II SA/Rz 186/07
WyrokWSA w Rzeszowie2007-10-03
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zobowiązać właściciela budynku do przedłożenia oceny stanu technicznego obiektu w drodze postanowienia, w sytuacji gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego stanu technicznego, a sprawa ta jest powiązana z innym postępowaniem dotyczącym robót budowlanych na sąsiedniej działce?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć na właściciela obowiązek dostarczenia oceny stanu technicznego obiektu budowlanego w drodze postanowienia, zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego stanu. Takie postanowienie ma charakter dowodowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Kwestie stanu technicznego budynku i legalności robót budowlanych na sąsiedniej działce mogą być rozdzielone do odrębnych postępowań, jeśli wymagają zastosowania różnych przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Właścicielka działki zgłosiła obawy dotyczące bezpieczeństwa swojego budynku gospodarczego, spowodowane robotami budowlanymi prowadzonymi przez gminę na sąsiedniej działce. Organ I instancji zobowiązał właścicielkę do przedłożenia oceny stanu technicznego budynku gospodarczego. Po zażaleniu właścicielki, organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie, modyfikując jedynie termin wykonania obowiązku. Właścicielka zaskarżyła postanowienie do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i niesłuszne rozdzielenie sprawy stanu technicznego budynku od sprawy budowy drogi.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania oceny stanu technicznego budynku gospodarczego -skargę oddala-
II SA/Rz 186/07
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].11.2006 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ po rozpoznaniu zażalenia H. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2006 r. Nr [...] zobowiązujące ją do przedłożenia w terminie do dnia 30.09.2006 r. oceny stanu technicznego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 1795/2 w L., sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył dzień 29.12.2006 r., jako ostateczny termin wykonania powyższego obowiązku, w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia podano, że wnioskiem z dnia 24.10.2005 r. H. B. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przez Gminę L. na drodze publicznej, oznaczonej jako działka nr 1794. Wyjaśniła, że jest właścicielką działki nr 1795/2, która w części została bezprawnie zajęta pod w/w drogę. Prowadzone na tej drodze roboty wkraczają w zasięg jej własności i powodują zagrożenie dla istniejącego na niej budynku, a także bezpieczeństwa jej rodziny. Na skutek drgań wywołanych przejeżdżającymi przez tę drogę pojazdami popękały ściany w jej budynku oraz powstały szczeliny o długości kilku metrów. W trakcie postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że na działce nr 1795/2 w L. znajduje się parterowy budynek gospodarczy, częściowo podpiwniczony, konstrukcji murowanej z dachem dwuspadowym krytym dachówką, składający się z części inwentarskiej i składowej /stodoły, wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].06.1965 r. [...], udzielonego przez Prezydium PRN w Rz.. Podczas oględzin przedmiotowej nieruchomości stwierdzono zarysowania na ścianach zewnętrznych od strony południowej i wschodniej o szerokości 1 – 2 mm oraz na ścianie wewnętrznej o szerokości do 10 mm. W części składowej budynku stwierdzono pęknięcia stropu żelbetowego nad piwnicą oraz rysy i pęknięcia fundamentu betonowego, które jednak nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Z tą oceną nie zgodziła się H. B. i dlatego w dniu 9.06.2006 r. przeprowadzono kolejne oględziny, podczas których H. B. zakwestionowała w szczególności ustalenia organu w zakresie niestwierdzenia opadnięcia płyty żelbetowej, stanowiącej strop nad piwnicą oraz fundamentów budynku. Celem stwierdzenia przyczyn powstania uszkodzeń budynku, jego obecnego stanu technicznego oraz zdatności do dalszego użytkowania, wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...].09.2006 r. Nr [...] zobowiązano H. B. do przedłożenia w terminie do dnia 30.09.2006 r. oceny stanu technicznego budynku gospodarczego na działce nr 1795/2 w L., sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.
W złożonym zażaleniu H. B. stwierdziła, że nałożenie na nią obowiązku dostarczenia ekspertyzy jest wyrazem szykanowania i zastraszania oraz próbę uczynienia przedmiotem postępowania spraw, które wykraczają poza zakres niniejszego postępowania. Ponadto zarzuciła organowi I instancji rozdzielenie sprawy stanu technicznego budynku od sprawy przebudowy drogi przez Gminę i niewydajnie w tym zakresie żadnej decyzji.
Organ II instancji nie podzielił zarzutów tego zażalenia i w zasadniczej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy /postanowieniem z dnia [...].11.2006 r. Nr [...] dokonując jego modyfikacji jedynie co do terminu wykonania nałożonego obowiązku. Uzasadniając swoje stanowisko podkreślił, że zaskarżone postanowienie ma na celu zgromadzenie materiału dowodowego, umożliwiającego w przyszłości zastosowanie właściwej podstawy prawnej i prawidłowe rozstrzygnięcie. Zarzuty sugerujące konieczność zastosowania art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, jak i art. 30 ust. 6 pkt 2 i ust. 7 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego są bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji o konieczności rozdzielenia sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku gospodarczego od sprawy robót budowlanych związanych z przebudową drogi, gdyż sprawy te wymagają rozpatrzenia i rozstrzygnięcia na podstawie odrębnych przepisów. Wyjaśnił również, że niedostarczenie żądanej oceny stanu technicznego budynku w wyznaczonym terminie skutkować będzie podjęciem działań przewidzianych treścią art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego, tj. zleceniem wykonania takiej oceny na koszt osoby zobowiązanej do jej dostarczenia.
Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie H. B., wnosząc o jej uchylenie "ze wskazaniem na łączne prowadzenie ze sprawą prowadzoną przez PINB sygn. akt [...]". Zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wskazała na niesłuszne jej zdaniem rozdzielenie spraw i sztuczne stworzenie dwóch problemów, gdy sprawa stanu technicznego budynku gospodarczego oraz sprawa legalności budowy drogi działki nr 1794 pozostają ze sobą w związku przyczynowym. Tworząc drugą sprawę dotyczącą budynku gospodarczego chce się ją obciążyć kosztami badań technicznych, gdy te badania miały być dokonane w ramach sprawy dotyczącej budowy drogi i koszty te powinien ponieść Urząd Gminy L.. Ustalenie przyczyn powstania uszkodzeń budynku gospodarczego winno nastąpić w ramach jednej sprawy – w zakresie drogi działki nr 1794, prowadzić do odpowiednich działań prawnych poprzez wydanie odpowiednich decyzji a nie sugerowanie skarżącej dochodzenia odszkodowania za powstałą szkodę na innej drodze.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadmienił też, że wydane w odrębnym postępowaniu w sprawie robót budowlanych wykonanych na drodze gminnej – dz. ewid. nr 1794, na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie, po jego zaskarżeniu do WSA w Rzeszowie, będzie podlegało ocenie Sądu w postępowaniu o sygn. akt II SA/Rz 665/06.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. W związku z powyższym uwzględnienie skargi – a w myśl art. 145 § 1 pkt 1 – 3 powyższej ustawy polega ono na uchyleniu zaskarżonego postanowienia, stwierdzeniu jego nieważności lub niezgodności z prawem – może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że kwestionowane w skardze postanowienie jest dotknięte naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności postanowienia z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, czy też wydania go z naruszeniem prawa z przyczyn określonych w K.p.a. lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
Skarga H. B. dotyczy postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2006 r. [...], utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...].09.2006 r. [...], a który to organ na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ zobowiązał skarżącą do przedłożenia do dnia 30.09.2006 r. oceny stanu technicznego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 1795/2 w L. sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.
Zgodnie z treścią art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nakłada na właściciela obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w drodze postanowienia w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego.
Nałożenie takiego obowiązku nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w rozumieniu art. 104 K.p.a., jest uzupełnieniem materiału dowodowego niezbędnego do wydania takiego rozstrzygnięcia /in merito/.
Z lektury akt administracyjnych i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że skarżąca domagała się interwencji organów nadzoru budowlanego, gdyż w jej ocenie wykonywane przez Gminę L. roboty budowlane na drodze gminnej, stanowiącej działkę nr 1794, "wkraczają w zasięg jej własności", tj. działki nr 1795/2, zagrażają bezpieczeństwu jej i rodziny, stwarzają zagrożenie dla budynku gospodarczego na jej działce i "realną możliwość katastrofy budowlanej"/ pismo z dnia 24.10.2005 r., 6.12.2005 r./. Oczekiwała w związku z tym, że organ nadzoru budowlanego w jednym postępowaniu rozstrzygnie kwestię legalności robót budowlanych na drodze gminnej i kwestię stanu technicznego budynku gospodarczego stanowiącego jej własność.
Tymczasem załatwienie tych spraw rozdzielone zostało do odrębnych postępowań, a to ze względu na konieczność stosowania przy podejmowaniu rozstrzygnięć odrębnych przepisów prawa materialnego. Stanowisko takie uzyskało już akceptację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie – wyrokiem z dnia 13.03.2007 r. sygn. akt II SA/Rz 665/06 /posiadającym walor prawomocności/ została oddalona skarga H. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2006 r. [...] w przedmiocie nakazania Gminie L. przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową drogi gminnej, stanowiącej działkę nr 1794. Sąd w obecnym składzie podziela również pogląd o zasadności odrębnego rozstrzygania powyższych kwestii. Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły, co oczywiste, uzyskać jego akceptacji.
Postanowienie wydane w myśl art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jak już wspomniano, służy uzupełnieniu materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia w przyszłości stosownej decyzji. Powody, które uzasadniały wydanie takiego postanowienia w warunkach rozpoznawanej sprawy – w szczególności, gdy przez skarżącą zostały zakwestionowane dokonane podczas oględzin w dniu 9.06.2006 r. ustalenia dotyczące stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczego – zostały wyjaśnione szczegółowo przez organy orzekające w sprawie. Słusznym więc było podjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości co do stanu technicznego tego budynku i w konsekwencji też nałożenie na skarżącą obowiązku, o jakim mowa w powyższym przepisie Prawa budowlanego. Niewątpliwie przedłożenie żądanej oceny winno wyjaśnić przyczyny powstania uszkodzeń przedmiotowego budynku, a przede wszystkim – czy jego stan techniczny pozwala na bezpieczne użytkowanie, czy też wymaga podjęcia dalszych działań /celem usunięcia zagrożenia/, co stanowi istotę niniejszego postępowania.
Prawidłowo również organ nadzoru budowlanego wskazał, że konsekwencją niedostarczenia przez stronę w wyznaczonym terminie oceny, określonej w postanowieniu wydanym w myśl art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, jest uprawnienie do zlecenia przez organ wykonania tej oceny na koszt osoby zobowiązanej do jej dostarczenia /art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego/.
Wszystko to prowadzi do wniosku, że nie ma żadnych podstaw do uznania, iż zaskarżone postanowienie naruszyło prawo w zakresie, o jakim mowa była na wstępie. Tym samym niezasadny jest wniosek skargi dotyczący uchylenia tego postanowienia.
Z tych względów i na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło