II SA/Rz 189/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-10-20

Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony w przypadku braku istotnej zmiany okoliczności faktycznych w stosunku do daty poprzedniej odmowy?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy, polegającej na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy w stosunku do stanu istniejącego w dacie poprzedniej odmowy. Ogólne stwierdzenia o braku środków finansowych i potrzebach związanych z porą roku nie stanowią wystarczającej podstawy do zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, w tym wyznaczenie adwokata i zwolnienie od kosztów, a także zażalenie na postanowienie odrzucające jego skargę kasacyjną. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Sąd następnie odrzucił zażalenie J. S. na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, a następnie wezwał do uiszczenia wpisu od kolejnego zażalenia. J. S. złożył pismo domagające się zmiany postanowienia referendarza, powołując się na brak środków i potrzebę zabezpieczenia opalu na zimę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2008r. sygn. akt II SA/Rz 189/08.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 20 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zmianę postanowienia z dnia 10 lipca 2008r. sygn. akt II SA/Rz 189/08 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia dodatkowych dokumentów postanawia oddalić wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2008r. sygn. akt II SA/Rz 189/08. W piśmie złożonym w Sądzie w dniu 17 czerwca 2008r. J. S. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez wyznaczenie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów w całości oraz zażalenie na postanowienie z dnia 4 czerwca 2008r. odrzucające skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez skarżącego. Wskazał, że jest ono bezzasadne i wbrew rzeczywistości. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2008r. sygn. akt IISA/Rz 189/08 odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowienie to wraz z pouczeniem o sprzeciwie doręczono skarżącemu w dniu 15 lipca 2008r. i J. S. nie skorzystał z przysługującego środka zaskarżenia. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2008r. sygn. akt II SA/Rz 189/08 Sąd odrzucił zażalenie J. S. na postanowienie z dnia 4 czerwca 2008r. odrzucające skargę kasacyjną J. S., ponieważ zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, o czym skarżący został prawidłowo pouczony. Natomiast wniesione zażalenie nie spełniało tego wymogu. W dniu 21 sierpnia 2008r. wpłynęło do Sądu zażalenie J. S. na postanowienie z dnia 4 sierpnia 2008r. Zarządzeniem z dnia 22 sierpnia 2008r. Sąd wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100zł., w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 sierpnia 2008r. (k. 91 akt sądowych). W dniu 2 września 2008r. skarżący nadał na poczcie pismo, w którym domagał się zmiany orzeczenia referendarza sądowego podając, że "(...) występuje o jego zmianę, gdyż to postanowienie jest bezzasadne wobec rzeczywistości (...)". Jednocześnie wystąpił z wnioskiem o zwolnienie z opłat w całości bo nie ma pieniędzy na opłaty; podał, że nadszedł czas jesienno-zimowy i musi zabezpieczyć się w opał i inne sprawy - pożyczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że sprawa z wniosku skarżącego o udzielnie prawa pomocy została już rozstrzygnięta przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 10 lipca 2008r. Postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, a zatem mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Wniosek skarżącego o zmianę postanowienia z dnia 10 lipca 2008r. jest kolejnym wnioskiem dotyczącym przyznania prawa pomocy. W takim stanie rzeczy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy mógłby być uwzględniony tylko w przypadku zamiany okoliczności (art. 165 P.p.s.a.), to jest pogorszenia sytuacji skarżącego w stosunku do istniejącej w dacie odmowy, czyli w dniu 10 lipca 2008r. (podobny pogląd został wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 17 kwietnia 2007r. sygn. akt II GZ 64/07). Innymi słowy, aby prawo pomocy mogło być przyznane musi nastąpić zmiana polegająca na pogorszeniu sytuacji finansowej skarżącego, a rzeczywista sytuacja majątkowa, rodzinna oraz możliwości płatnicze skarżącego musiałyby tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy stało się uzasadnione. W niniejszej sprawie J. S. w złożonym piśmie z dnia 3 września 2008r. podał, że brakuje mu pieniędzy na opłaty i w związku ze zbliżającym się porą jesienno-zimową musi zabezpieczyć się w opał i inne sprawy - o pożyczki. Niemniej jednak w ocenie Sądu nie stanowi to zmiany w warunkach materialnych wnioskodawcy w stosunku do sytuacji istniejącej w dacie postanowienia z dnia 10 lipca 2008r. Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 165 P.p.s.a. należało oddalić wniosek o zmianę postanowienia Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło