II SA/Rz 19/22
WyrokWSA w Rzeszowie2022-04-05
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Maciej Kobak, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wykonania fotokopii akt postępowania dyscyplinarnego policjanta, przy braku wyraźnego przepisu zezwalającego na takie działanie w obowiązującym wówczas stanie prawnym, stanowi naruszenie prawa do obrony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wykonania fotokopii akt postępowania dyscyplinarnego policjanta, przy braku wyraźnego przepisu zezwalającego na takie działanie w obowiązującym wówczas stanie prawnym (przed nowelizacją ustawy o Policji z 2020 r.), nie stanowi naruszenia prawa do obrony. Prawo do sporządzania notatek z akt było gwarantowane, jednak prawo do wykonania fotokopii zostało wprowadzone dopiero w późniejszej nowelizacji i miało zastosowanie do postępowań wszczętych po jej wejściu w życie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi policjanta na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, które utrzymało w mocy część orzeczenia o uznaniu policjanta winnym przewinień dyscyplinarnych, a w części dotyczącej kary zmieniło orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji, wymierzając karę nagany zamiast ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Policjantowi zarzucono nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej poprzez przekazywanie nieprawdziwych informacji dotyczących nagród pieniężnych oraz używanie wulgarnych słów wobec przełożonych. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie prawa do obrony przez odmowę wykonania fotokopii akt, przedawnienie czynów, brak dowodów winy oraz wadliwość orzeczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak AWSA Maria Mikolik Protokolant referent Katarzyna Kubik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi T. K. na orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2021 r. w przedmiocie wymierzenia kary nagany - skargę oddala -
Komendant Wojewódzki Policji w [.] (dalej: "Komendant Wojewódzki") orzeczeniem Nr [.] z dnia [.] listopada 2021 r., na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882), po rozpatrzeniu odwołania [.] (dalej: "Obwiniony"/"Skarżący") od orzeczenia Nr [.] Komendanta Miejskiego Policji w [.] (dalej: "Komendant Miejski") z dnia [.] października 2021 r. o stwierdzeniu winy i wymierzeniu kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, orzekł:
- o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej uznania policjanta winnym przewinień dyscyplinarnych ;
- o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku i w tym zakresie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.
Orzeczeniem nr [.] z dnia [.] października 2021 r. Komendant Miejski, na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych o zmianie ustawy o służbie więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610, dalej: "ustawa nowelizująca"), po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego podczas postępowania dyscyplinarnego wobec Skarżącego obwinionego o to, że:
1) jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w [.] (dalej: "Komenda Powiatowa Policji") w dniach od [.] lipca 2020 r. do dnia [.] Lipca 2020 r. nie przestrzegał zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że przekazywał w Komendzie Powiatowej Policji funkcjonariuszom w/w komendy nieprawdziwe informacje dotyczące przyznania przez Komendanta Powiatowego Policji nagród pieniężnych w kwocie [.] zł, z funduszu nagród przeznaczonego dla funkcjonariuszy bezpośrednio zaangażowanych w walkę z wirusem Covid-19 Komendantowi Powiatowemu Policji oraz jego zastępcom i średniemu szczeblowi kierowniczemu oraz nieprzyznaniu należnych nagród funkcjonariuszom Wydziału [.] Wydziału [.], czym wywołał wzburzenie wśród funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji doprowadzając do zaistnienia złych relacji interpersonalnych w jednostce, tj. przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 14 i § 21 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta (dalej: "Zarządzenie nr 805");
2) jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji, w dniu [.] lipca 2020 r. w pokoju służbowym nr [.] Wydziału [.] Komendy Powiatowej Policji oraz na korytarzu Wydziału [.] nie przestrzegał zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że krzyczał w obecności [.] oraz funkcjonariuszy Wydziału [.] słowa wulgarne i obelżywe w stosunku do Komendanta Powiatowego Policji oraz jego zastępców, cyt. "Komendanci mogą mnie pocałować w dupę", wykazując przez to całkowity brak szacunku wobec przełożonych, tj. przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 14 i § 21 załącznika do Zarządzenia nr 805,
- na zasadzie art. 134 pkt 3 ustawy o Policji orzekł o stwierdzeniu winy i wymierzeniu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
W odwołaniu Skarżący działający z obrońcą, zarzucił naruszenie:
1) art. 135f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji poprzez odmowę w dniu [.] października 2021 r. obrońcy skarżącego wykonania fotokopii z akt sprawy,
2) art. 133 ust. 2 ustawy o Policji poprzez wymierzenie kary określonej w art. 134 pkt 3 przez przełożonego dyscyplinarnego nieuprawnionego do jej wymierzenia,
3) art. 135e ust. 6 ustawy o Policji poprzez niewydanie przez rzecznika dyscyplinarnego postanowienia o dopuszczeniu dowodów z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [.] - jakie dowody i w jakim zakresie dopuścił je do postępowania dyscyplinarnego, co mogło mieć na wynik postępowania,
4) art. 135f ust. 6 ustawy o Policji poprzez niedoręczenie skarżącemu postanowienia z dnia 21 sierpnia 2020 r. o zawieszeniu postępowania, co skutkuje bezskutecznością tego zawieszenia, a tym samym upływem rocznego terminu wskazanego w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji.
Opisanym na wstępie orzeczeniem KWP orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej uznania Skarżącego winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych zarzucanych mu w punkcie pierwszym i drugim oraz o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku i w tym zakresie orzekł o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany. W uzasadnieniu wskazał, że kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów reguluje ustawa o Policji w Rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Dodatkowo wskazał na art. 22 ust. 1 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym do postępowań dyscyplinarnych w Policji i Służbie Ochrony Państwa wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, natomiast do przewinień dyscyplinarnych popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe o przedawnieniu (ust. 3).
Komendant Wojewódzki stwierdził, że w dniu [.] lipca 2020 r. postanowieniem nr [.] Komendant Powiatowy Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu, któremu zostały przedstawione zarzuty określone w tym postanowieniu. Następnie na mocy postanowienia nr [.] Komendanta Wojewódzkiego z dnia [.] lipca 2020 r. postępowanie zostało przekazane do prowadzenia organowi I instancji. Podstawą wszczęcia postępowania dyscyplinarnego była notatka służbowa Zastępcy Naczelnika Wydziału z dnia [.] lipca 2020 r. W przedmiotowej notatce wymieniony odniósł się m. in. do pozyskanych informacji, rozpowszechnianych wśród funkcjonariuszy Komendy Powiatowej, odnoszących się do podziału nagród pieniężnych z funduszu nagród przeznaczonych dla funkcjonariuszy bezpośrednio zaangażowanych w walkę z wirusem Covid-19. Jak ustalono, w dniu [.] lipca 2020 r. Zastępca Naczelnika Wydziału przeprowadził odprawę z udziałem podległych funkcjonariuszy. W odprawie uczestniczył także skarżący, który pełniąc służbę na stanowisku specjalisty [.] Komendy Powiatowej, pełni jednocześnie funkcję [.].dowiedział się wówczas, że policjanci z Wydziału [.], Wydziału [.] oraz Wydziału [.] zostali pominięci w nagrodach związanych z walką z Covid-19. Z nagród tych zostali wykluczeni zarówno funkcjonariusze wskazanych komórek Komendy Powiatowej, jak i policjanci [.] jednostki. Obecni na odprawie policjanci wyrażali swoje opinie, potwierdzali pełnione przez nich służby, narażające ich również na niebezpieczeństwo zachorowania. Zastępca Naczelnika Wydziału zobowiązał się wyjaśnić tę kwestię i tego samego dnia przeprowadził kolejną odprawę, przekazując informacje uzyskane od kierownika jednostki i odczytując treść otrzymanego telefonogramu. Pomimo przedstawionych argumentów, Skarżący wykazując swoje niezadowolenie, nadal kwestionował zasadność pominięcia [.] w podziale środków policjantów pionu kryminalnego. Następnego dnia, tj. [.] lipca 2020 r., podczas odprawy, w której uczestniczyli naczelnicy wydziałów oraz koordynatorzy Komendy Powiatowej, kolejny raz pojawił się temat pominięcia policjantów pionu [.] w przyznanych nagrodach. Wiadomość rozpowiadana wśród policjantów jednostki, pochodząca od skarżącego dotyczyła pieniędzy zaoszczędzonych na funkcjonariuszach Wydziału [.] i innych komórek, które miały być rozdysponowane na nagrody dla kierownika jednostki, zastępcy komendanta oraz naczelników wydziałów i ich zastępców. Wytworzona i rozpowszechniana wiadomość o przyznaniu miesięcznie, do końca roku, po [.] zł premii, co łącznie dawało [.] zł, kosztem policjantów pracujących na pierwszej linii rozeszła się wśród funkcjonariuszy. Informacja ta nie została potwierdzona przez Komendanta Powiatowego, niemniej dynamika przekazywanych w ten sposób wiadomości rozpowszechniła się wśród pełniących służbę policjantów. Wpływało to negatywnie na funkcjonowanie wydziału. Celem zdementowania krążących plotek, ponownie wytłumaczono podległym policjantom zasady rozdziału przydzielonych środków. Zastępca Naczelnika Wydziału, jako przełożony Skarżącego, zobowiązał go do przedstawienia dowodów, na podstawie których rozpowszechniał kłamliwe tezy o przyznaniu przez Komendanta Powiatowego dla siebie oraz średniego szczebla kierowniczego nagród z zaoszczędzonych w ten sposób środków. Skarżący ograniczył się do komentarza "jeżeli jest prawdą żeście sobie nie przyznali to dobrze". Po zakończonej odprawie, Zastępca Naczelnika Wydziału zrelacjonował Komendantowi Powiatowemu przebieg odprawy. Kierownik jednostki uznał, że właściwym będzie zakomunikowanie Skarżącemu, aby ten przeprosił wszystkie zainteresowane osoby za zamieszanie i rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. W tym celu Zastępca Naczelnika Wydziału udał się do zajmowanego przez skarżącego pokoju, powiadamiając go o powyższym i jasno komunikując oczekiwania. Skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem zareagował w sposób gwałtowny, używając wulgarnych słów dotyczących Komendanta Powiatowego. Następnie wyszedł na korytarz i krzycząc powtórzył wcześniejsze słowa, że "Komendant i Komendanci mogą go pocałować w dupę". Sytuacja ta miała miejsce tuż przed zakończeniem służby przed godziną 15.00. Krzyki dobiegające z korytarza oraz słowa wypowiadane przez obwinionego usłyszał przechodzący korytarzem [.] T.K., który zareagował na głośno wypowiedziane przez skarżącego słowa.
Komendant Wojewódzki stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że skarżący jako [.] uczestniczył w posiedzeniu Zarządu [.]. Dowiedział się wówczas o rozdysponowanych pomiędzy policjantów pieniądzach przeznaczonych dla funkcjonariuszy biorących udział w walce z wirusem Covid-19. Z uwagi na to, że nie znał sytuacji w swojej jednostce, po powrocie do Komendy Powiatowej, przekazywał informacje omawiane podczas posiedzenia. Będąc przesłuchanym w charakterze świadka zeznał, że nie było jego zamiarem, gdy taką wiadomość przekazywał po powrocie z zebrania, siania wśród policjantów fermentu ani niezadowolenia czy działania specjalnego przeciwko Komendantowi. Skarżący przesłuchany na tę okoliczność do prowadzonego postępowania dyscyplinarnego nie przyznał się do stawianych zarzutów, stwierdzając po ich odczytaniu, że to "kłamstwa". Składając zeznania w Prokuraturze Rejonowej w [.] potwierdził, że nie rozpowszechniał żadnych informacji pomawiających Komendanta i kogokolwiek o przyznaniu sobie środków. Potwierdził, zarówno składając wyjaśnienia, jak i zeznania w charakterze świadka, że sytuacja z udziałem Zastępcy Naczelnika Wydziału miała miejsce, jednak odnosząc ją do przedstawionych zarzutów, odmiennie opisał jej przebieg i kontekst używanych przez siebie słów.
Opisane wyżej zachowania Skarżącego słusznie zostały uznane jako przewinienia dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 14 i § 21 załącznika do Zarządzenia nr 805. Przyjmując bowiem, że Skarżący o sposobie rozdziału środków dowiedział się podczas uczestnictwa w posiedzeniu [.], co zostało poparte materiałem dowodowym w postaci protokołów przesłuchania skarżącego w toku śledztwa (karta nr 194-197) oraz M.P. (karta nr 198-199), to zeznania pozostałych funkcjonariuszy Komendy Powiatowej, głównie w osobach: [.]), potwierdzają zaistnienie wydarzeń opisanych w wydanym orzeczeniu, dostarczając dowodów uzasadniających powyższe rozstrzygnięcie.
Komendant Wojewódzki stwierdził, że wysoce naganne było zachowanie policjanta, który przekazując w Komendzie Powiatowej funkcjonariuszom wymienionej jednostki nieprawdziwe informacje dotyczące przyznania przez Komendanta Powiatowego nagród pieniężnych w kwocie [.] zł, kierownikowi jednostki oraz jego zastępcom i średniemu szczeblowi kierowniczemu kosztem nagród dla funkcjonariuszy Wydziału [.] oraz Wydziału [.], doprowadził do zaistnienia złych relacji interpersonalnych w jednostce. Podczas zorganizowanych odpraw Skarżący nie zaprzeczał ustaleniom, a jedynie ograniczył się do krótkiego komentarza. Wypowiedziane nieprzyzwoite słowa w stosunku do Komendanta Powiatowego oraz jego zastępców, nie powinny mieć miejsca. Nie ma więc wątpliwości, że Skarżący swoim zachowaniem wyczerpał dyspozycję § 14 załącznika do Zarządzenia Nr 805, zgodnie z którym "Stosunek policjanta do innych policjantów powinien być oparty na przestrzeganiu zasad poprawnego zachowania, poszanowania godności, a także tolerancji w zakresie nienaruszającym porządku prawnego", a także § 21, który dotyczy relacji przełożony - podwładny, zgodnie z którym "Policjant powinien rzetelnie wykonywać polecenia przełożonego oraz odnosić się do niego z szacunkiem". Analizując powyższe w kontekście zebranego materiału dowodowego Komendant Wojewódzki doszedł do wniosku, że Skarżący umyślnie dopuścił się zarzucanych przewinień dyscyplinarnych polegających na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta. Swoją postawą zdawał się w ogóle nie zauważać własnej winy, wykazując brak jakiejkolwiek refleksji, co do swojego zachowania i ignorancję dla znanych zasad. Skarżący z racji pełnionej funkcji, postrzegany przez pryzmat osoby cieszącej się szacunkiem i zaufaniem, posiadającej świeże i nowe wiadomości miał świadomość nieprawidłowego zachowania. Świadomość ta znajduje potwierdzenie w złożonych przez niego zeznaniach: "[.]", "jak wróciłem to była grupa osób, ja im powiedziałem, nie wiem kto był w tej grupie", "ja zawsze z zebrań powtarzałem kolegom co się dowiedziałem i co ustaliliśmy" (karta nr 194-197).
Odnosząc się do zarzutów odwołania Komendant Wojewódzki wskazał, że z chwilą wydania postanowienia nr [.] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, Skarżący stał się obwinionym. Integralną częścią wydanego postanowienia było pouczenie o przysługujących obwinionemu prawach, m. in. prawie przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek, chyba, że sprzeciwia się temu dobro postępowania dyscyplinarnego i rzecznik dyscyplinarny odmówi, w drodze postanowienia, udostępnienia akt. Postępowanie dyscyplinarne oznaczone zostało wszczęte w dniu [.] lipca 2020 r. na podstawie art. 134i ustawy o Policji. W przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o Policji w brzmieniu sprzed 1 października 2020 r., co wynika z art. 22 ustawy nowelizującej.
Komendant Wojewódzki stwierdził, że odmowa udzielenia obrońcy Skarżącego zgody na wykonanie fotokopii z akt wynikała bezpośrednio z treści art. 135f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym, przed nowelizacją ustawy, nie wskazano możliwości wykonania fotokopii akt postępowania. Wobec powyższego, z uwagi na powołany art. 22 ustawy nowelizującej, brak było możliwości wykonania przez Skarżącego lub obrońcę fotokopii akt sprawy. W toku prowadzonego postępowania Skarżący złożył wniosek odnoszący się do wskazanej kwestii. Rzecznik dyscyplinarny postanowieniem z dnia [.] września 2021 r. odmówił uwzględnienia złożonego wniosku dowodowego, przywołując podstawę prawną jego odmowy i uzasadniając ją. Postanowienie to zostało doręczone Skarżącemu w dniu 14 września 2021 r.
Nie znajduje także uzasadnienia zarzut dotyczący wymierzenia kary dyscyplinarnej przez przełożonego dyscyplinarnego nieuprawnionego do jej wymierzenia. W przedmiotowej sprawie do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego został wyznaczony Komendant Miejski postanowieniem nr [.] Komendanta Wojewódzkiego z dnia [.] lipca 2020 r., a zatem organ I instancji jako wyznaczony przełożony dyscyplinarny posiadał, na podstawie zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego uprawnienia do wydania orzeczenia i wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
W kwestii niewydania postanowienia o dopuszczeniu dowodów z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Komendant Wojewódzki stwierdził, że w aktach postępowania dyscyplinarnego znajduje się protokół oględzin akt sprawy [.] Prokuratury Rejonowej (karta nr 204), w którym wymieniono dołączone dokumenty. Są to kserokopie istotnych dla postępowania dyscyplinarnego kart w postaci: zawiadomienia o przestępstwie, protokołu przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie, postanowienia o objęciu ściganiem z urzędu, protokołów przesłuchania świadków, decyzja kończąca postępowanie. Dokumenty te zostały pozyskane za zgodą Prokuratury Rejonowej. Zgodnie z treścią art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin. Z czynności tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań. Zgodnie z art. 135e ust. 2 ustawy z czynności innych niż wymienione w ust. 1 sporządza się protokół, jeżeli przepis szczególny tego wymaga albo przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny uzna to za potrzebne. W pozostałych przypadkach można ograniczyć się do sporządzenia notatki urzędowej. Tak więc sporządzenie przez rzecznika dyscyplinarnego protokołu oględzin, z przywołaną podstawą prawną z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, z dokumentów pozyskanych w toku innego postępowania, zostało określone w formie protokolarnej, ze wskazaniem dowodów w sprawie. Na etapie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, rzecznik dyscyplinarny uznał za wystarczające sporządzenie takiego protokołu i włączenie wymienionych w nim materiałów do akt sprawy. Ponadto, zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (dalej: "rozporządzenie"), włączenie do akt postępowania dyscyplinarnego, zwanych dalej "aktami postępowania" odpisu lub wyciągu z udostępnionych akt innego postępowania - wymaga sporządzenia przez rzecznika dyscyplinarnego protokołu z tej czynności. Zasadniczo, niewydanie postanowienia o dopuszczeniu dowodów nie ma umocowania prawnego w świetle obowiązujących przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów. Ponadto uznane dowody zostały również wskazane przez przełożonego dyscyplinarnego w wydanym orzeczeniu będącym przedmiotem rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Świadczy to o ich analizie i uznaniu dokumentów pozyskanych oficjalnie z Prokuratury Rejonowej w [.].
Komendant Wojewódzki, powołując przepisy ustawy o Policji wraz z odesłaniem do Kodeksu postępowania karnego stwierdził, że rzecznik dyscyplinarny czynił starania mające na celu doręczenie Skarżącemu postanowienia z dnia [.] sierpnia 2020 r. o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego. Miejscem zamieszkania skarżącego jest miejscowość [.], i pod ten adres, za pośrednictwem operatora pocztowego Poczty Polskiej została skierowana korespondencja w sprawie (karta 60). Pomimo dwukrotnego awizowania, nie została odebrana przez adresata. Ponadto, w aktach postępowania znajduje się również notatka urzędowa policjantki z dnia [.] września 2020 r. (karta nr 69), zawierająca informację o próbie doręczenia tego postanowienia, która spotkała się z odmową przyjęcia ze strony samego Skarżącego. W tym zakresie rzecznik dyscyplinarny wykonał wszelkie dostępne mu prawem czynności, zapewniające sprawny tok prowadzenia przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego i w żaden sposób nie można wykazać mu uchybienia. Zatem zarzut braku doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego jest bezzasadny, podobnie jak twierdzenie, że z tego powodu nie można wymierzyć kary dyscyplinarnej z uwagi na upływ roku od popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.
Przechodząc do kwestii wymiaru kary Komendant Wojewódzki podniósł, że Komendant Miejski wskazał elementy wymienione w art. 134h ustawy o Policji odnoszące się do okoliczności uwzględnianych przy wymiarze kary dyscyplinarnej. Wobec tego uznał, uwzględniając charakter popełnionych przez Skarżącego przewinień dyscyplinarnych, że nie ma podstaw do odstąpienia od ukarania, ale także uznał, że wymierzona kara dyscyplinarna ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku jest zbyt dolegliwa i nieadekwatna do stopnia zawinienia. W omawianej sprawie wzięto pod uwagę rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych (jakim jest nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej), pobudki działania (kierowanie się chęcią nagłośnienia powziętych informacji), okoliczności jego popełnienia (popełnienie przewinień w trakcie pełnionej służby, związane z wykonywaniem przez skarżącego zawodu policjanta, a także funkcji [.]), stopień zawinienia (umyślność działania), skutki (negatywny odbiór zachowania się funkcjonariusza), w tym następstwa dla służby (brak kontroli nad dalszym przekazywaniem informacji, wzburzenie wśród funkcjonariuszy), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na nim obowiązku (brak szacunku wobec przełożonych, nieprzestrzeganie zasad poprawnego zachowania, poszanowania godności, a także tolerancji w zakresie nienaruszającym porządku prawnego, stosunek do innych policjantów). Uwzględniono również zachowanie Obwinionego po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego (brak krytycznej oceny swojego postępowania), w szczególności fakt nieprzyznania się do popełnienia czynów. Przy wymierzaniu kary wzięto także pod uwagę dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza (skarżący jest doświadczonym policjantem, posiadającym dwudziestoczteroletni staż służby) oraz ostatnią pozytywną opinię służbową z dnia [.] marca 2019 r. Biorąc powyższe pod uwagę, a także zachowanie Skarżącego, które rażąco odbiegało od podstawowych zasad etycznych, świadcząc o lekceważeniu przez niego przepisów obowiązujących policjanta, Komendant Wojewódzki uznał, że zasadnym jest wymierzenie skarżącemu kary dyscyplinarnej nagany, która będzie współmierna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych oraz stopnia zawinienia. Zgodnie z treścią art. 134a ustawy o Policji kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania i jest najłagodniejszą z katalogu kar dyscyplinarnych. W ocenie organu odwoławczego kara ta winna spowodować, że Skarżący zdecydowanie przewartościuje swoje podejście do relacji zarówno koleżeńskich jak i na gruncie przełożony-podwładny, nie popełniając w przyszłości podobnego rodzaju deliktów dyscyplinarnych i będzie wystarczająca do osiągnięcia efektu zapobiegawczego wobec Skarżącego, aby w przyszłości nie powrócił na drogę sprzeczną z zasadami etyki zawodowej. W kontekście stwierdzonego zawinienia wymienionego policjanta w zakresie popełnienia przez niego zarzucanych mu czynów, wymierzenie kary dyscyplinarnej nagany należy uznać za zasadne.
W skardze Skarżący działający przez obrońcę, zaskarżył orzeczenie w całości, zarzucając naruszenie:
1. art. 32 Konstytucji RP poprzez niesprawiedliwe i nierówne traktowanie Skarżącego, polegające na uniemożliwieniu wykonania fotokopii akt sprawy, co skutkowało tym, że skutecznie ograniczono mu prawo do obrony jednocześnie faworyzując drugą stronę, która miała dostęp do pełnych akt;
2. art. 135 ustawy o Policji w zw. z art. 22 ustawy nowelizującej poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy zarzucane Skarżącemu czyny przedawniły się z upływem dnia [.] lipca 2021 r.;
3. art. 135f ust. 1 pkt 3 (w brzmieniu aktualnie obowiązującym) poprzez jego niezastosowanie, polegające na uniemożliwieniu wykonania fotokopii akt sprawy (art. 135f ust. 1 pkt 3 jest przepisem regulującym prawo do obrony obwinionego, a więc art. 22 ustawy nowelizującej nie ma zastosowania, ponadto jak wskazano w treści uzasadnienia nawet gdyby przepis intertemporalny miał zastosowanie, to zgodnie z poprzednim brzemieniem art. 135f ustawy o Policji Skarżący miał również możliwość wykonania fotokopii akt sprawy);
4. art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez błędne jego zastosowanie polegające na braku obiektywnego, wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności okoliczności przemawiających na korzyść Skarżącego, a także dokonanie jego oceny niezgodnie z zasadami logiki i rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na jego niekorzyść;
5. art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, polegające na jego błędnej wykładni, skutkujące uznaniem Skarżącego za winnego popełnienia zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego, a więc mającego wpływ na wynik sprawy, podczas gdy nie wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego;
6. wątpliwość co do podpisu zaskarżonego orzeczenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Doręczone orzeczenie było skserowane i potwierdzone za zgodność z oryginałem. Być może na oryginalnym orzeczeniu jest pieczęć podpisu tzw. faksymile. Dodatkowo samo orzeczenie zostało wysłane z Komendy Miejskiej Policji w [.], a nie z Komendy Wojewódzkiej Policji.
Na tych podstawach sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz poprzedzającego go orzeczenia i uniewinnienie Skarżącego od zarzucanych mu czynów, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz poprzedzającego go orzeczenia i umorzenie postępowania. Ponadto Skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący w pierwszej kolejności wskazał, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa do obrony. Pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 19 października 2021 r. odmówiono wykonania fotokopii z akt sprawy. Tym samym pełnomocnik nie mógł dokonać analizy zgromadzonych dokumentów zarówno pod względem proceduralnym, jak i pod względem merytorycznym. Pełnomocnikowi umożliwiono jedynie wgląd do akt sprawy i sporządzenie notatek, niemniej jednak nawet kilkugodzinny wgląd w akta sprawy (w dniach następnych po 19 października 2021 r. było to niemożliwe, gdyż pełnomocnik miał wiele rozpraw sądowych i spotkań z klientami) nie zastąpi spokojnej i rzeczowej analizy fotokopii dokumentów przy jednoczesnej analizie przepisów. W związku z powyższym, pełnomocnik sporządzając skargę na przedmiotowe orzeczenie posiłkował się niekompletnym materiałem dowodowym nie mogąc zweryfikować poprawności orzeczeń. Skarżący wskazał, że zarówno w postępowaniu karnym, jak i administracyjnym pełnomocnik ma możliwość wykonania fotokopii akt sprawy. W przedmiotowej sprawie, pełnomocnik będzie miał możliwość wykonania fotokopii akt sprawy już po złożeniu skargi, gdy akta sprawy trafią do Sądu. Skarżący wyjaśnił, że przed nowelizacją ustawy o Policji w art. 135f ust. 1 pkt 3 nie wskazano możliwości wykonania fotokopii akt postępowania, nie oznacza to jednak, że wykonanie fotokopii było zabronione. Należy mieć na uwadze, że ustawa o Policji w sprawach dyscyplinarnych w zakresie nieuregulowanym ustawą odsyła do przepisów k.p.k. Tym samym mając na uwadze, że ustawa o Policji po nowelizacji przewiduje możliwość wykonania fotokopii akt sprawy, należy uznać, że wcześniejszy brak spowodowany był niedopatrzeniem ustawodawcy, a więc brak ten należało uznać za kwestię nieuregulowaną w ustawie o Policji. W związku z tym należało odnieść się do przepisu k.p.k., który przewiduje możliwość wykonania fotokopii akt (art. 156). Ponadto możliwość sporządzania notatek należy interpretować jako substytut wykonania fotokopii zgodnie ze stanowiskiem Departamentu Organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości zawartym w piśmie [.] r. adresowanym do Prezesa jednego z Sądów Okręgowych. Skarżący również wskazał, że przepis intertemporalny - art. 22 ustawy nowelizującej nie odnosi się do przepisów regulujących prawo do obrony (a takim jest art. 135 f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, jako przepis regulujący prawo do skutecznego zapoznania się z aktami sprawy). Tym samym interpretacja przepisu intertemporalnego przez organ odwoławczy była rażąco niesprawiedliwa i błędna.
Dalej Skarżący podniósł, że nie udowodniono mu w stopniu wystarczającym popełnienia zarzucanych czynów zarówno w I jak i w II punkcie zaskarżonego orzeczenia. Odnosząc się do zarzucanego czynu w pkt I Skarżący podał, że podczas odprawy w dniu "[.] lipca 2021 r." (powinno być: "[.] lipca 2020 r.") wykazując swoje niezadowolenie kwestionował zasadność pominięcia policjantów z pionu kryminalnego w podziale środków przeznaczonych dla funkcjonariuszy biorących udział w działaniach związanych z Covid-19. W ocenie Skarżącego, przekazywanie policjantom informacji omawianych na posiedzeniu [.] nie należy traktować jako coś negatywnego tym bardziej, że Skarżący był wtedy [.], co wręcz obligowało go przekazywania takich informacji. Skarżący działając jako przedstawiciel [.], który kwestionował pominięcie grupy policjantów w podziale środków wywiązywał się ze swoich obowiązków. Co więcej, sam Skarżący zeznał, że nie było jego zamiarem, gdy taką wiadomość przekazywał po powrocie z zebrania, siania wśród policjantów fermentu ani niezadowolenia czy działania specjalnego przeciwko Komendantowi. Skarżący nie zgadza się z twierdzeniem, że dla przełożonego stało się jasne, że zapoczątkowana przez niego informacja wprowadziła zamieszanie wśród funkcjonariuszy policji. Zdaniem Skarżącego, sprawy wynagrodzenia to newralgiczny temat w każdym zawodzie. Jeżeli jednej grupie funkcjonariuszy przyznano jakieś nagrody, inną grupę natomiast pominięto, to oczywistym wydaje się, że takie działanie może wywołać oburzenie wśród części grupy funkcjonariuszy. Natomiast zrzucanie winy na Skarżącego, który sprawował funkcję [.], jest rażąco niesprawiedliwe.
Kolejnym istotnym faktem jest to, że Prokuratura Rejonowa w [.] umorzyła postępowanie dotyczące zarzucanych mu czynów, nie przedstawiając zarzutów i kończąc postępowanie karne na etapie in rem.
Odnosząc się do drugiego zarzutu Skarżący wskazał, że działał pod wpływem impulsu i emocji wywołanych rozmową z Zastępcą Naczelnika Wydziału, co jest okolicznością łagodzącą. Niemniej jednak popełnienie zarzucanego mu w pkt II czynu jest wysoce wątpliwe. Wypowiedzenie obraźliwych słów potwierdzają zeznania Zastępcy Naczelnika Wydziału, który de facto był pokrzywdzonym oraz [.] T.K. Natomiast [.], którzy zostali wskazani jako świadkowie zdarzenia, nie byli w stanie potwierdzić przez kogo, w jakich okolicznościach i jakie słowa zostały użyte.
Na marginesie Skarżący dodał, że wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy w uzasadnieniu orzeczenia, zeznania w/w osób nie miały na celu usprawiedliwić Skarżącego, tylko wykazać jego winę. Jeżeli cztery osoby zaprzeczyły, że słyszały jakiekolwiek obraźliwe słowa wypowiedziane przez skarżącego, to nie sposób dać wiarę temu, że taka sytuacja w ogóle miała miejsce. Tylko dwie osoby zeznały, że skarżący wypowiedział takie słowa, przy czym pierwsza z tych osób była pokrzywdzonym i przełożonym drugiej osoby. Tym samym, powstały niedające się usunąć wątpliwości, które zgodnie z dyspozycją art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji powinny być rozstrzygnięte na korzyść skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
I. Stan sprawy jest następujący. Postanowieniem z dnia [.] lipca 2020 r. Nr [.] Komendant Powiatowy Policji w [.], na podstawie art. 134i ustawy o Policji, wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu i jednocześnie przedstawił zarzuty następującej treści:
1. jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w [.] w dniach [.] lipca 2020 r. do dnia [.] lipca 2020 r. nie przestrzegał zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że przekazywał w Komendzie Powiatowej Policji w [.] funkcjonariuszom w/w komendy nieprawdziwe informacje dotyczące przyznania przez [...] - Komendanta Powiatowego Policji w [.] nagród pieniężnych w kwocie [.] zł, z funduszu nagród przeznaczonego dla funkcjonariuszy bezpośrednio zaangażowanych w walkę z wirusem Covid-19 Komendantowi Powiatowemu Policji w [.] oraz jego zastępcom i średniemu szczeblowi kierowniczemu oraz nieprzyznaniu należnych nagród funkcjonariuszom Wydziału [.], Wydziału [.], czym wywołał wzburzenie wśród funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [.] doprowadzając do zaistnienia złych relacji interpersonalnych w jednostce, tj. przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 14 i § 21 załącznika do Zarządzenia nr 805;
2) jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w [.], w dniu [.] lipca 2020 r. w pokoju służbowym nr [.] Wydziału [.] Komendy Powiatowej Policji w [.] oraz na korytarzu Wydziału [.] nie przestrzegał zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że krzyczał w obecności [.] .M. M.M. oraz funkcjonariuszy Wydziału [.] słowa wulgarne i obelżywe w stosunku do Komendanta Powiatowego Policji w [.] oraz jego zastępców, cyt. "Komendanci mogą mnie pocałować w dupę", wykazując przez to całkowity brak szacunku wobec przełożonych, tj. przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 14 i § 21 załącznika do Zarządzenia nr 805.
W postanowieniu, do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego wyznaczono podinspektora M.R. (k. 2 akt postępowania dyscyplinarnego T.I.).
Postanowienie z informacją o jego treści – wobec odmowy przyjęcia – w obecności Skarżącego, zostało pozostawione na biurku w zajmowanym przez niego pokoju służbowym, co opisano w notatce urzędowej (k. 6 akt j.w.). Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że na skutek wniosku Komendanta Powiatowego o wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, Komendant Wojewódzki, postanowieniem Nr [.] z dnia [.] lipca 2020 r. orzekł o wyłączeniu J.S. – Komendanta Powiatowego Policji w [.] od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym i do dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego wyznaczył Komendanta Miejskiego Policji w [.] (k. 9 akt j.w.). Komendant Miejski postanowieniem nr [.] z dnia [.] lipca 2020 r. wyłączył z kolei M.R. od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym i do prowadzenia postępowania przeciwko Skarżącemu wyznaczył funkcjonariusza z Komendy Miejskiej (postanowienie k. 21, potwierdzenie odbioru - k.28).
Postanowieniem Nr [.] z dnia [.] sierpnia 2020 r. Komendant Wojewódzki przedłużył czynności dowodowe w prowadzonym przeciwko Obwinionemu postępowaniu dyscyplinarnym do 2 miesięcy (k. 47; koperta z dwukrotnym awizem – k. 59). Natomiast w związku ze zwolnieniem lekarskim i adnotacją lekarza, że Obwiniony nie może uczestniczyć w czynnościach (k.46 i 54 akt dyscyplinarnych), Komendant Miejski postanowieniem Nr [.] z dnia [.] sierpnia 2020 r. zawiesił postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu (k. 56). Postanowienie to, wysłane na adres zamieszkania Obwinionego, mimo dwukrotnego awizowania, nie zostało odebrane (k. 60 akt j.w.).
Obwiniony, w dniu 16 lipca 2021 r. zgłosił się do służby (k. 130 - notatka służbowa). Wobec ustania przeszkody, Komendant Miejski postanowieniem Nr [.] z dnia [.] lipca 2021 r., podjął postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu (k. 133, doręczono w dniu 22 lipca 2021 r., k. 134 akt dyscyplinarnych).
Rzecznik dyscyplinarny w dniu [.] lipca 2021 r. przesłuchał Obwinionego (protokół k.135 – 143 akt j.w.). Do protokołu Skarżący złożył został wniosek o "dołączenie do akt sprawy kserokopii wszystkich materiałów ze sprawy [.]" (k. 139 in fine) oraz wniosek o "przeglądnięcie akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzenie ich kserokopii" (k. 142 in fine).
Z akt wynika, że Rzecznik dyscyplinarny dokonał oględzin akt Prokuratury Rejonowej w [.] sygn. [.], które uprzednio oznaczone były m.in. sygnaturą [.]; po przeglądnięciu akt wykonano kserokopie (odpisy) istotnych dla postępowania dyscyplinarnego kart, co szczegółowo opisano i wskazano w protokole oględzin akt z dnia [.] sierpnia 2021 r. (K. 204, T. II). W dniu [.] września 2021 r. Rzecznik zapoznał Obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego składającymi się z 204 kart (K. 210 – protokół z tej czynności), po czym Obwiniony w pismach datowanych [.], [.] września 2021 r. (k. 205 – 207 akt j.w.) oraz z dnia [.] września 2021 (k. 208-209), złożył wnioski dowodowe. Postanowieniem z dnia [.] września 2021 r. Rzecznik odmówił uwzględnienia wniosków dowodowych, uzasadniając zajęte stanowisko (k. 220). Na postanowienie to Obwiniony złożył zażalenie (k. 226), które nie zostało uwzględnione przez przełożonego dyscyplinarnego (postanowienie [.] Komendanta Miejskiego z dnia [.] września 2021 r. (k. 232 – 233). Postanowieniem z tej samej daty Rzecznik dyscyplinarny zakończył czynności dowodowe w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko Skarżącemu (K. 237) i w dniu 1 października 2021 r. sporządził sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania, które zostało zatwierdzone przez Komendanta Miejskiego (k. 238 – 242). W tym stanie sprawy Komendant Miejski orzeczeniem [.] rozstrzygnął o stwierdzeniu winy Obwinionego oraz orzekł o karze ze popełnione przewinienia dyscyplinarne (k. 243 – 244).
Z akt wynika, że w dniu [.] października 2021 r., jako obrońca Obwinionego zgłosił swój udział adwokat (k. 245 – 246), wnioskując o wyrażenie zgody na wgląd do akt sprawy i wykonanie fotokopii całych akt. Z czynności udostępnienia obrońcy akt, składających się z 244 kart, sporządzony został przez Rzecznika w dniu [.] października 2021 r. protokół (k. 247). Natomiast postanowieniem z dnia [.] października 2021 r., zawierającym pouczenie o zażaleniu, Rzecznik odmówił wnioskowi o wykonanie fotokopii całych akt postępowania dyscyplinarnego (k. 249). Z akt nie wynika, aby zażalenie zostało wniesione, natomiast obrońca w dniu [.] października 2021 r. wniósł odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego (k. 251 – 252). Komendant Wojewódzki orzeczeniem z dnia [.] listopada 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej winy zarzucanych przewinień dyscyplinarnych, natomiast w części dotyczącej wymiaru kary, uchylił zaskarżone orzeczenie i w tym zakresie orzekł o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany. Orzeczenie to stanowi przedmiot skargi.
II. Odpowiedzialność dyscyplinarna (i karna) policjantów w całości uregulowana jest w rozdziale 10 ustawy o Policji. Jedynie zgodnie z art. 135p, ustawa o Policji dopuszcza posiłkowe stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego, przy czym przepisy te stosuje się odpowiednio. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 K.p.k.
W realiach sprawy istotne znaczenie ma art. 22 ust.1 ustawy nowelizującej. W myśl tego przepisu, do postępowań dyscyplinarnych w Policji i Służbie Ochrony Państwa wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Przy jednoznacznym sformułowaniu art. 22 ust. 1 ustawy nowelizującej inna, niż literalna wykładnia tego przepisu byłaby nieprawidłowa (clara non sunt interpretanda).
Ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem 1 października 2020 r. (art. 48 tej ustawy), zatem rozpoznanie sprawy nastąpiło na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2020 r., bowiem postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu zostało wszczęte w dniu [.] lipca 2020 r.
III.1. Przedstawiony w punkcie I uzasadnienia stan sprawy, w tym daty poszczególnych czynności podejmowanych w postępowaniu dyscyplinarnym oraz ich kolejności, skarga nie podważa. Powtórzyć więc należy, że szczęcie postępowania dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu nastąpiło w dniu [.] lipca 2020 r. i postanowienie w tym przedmiocie doręczone zostało skutecznie Skarżącemu tego samego dnia. Data wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przesądziła o przepisach, które organy stosowały w postępowaniu dyscyplinarnym. W tym czasie uprawnienia obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym regulował art. 135f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Przepis ten miał brzmienie: w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek, z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl ustępu 2., rzecznik dyscyplinarny może, w drodze postanowienia, odmówić udostępnienia akt, jeżeli sprzeciwia się temu dobro postępowania dyscyplinarnego, zaś na postanowienie takie przysługuje zażalenie.
Z przepisu tego nie wynika, aby ustawodawca gwarantował obwinionemu prawo do wykonywania odpisów czy kopii akt sprawy. W stanie prawnym obowiązującym w trakcie całego toczącego się postępowania dyscyplinarnego obwiniony mógł jedynie sporządzać notatki, ale nie wchodzić w posiadanie całości lub fragmentów akt postępowania. Nie był uprawniony do sporządzania fotokopii, bowiem uprawnienie to expressis verbis wprowadzono dopiero z dniem 1 października 2020 r. do postępowań dyscyplinarnych, wszczętych pod rządem znowelizowanych przepisów. Tym samym zasadniczy zarzut skargi sprowadzający się do naruszenia prawa do obrony, poprzez uniemożliwienie wykonania fotokopii akt postępowania dyscyplinarnego, jest niezasadny. Jednocześnie Sąd stwierdza, że odwoływanie się do innych przepisów procesowych, które w owym czasie dopuszczały sporządzanie fotokopii akt, jest oczywiście nieuprawnione, bowiem jak wyżej wskazano, postępowanie dyscyplinarne kompleksowo uregulowane zostało w Rozdziale 10 ustawy o Policji, z odesłaniem wynikającym z art. 135p tej ustawy, które nie obejmuje dostępu obwinionego do akt postępowania.
2. Skarga podnosi zarzut przedawnienia wskazując, że zgodnie z art. 135 ustawy o Policji zarzucane Skarżącemu czyny przedawniły się dnia [.] lipca 2021 r. Jednocześnie naprowadza, że po nowelizacji art. 135 ust. 4 ustawy o Policji roczny okres przedawnienia obowiązujący w "starym" stanie prawnym, został wydłużony do 2 lat.
Sąd ponownie stwierdza, że w kontrolowanym postępowaniu dyscyplinarnym, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy nowelizującej, organy prawidłowo stosowały "stary" stan prawny, w tym art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Przepis ten stanowił, że postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza po upływie terminów określonych w ust. 4 i 5. Zgodnie z ustępem 4., kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. Natomiast ustęp 5 stanowił, że jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, upływ terminu określonego w ust. 4 nie może nastąpić wcześniej niż terminów przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń.
Z przebiegu postępowania przedstawionego w części I uzasadnienia jednoznacznie wynika, że po skutecznym wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, co nastąpiło w dniu [.] lipca 2020 r., Skarżący zachorował, przedkładając zaświadczenie lekarskie z którego wynikało, że nie może uczestniczyć w czynnościach. W związku ze zwolnieniem lekarskim i taką adnotacją lekarza, Komendant Miejski postanowieniem z dnia [.] sierpnia 2020 r. zawiesił postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu. Zawieszenie postępowania oznacza, że z tym dniem wstrzymany został bieg terminu przedawnienia, o jakim mowa w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. Kolejne zaświadczenia lekarskie potwierdzały stan zdrowia Skarżącego wykluczający udział w postępowaniu dyscyplinarnym aż do dnia [.] lipca 2021 r., kiedy to Obwiniony zgłosił się do służby. Wobec ustania przeszkody, Komendant Miejski postanowieniem z dnia [.] lipca 2021 r., podjął postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu.
W tym stanie faktycznym Sąd wskazuje, że okres zawieszenia postępowania dyscyplinarnego od dnia [.] sierpnia 2020 r. do dnia [.] lipca 2021 r. nie podlega wliczeniu do rocznego terminu przedawnienia. Oznacza to, że zarówno orzeczenie Komendanta Miejskiego z dnia [.] października 2021 r. o stwierdzeniu winy i wymierzeniu kary dyscyplinarnej, jak i Komendanta Wojewódzkiego z dnia [.] listopada 2021 r. wydane zostały przed upływem roku od popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Tym samym niezasadny jest zarzut skargi wskazujący na przedawnienie deliktów dyscyplinarnych.
3. Kolejne zarzuty skargi również nie zasługują na uwzględnienie. Analiza akt postępowania dyscyplinarnego prowadzi do wniosku, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny, organ podjął wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, zgodnie z przepisem art. 135e ust. 1 oraz art. 135g ust. 1 ustawy o Policji. Zatem Sąd stwierdza, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na dokonanie obiektywnej oceny czynów zarzucanych Skarżącemu, opisanych w punkcie 1. i 2. zaskarżonego orzeczenia.
Z przepisu art. 132 ust. 2 ustawy o Policji jednoznacznie wynika, że przesłanką warunkującą poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej jest możliwość przypisania funkcjonariuszowi winy. Jeżeli funkcjonariuszowi nie można przypisać winy oznacza to, że nie popełnił on przewinienia dyscyplinarnego. Z kolei w myśl art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, a także, gdy nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Z regulacji tych jednoznacznie wynika, że wina związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego, przy czym przy odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma znaczenia czy działanie lub zaniechanie było zamierzone, czy też nie.
W kontrolowanym postępowaniu zasadniczymi dowodami są zeznania świadków - funkcjonariuszy Komendy Powiatowej, przesłuchanych w toku postępowania dyscyplinarnego oraz w toku śledztwa prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej w [.]. W ocenie Sądu ten materiał dowodowy wykazał bezspornie, że Skarżący dopuścił się przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 14 i § 21 załącznika do Zarządzenia nr 805, polegających na opisanych w części dyspozytywnej orzeczenia, naruszeniach zasad etyki zawodowej policjanta. Taka ocena nie pozostaje w kolizji z postanowieniem Prokuratora Rejonowego w [.] z dnia [.] kwietnia 2021 r. o umorzeniu przeciwko Skarżącemu śledztwa o popełnienie przestępstwa z art. 212 § 1 K.k., bowiem umorzenie śledztwa nastąpiło wobec braku interesu społecznego w kontynuowaniu ścigania z urzędu.
W zakresie zarzutu 1. wskazać należy, że Skarżący wykazując swoje niezadowolenie nie tylko kwestionował zasadność pominięcia policjantów z pionu kryminalnego w podziale środków przeznaczonych dla funkcjonariuszy biorących udział w działaniach związanych z Covid-19, ale przekazywał nieprawdziwe informacje o podziale nagród. Przekazywanie policjantom nieprawdziwych informacji dotyczących podziału nagród niezależnie od zamiaru Skarżącego (wg skargi, zamiarem Skarżącego nie było sianie wśród policjantów fermentu, niezadowolenia czy działania przeciwko Komendantowi), wyczerpuje znamiona deliktu dyscyplinarnego (art. 132a ustawy o Policji).
W zakresie zarzutu 2. wyeksponować wypada, że po dokonaniu pierwszego deliktu dyscyplinarnego Skarżący miał możliwość sprostowania pojawiających się nieprawdziwych informacji w Komendzie, jednakże w reakcji na propozycję kierownika jednostki organizacyjnej rozwiązania zaistniałej sytuacji konfliktowej, użył słów obraźliwych, popełniając tym samym przewinienie dyscyplinarne.
Reasumując, organy zgromadziły materiał dowodowy pozwalający na dokonanie obiektywnej oceny czynów zarzucanych Skarżącemu a przy ocenie tego materiału nie uchybiły dyrektywom zawartym w art. 135g ustawy o Policji.
4. Ostatni zarzut dotyczący de facto braku podpisu Komendanta Wojewódzkiego na zaskarżonym orzeczeniu także nie może odnieść zamierzonego skutku. W aktach postępowania dyscyplinarnego znajduje się bowiem oryginał orzeczenia, opatrzony zarówno okrągłą pieczęcią Komendy Wojewódzkiej Policji w [.], jak i D.M. Podkreślić należy, że oryginał orzeczenia jest jeden, natomiast doręczeniu podlegają odpisy orzeczenia. Jak wynika ze skargi, Obwinionemu doręczono właśnie odpis zaskarżonego orzeczenia (kserokopia potwierdzona za zgodność z oryginałem).
5. Końcowo należy również stwierdzić, że wymierzenie przez Komendanta Wojewódzkiego kary nagany, a więc kary oznaczającej wytknięcie niewłaściwego postępowania (art. 134a ustawy o Policji), odbyło się z poszanowaniem ustawowych dyrektyw wymiaru kar, przewidzianych w art. 134h ustawy o Policji. W realiach sprawy, kara nagany, najłagodniejsza z możliwych, jest adekwatna do rangi i rodzaju popełnionych przewinień i niewątpliwie uwzględnia dotychczasowy, wieloletni przebieg służby Skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329). u
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło