granicach określonych ustawą, a zobowiązany może ubiegać się o jej umorzenie po wykonaniu obowiązku.Stan faktyczny
Skarżący Cz. O. kwestionował postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, która została nałożona w związku z niewykonaniem obowiązku rozbiórki bramy. Obowiązek ten wynikał z prawomocnej decyzji administracyjnej, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte po doręczeniu upomnień i tytułu wykonawczego. Skarżący podnosił argumenty dotyczące zasadności nakazu rozbiórki, toczącego się postępowania w sądzie powszechnym oraz kwestii własnościowych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Cz. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia - skargę oddala -
II SA/Rz 186/04
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Cz. O. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dn.[...].01.2004r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W sprawie tej postępowanie egzekucyjne wszczął Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) w M., który uprzednio doręczył w dn.15.03.2004r. upomnienie, wzywające Cz. O. do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającym na wykonaniu rozbiórki obiektu budowlanego – bramy zlokalizowanej na dz. nr 865/2 w miejscowości T. Obowiązek ten wynika z decyzji Nr [...] PINB w M. z dn.[...].01.2001r., decyzja ta jest prawomocna, albowiem skargę na decyzję WINB Nr [...] z dn.[...].05.2001r. utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki przedmiotowej bramy, oddalił Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dn.13.12.2002r. SA/Rz 1553/01. Pracownicy PINB w M. przeprowadzili w dn.29.05.2003r. oględziny działki Cz. O. w T. ujawniając, że przedmiotowa brama nie została dobrowolnie rozebrana. PINB w M. ponowił upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązku, doręczając je zobowiązanemu – Cz. O. w dn.23.06.2003r. Cz. O. wniósł do PINB w M. pismo w dn.21.07.2003r. domagając się wstrzymania postępowania egzekucyjnego i wywodził o nietrafności nakazu rozbiórki, szczegółowo wskazując na powody dla których brama na działce nr 865/2 w T. winna być zachowaną. W dn.9.12.2003r. Cz. O. PINB w M. doręczył tytuł wykonawczy oraz postanowienie z dn.27.11.2003r. Nr [...] nakładające grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 500 zł oraz obowiązek uiszczenia opłaty z tytułu wydania powyższego postanowienia w kwocie 50 zł. W podstawie prawnej tego postanowienia wskazano na art.64 a § 1, art.64d, art.119, art.121 § 4 i art.122 ustawy z dn.17.06.1966r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednol. Dz.U. Nr 110 z 2002r., poz.968 ze zm. zwana dalej upe). Jednocześnie wezwano zobowiązanego do wpłacenia kwoty grzywny wraz z opłatą na wskazane konto bankowe oraz wykonanie wskazanego w tytule obowiązku z zagrożeniem zastosowania wykonania zastępczego.
Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zaskarżył zażaleniem Cz. O., który sformułował wniosek o "całkowite wstrzymanie się z tytułem wykonawczym". W zażaleniu wskazywano, że w wyniku błędów w akcie własności ziemi podnosi się prawo do przechodu przez jego podwórze, podczas gdy zobowiązany miał wykupić działki władnące. Zdaniem żalącego się A. P., która zakupiła udział we własności jednej z działek oraz jej rodzina bezpodstawnie domaga się usunięcia bramy z jego posesji. Wskazano, że w sądzie powszechnym toczy się w tej sprawie postępowanie, które nie zostało zakończone. Zdaniem zobowiązanego nie naruszył on prawa budowlanego, albowiem "cała wieś jest wygrodzona w takiej samej odległości". Wskazano także na argumentację o charakterze słusznościowym.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dn.[...] 7.01.2004r. Nr [...] nie uwzględnił zażalenia, utrzymując zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy. W podstawie prawnej powołano się na art.3, art.18, art.119 § 1, art.121 § 2 i 4, art.122 upe oraz art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dn.14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r.,, poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.). Organ II instancji wskazał, że postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem od sprawy prowadzonej uprzednio, a dotyczącej samej rozbiórki bramy, które to postępowanie zakończyło się wyrokiem NSA OZ w Rzeszowie z dn.29.05.2001r. SA/Rz 1553/01 oddalającym skargę Cz. O. na decyzję w przedmiocie rozbiórki. Organ II instancji uznał, że prawidłowo prowadzono postępowanie egzekucyjne, doręczając uprzednio Cz. O. pisemne upomnienie. Doręczono także zobowiązanemu prawidłowo wypełniony tytuł wykonawczy i nałożono grzywnę w celu przymuszenia, której wysokość nie narusza granic wskazanych w samej ustawie. Występowanie różnych danych osobowych w aktach własności ziemi nie uznano za powód do wzruszenia rozstrzygnięcia wydanego na etapie postępowania przymusowego. Przywołując treść art.23 § 6 upe odnośnie możliwości wstrzymania czynności egzekucyjnych przez organ sprawujący nadzór nad egzekucją administracyjną, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wywiódł że takie okoliczności, które dawałyby podstawę do skorzystania z tego przepisu nie zaistniały. Obowiązek wynika z decyzji ostatecznej, a zobowiązany dobrowolnie nie wykonał obowiązku.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Cz. O., domagając się w niej wstrzymania "wykonalności egzekucyjnych, wystrzymania kary grzywny". Zdaniem skarżącego podjęcie egzekucji zmusza go do bezpodstawnego jego zdaniem, nakazania rozbiórki bramy ogrodzeniowej, przy której jedynie w 1996r. wykonywał roboty modernizacyjne. Zdaniem skarżącego w tej samej miejscowości istnieją bramy zlokalizowane w podobnej odległości od drogi, a tylko wobec niego nakazano rozbiórkę bramy. Skarżący kwestionuje prawo domagania się tej rozbiórki przez jego sąsiadkę – A. P., która miała wedle niego fikcyjnie zakupić udział we własności jednej z działek, a w tej sprawie toczy się postępowanie przed sądem powszechnym. Podniesiono także argumenty odnośnie ponoszenia niezbędnych wydatków na utrzymanie rodziny.
W odpowiedzi wniesiono o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację prezentowaną przez organ w postępowaniu egzekucyjnym.
Postanowieniem z dn.8.06.2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, a zażalenie Cz. O. na postanowienie sądu oddalił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dn.30.11.2004r. sygn. OZ 568/04.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonego postanowienia jest jego legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa).
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem skargi objęte jest postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane na podstawie art.121 § 4 upe. Zarzuty skargi dotyczące kwestionowania zasadności orzeczenia o nakazie rozbiórki bramy na działce nr 865/2 w T. k/M. nie są trafne, albowiem kwestie te wobec prawomocnej decyzji nakazującej rozbiórkę w/w części budynku nie mogły być przedmiotem rozstrzygnięć podejmowanych w toku egzekucji administracyjnej. Celem samego postępowania egzekucyjnego jest przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązków, których źródłem jest m.in. nadająca się do wykonania decyzja administracyjna, organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art.29 § 1 upe). Źródłem tego obowiązku jest prawomocna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mielcu, z tej przyczyny trafnie przystąpiono do jej przymusowego wykonania, skoro bezspornym jest, a wynika to ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, że zobowiązany – skarżący, nie wykonał dobrowolnie tego nakazu. W przypadku wykonywania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego grzywna jest jednorazowa (art.121 § 4 upe), a jej wysokość nie może przekroczyć granic wskazanych w art.121 § 2 upe. Grzywna nakładana na osobę fizyczną nie może przekroczyć jednorazowo kwoty 5000 zł, tak więc nałożenie na Cz. O. kwoty grzywny w kwocie 500 zł mieści się w granicy wskazanej przez ustawę. W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym zobowiązany będzie mógł ubiegać się o umorzenie nałożonych grzywien.
Treść skargi dowodzi, że Cz. O. nie godzi się z samym obowiązkiem, sprowadzającym się do rozbiórki bramy wjazdowej. Jest to jednak kwestia, której nie rozpatrują organy egzekucyjne, zajmując się wyłącznie doprowadzeniem do wykonania obowiązku poddanego postępowaniu przymusowemu w administracji. Rację ma organ wskazujący w zaskarżonym postanowieniu, że egzekucję przeprowadzono w zgodzie z przepisami upe, doręczając skarżącemu uprzednio pisemne upomnienie, po którym miał on szansę, w razie dobrowolnego spełnienia obowiązku, nie narażać się na dolegliwości związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Trafnie także wskazano, że postępowanie przed sądem powszechnym, którego przedmiotem ma być, jak podaje skarżący, rozstrzygnięcie odnośnie praw co do własności działki nr 865/2, nie ma wpływu na tok postępowania egzekucyjnego.
Z tych przyczyn sąd, działając na podstawie art.151 Ppsa, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło