II SA/Rz 191/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-09-30

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego jest zasadny, skoro skarżący jest z mocy prawa zwolniony z tych kosztów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej (w tym zasiłku pielęgnacyjnego) jest bezprzedmiotowy, ponieważ skarżący jest z mocy prawa zwolniony z tych kosztów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Pomimo umorzenia postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów, sąd zobowiązany jest rozpoznać wniosek o ustanowienie adwokata, jeśli strona wykaże brak środków na pokrycie wynagrodzenia.
Stan faktyczny
Skarżący T. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego zasiłku pielęgnacyjnego. WSA w Rzeszowie oddalił skargę skarżącego w dniu 18 lipca 2008r. Wniosek o prawo pomocy został złożony w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] stycznia 2008r., nr [...], podjęte w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, - postanawia – 1) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata. Sygn. II SA/Rz 191/08 Uzasadnienie Wnioskiem złożonym osobiście w dniu 25 września 2008r. skarżący T. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. II SA/Rz 191/08 dotyczącej skargi T. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO), podjęte w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego zasiłku pielęgnacyjnego. W dniu 18 lipca 2008r. WSA oddalił skargę T. W. na opisane wyżej postanowienie SKO. Wniosek o prawo pomocy T. W. zdołał złożyć w terminie, jaki przysługuje do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stwierdzono, co następuje: W określonych przedmiotowo sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący w tych postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać opłat sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych są z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy, o których mowa wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Ustawodawca w treści art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. zwolnił z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych skarżących w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej. Nie ulega wątpliwości, iż skarga T. W. na postanowienie SKO wydane w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego jest sprawą z tego zakresu. W rezultacie skarżący jest z mocy prawa zwolniony w zakresie sprawy o sygn. akt II SA/Rz 191/08, z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, Jego wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowy. Dalszą konsekwencją tego ustalenia, jest konieczność umorzenia postępowania w oznaczonych powyżej granicach. Pomimo umorzenia postępowania w zakresie zwolnienia od opłat i wydatków sądowych, referendarz sądowy wyznaczony do rozpoznania wniosku zobowiązany jest rozpoznać żądanie strony o ustanowienia fachowego pełnomocnika. Z uwagi na takie granice wniosku, T. W. powinna wykazać, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie ciężaru wynagrodzenia adwokackiego, z uwagi na uszczerbek na poziomie utrzymania T. W. oraz jego rodziny. Do wykazania takiego stanu zobowiązuje stronę przepis art. 245 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Według treści wniosku PPF skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie jest właścicielem domu, mieszkania czy nieruchomości. Jedynym źródłem utrzymania strony skarżącej są świadczenia pieniężne z pomocy społecznej. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w S., z którego wynika, że T. W. został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim. Natomiast z treści pisma Kierownika Posterunku Policji w N. z dnia 24 kwietnia 2007r. wynika, iż skarżący w okresie od 2000r., przebywał w Zakładach Karnych trzykrotnie. Oświadczenie strony oraz dokumenty znajdujące się aktach administracyjnych sprawy świadczą o spełnieniu warunków otrzymania prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na ustanowieniu adwokata i pokryciu jego wynagrodzenia z budżetu Państwa. Należy przyznać, iż strona znajduje się w bardzo złej sytuacji osobistej i majątkowej. Poziom życia strony znacząco odbiega od przyjętych standardów. T. W. nie uzyskuje dochodów, z których byłby w stanie ponieść koszty wynagrodzenia adwokackiego. Stawka minimalna wynagrodzenia adwokackiego za sporządzenie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA wynosiłaby w niniejszej sprawie 240 zł. Takiej kwoty strona nie byłaby w stanie wygospodarować nie tylko z uwagi na brak dochodów, ale także brak zdolności kredytowej. T. W. żyje na skraju ubóstwa, stąd nie przyznanie mu prawa pomocy w zakresie określonym we wniosku oznaczałoby brak możliwości kontynuowania postępowania. Strona skarżąca nie mogłaby w własnym zakresie sporządzić skargi kasacyjnej z uwagi na istniejący w postępowaniu sądowoadministarcyjnym przymus radcowsko - adwokacki. Należy też wyjaśnić, iż niniejsze postanowienie nie jest równoznaczne z udzieleniem adwokatowi pełnomocnictwa. Stanowi ono dopiero podstawę do udzielenia wyznaczonemu przez Radę Adwokacką adwokatowi umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 244 § 2 P.p.s.a.). Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3, art. 239 pkt 1 lit a, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło