II SA/Rz 196/08
WyrokWSA w Rzeszowie2008-07-09
Skład orzekający: Robert Sawuła, Joanna Zdrzałka, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych, uznając skarżącą za osobę nieaktywną zawodowo w kontekście koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa w sprawie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych za okres od 1 lipca do 31 lipca 2004 r. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie daty podjęcia zatrudnienia przez męża skarżącej w Wielkiej Brytanii, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca B. B. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Marszałka Województwa odmawiającej przyznania jej świadczeń rodzinnych za okres od 1 lipca 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając skarżącą za osobę nieaktywną zawodowo, podczas gdy jej mąż był zatrudniony w Wielkiej Brytanii. Skarżąca kwestionowała tę ocenę, wskazując na niejednoznaczność przepisów prawa wspólnotowego i krajowego dotyczących definicji aktywności zawodowej. Sąd uchylił decyzje organów, wskazując na naruszenie przepisów postępowania w zakresie wyjaśnienia daty podjęcia zatrudnienia przez męża skarżącej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r. w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i prawa do zasiłku rodzinnego oraz związanych z zasiłkiem dodatków za okres od 1 lipca do 31 lipca 2004 r., w pozostałej części skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 lipca 2008 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przyznania prawa do świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i prawa do zasiłku rodzinnego oraz związanych z zasiłkiem dodatków za okres od 1 lipca do 31 lipca 2004 r., w pozostałej części skargę oddala.
Przedmiotem skargi B. B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania B. B. w okresie od 1.07.2004 r. do 31.08.2005 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku.
W podstawie prawnej Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 kpa.
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, iż Marszałek Województwa prowadził postępowanie z wniosków B. B. o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i prawa do zasiłku rodzinnego oraz związanych z zasiłkiem dodatków za okres od 1.07.2004 r. do 31.08.2005 r., przekazane postanowieniami Burmistrza B., który uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] Marszałek Województwa odmówił przyznania B. B. w okresie od 1.07.2004 r. do 31.08.2005 r.:
- prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: R. B., A. B., I. B., K. B.,
- prawa do jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: R. B. i A. B.,
- prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na dzieci: R. B. i K. B.,
- prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dzieci: R. B. i K. B.
- prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W podstawie prawnej wskazano art. 104 § 1 kpa, art. 2 pkt 1 i 2, art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992) oraz art. 73 rozporządzenia (EWG) Rady Nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U.UE.L.1971.149.2 z 5.07.1971 r. ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem Nr 1408/71 i art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (EWG) Rady Nr 574/72 z 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) Rady Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U.UE.L.1972.74.1 z 27.03.1972 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem Nr 574/72 oraz decyzji Nr 207 z dnia 7.04.2006r. dotyczącej interpretacji art. 76 i art. 79 ust. 3 rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 oraz art. 10 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 574/72 dotyczących kumulacji świadczeń i zasiłków rodzinnych.
W uzasadnieniu decyzji Marszałek Województwa wskazał, iż B. B. w momencie składania wniosku na okres zasiłkowy od 1.07.2004 r. do 31.08.2005 r. oraz przez okres ustawowego trwania okresu zasiłkowego 2004/2005 była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. W tym samym czasie tj. od dnia 1.07.2004 r. J. B. podjął legalne zatrudnienie w Wielkiej Brytanii. W tej sytuacji doszło do koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a w przypadku stwierdzenia elementu koordynacji w pierwszej kolejności zastosowanie mają przepisy rozporządzeń Nr 1408/71 i 574/72. To Wielka Brytania – jako kraj zatrudnienia J. B. jest krajem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych od momentu podjęcia legalnego zatrudnienia i jak wynika z przesłanego do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w R. uwierzytelnionego tłumaczenia decyzji w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych J. B. pobiera zasiłek rodzinny w Wielkiej Brytanii z tytułu legalnie wykonywanej pracy, na swoje dzieci pozostające w Polsce z matką.
Decyzja Marszałka Województwa z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] nie była przedmiotem zaskarżenia do organu odwoławczego.
W dniu 13.08.2007 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek B. B. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wobec rażącego naruszenia prawa tj. art. 73 rozporządzenia Nr 1408/71 i art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Nr 574/72 oraz Decyzji Nr 207, a także art. 6 i 7 kpa oraz art. 5, art. 8, art. 16 i art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Wnioskodawczyni wskazała, iż zgodnie z zasadą prawa wspólnotowego, jeżeli małżonkowie pracują na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej, to państwem zobowiązanym do wypłaty świadczeń rodzinnych w pierwszej kolejności jest państwo zamieszkania dzieci na które przysługują świadczenia. Natomiast państwo w którym pracuje drugi małżonek wypłaca nadwyżkę (jeśli taka występuje) do wysokości najwyższych przysługujących w tym państwie świadczeń rodzinnych.
Zasada ta ma zastosowanie w przypadku wnioskodawczyni, albowiem wbrew stanowisku Marszałka Województwa jest ona osobą aktywną zawodowo. Definicję osoby aktywnej zawodowo podaje prawo wspólnotowe – pkt 1 decyzji nr 207, art. 76 i art. 79 ust. 3 rozporządzenia Nr 1408/71 oraz art. 10 ust. 1 rozporządzenia Nr 574/72. Przepis ten przykładowo podaje przypadki, kiedy daną osobę uważa się za aktywną zawodowo, np. okres choroby, macierzyństwa, bezrobocia związanego z pobieraniem zasiłku. Wskazuje na to wyraz "w szczególności", co oznacza, iż katalog jest otwarty i uzależniony od ustawodawstwa krajowego. To na gruncie prawa polskiego należy poszukiwać uszczegółowienia pojęcia aktywności zawodowej. B. B. wskazała, iż zgodnie z przepisami prawa polskiego osobami nieaktywnymi zawodowo są emeryci, renciści i bezrobotni bez prawa do zasiłku. Natomiast ona pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia spowodowanej opieką nad niepełnosprawnymi dziećmi. Rezygnacja z pracy i przejście na świadczenie pielęgnacyjne, nie może zatem być traktowane jako nieaktywność zawodowa. Wyznacznikiem aktywności zawodowej, wg prawa polskiego jest opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne w szczególności emerytalnych i rentowych. Płatnikiem takich składek w stosunku do osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi kwota świadczenia pielęgnacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...].
Zarzut B. B., iż organ uznając ją za osobę nieaktywną zawodowo rażąco narusza prawo, Kolegium uznało za niezasadny. Powołując się na orzecznictwo wyjaśniło, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa a charakter tego naruszenia powoduje, iż decyzja nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, taki który nie wymaga zastosowania wykładni. Jeżeli norma prawna jest dwuznaczna i może być rozumiana przez strony i organ administracji w rożny sposób i każdy ze sposobów nadaje się do uzasadnienia to takiego przepisu nie można naruszyć w sposób rażący.
Organ uznał, iż stanowisko organu I instancji, iż B. B. nie jest osobą aktywną zawodowo jest uzasadnione. Aktualnie pozostaje ona osobą bezrobotną, nie łączy się to z otrzymywaniem wynagrodzenia czy odpowiednich świadczeń. Nie jest też zatrudniona, nie prowadzi działalności gospodarczej. Brak definicji legalnej "osoby aktywnej zawodowo" powoduje, iż należy posługiwać się potocznym znaczeniem wyrazu "aktywny" tj. działający, zdolny do działania, zaangażowany. Aktywnym zawodowo jest ten podmiot, który zatrudniony jest lub wykonuje działalność lub wprawdzie chwilowo jej nie podejmuje ale jest gotów do jej podjęcia. B. B. nie można traktować zatem jako osoby aktywnej zawodowo, lecz jej męża zatrudnionego legalnie w Wielkiej Brytanii.
Organ zaznaczył, iż przedstawione przez B. B. stanowisko – którego nie zaakceptował – może być jedną z dopuszczalnych wykładni przepisów. Natomiast zastosowanie przez organ jednej z dopuszczalnych interpretacji przepisu (dominującej w praktyce) nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a zaskarżona decyzja nie zawiera wad kwalifikowanych skutkujących wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego.
W dalszej kolejności B. B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, którym podtrzymała w całości argumenty i zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2007 r.
Wskazało, iż postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter wyjątkowy, którego istotą jest ustalenie czy dana decyzja dotknięta jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 kpa. Dokonując badania pod tym kątem organ doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności nie zawiera wady wynikającej z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a w związku z tym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r. jest zgodna z prawem. Kolegium podtrzymało w całości argumentację zawartą w obu tych decyzjach, konkludując, iż B. B. w myśl przepisów prawa wspólnotowego nie może być uznana za osobę aktywną zawodowo, lecz J. B., który podjął legalne zatrudnienie w Wielkiej Brytanii i tam pobiera zasiłek rodzinny na dzieci i to ten kraj był właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym 2004/2005.
B. B. złożyła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej j decyzji z [...].10.2007 r. oraz o przyznanie jej w okresie od 1.07.2004 r. do 31.08.2005 r. prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: R., A., I. i K. B., prawa do jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: R. i A. B., prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na dzieci: R. i K. B., prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na dzieci: R. i K. B. oraz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Odwołując się do argumentacji zaskarżonej decyzji i akceptując co do zasady pogląd Kolegium w zakresie definicji rażącego naruszenia prawa, skarżąca wskazała, że przedstawiona przez nią wykładnia prawa jest dopuszczalna z uwagi na niejednoznaczność przepisów, natomiast wykładnia zastosowana przez Marszałka Województwa rażąco narusza prawo. B. B. powtórzyła argumentację powołaną we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej jej przyznania świadczeń rodzinnych..
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z przyczyn, które były podstawą do wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola działalności administracji, sprawowana zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na mocy Traktatu dotyczącego przystąpienia do Unii Europejskiej, podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. w Atenach, Rzeczypospolita Polska stała się z dniem 1 maja 2004 r. członkiem Unii Europejskiej i stroną Traktatów stanowiących podstawę Unii, zmienionych i uzupełnionych. Zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2, ze zm.) w celu wykonywania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych w tym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają zalecenia i opinie. Rozporządzenie ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich, natomiast decyzja wiąże w całości adresatów, do których jest kierowana.
Powyższe, w powiązaniu z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, oznacza, iż od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać nie tylko przepisów prawa krajowego, ale i prawa wspólnotowego. W związku z tym dokonywana przez sądy kontrola administracji publicznej sprawowana pod względem zgodności z prawem obejmuje również kontrolę pod względem zgodności z prawem wspólnotowym, które od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią obowiązującego w Polsce porządku prawnego, w tym także z aktami normatywnymi wydawanymi przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń.
Podstawą odmowy przyznania skarżącej w niniejszej sprawie wnioskowanych przez nią świadczeń rodzinnych za okres zasiłkowy 2004-2005 był art. 73 rozporządzenia (EWG) Rady Nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r., art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (EWG) Rady Nr 574/72 z 21 marca 1972 r. oraz decyzja Nr 207 z dnia 7.04.2006 r. dotycząca interpretacji art. 76 i art. 79 ust. 3 rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 oraz art. 10 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 574/72 dotyczących kumulacji świadczeń i zasiłków rodzinnych.
Pierwszy z wymienionych przepisów uprawnia pracownika najemnego lub osobę prowadzącą działalność na własny rachunek podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego do świadczeń rodzinnych, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa.
Uprawnienie wynikające z tego przepisu, tj. art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71, w przypadku, gdy zachodzi ryzyko wystąpienia zbiegu uprawnień przewidzianych przez ustawodawstwo państwa miejsca zamieszkania z uprawnieniami przewidzianymi przez ustawodawstwo państwa zatrudnienia, musi zostać zestawione z regułami "antykumulacyjnymi" rozporządzeń Rady nr 1408/71 i nr 574/72 (por. M. Rusewicz (w): Komentarz do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r.(...), Ministerstwo Polityki Społecznej, Warszawa 2005, s.306-308). Reguły te zapobiegać mają wielokrotnemu pobieraniu świadczeń rodzinnych w tym samym czasie, na tego samego członka rodziny. Reguły "antykumulacyjne" ustanowione zostały w art. 76 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1408/71 oraz w art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 574/72. Wymieniony art. 76 ust. 1 dotyczy sytuacji zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych zależnych od wykazania aktywności zawodowej i tym samym nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie, ponieważ polska ustawa o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia uzyskania świadczeń w niej przewidzianych od zatrudnienia lub ubezpieczenia. Art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 574/72 stosuje się natomiast, gdy istnieje ryzyko kumulacji prawa wynikającego z art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 oraz prawa do świadczeń rodzinnych przyznawanych na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa miejsca zamieszkania wyłącznie z tytułu zamieszkiwania w danym państwie (tak jak w polskiej ustawie o świadczeniach rodzinnych). Art. 10 ust. 1 lit. a) rozporzadzenia Rady nr 574/72 stanowi, że prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek, jest zwieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia, do wysokości kwoty tych świadczeń.
Powołana w podstawie prawnej decyzji Marszałka Województwa, której unieważnienia domagała się skarżąca, decyzja Komisji Nr 207 z dnia 7.04.2006 r. dotycząca interpretacji art. 76 i art. 79 ust. 3 rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 oraz art. 10 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 574/72 dotyczących kumulacji świadczeń i zasiłków rodzinnych, ma znaczenie jedynie pomocnicze. W decyzji tej wyjaśniono bowiem pojęcie "wykonywania działalności zawodowej lub handlowej", a więc szeroko rozumianej aktywności zawodowej, stanowiącej hipotezę przepisu art. 10 ust. 1 lit. b), który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Niemniej jednak właściwe rozumienie tego pojęcia pozwala na zastosowanie art. 10 ust. 1 lit. a) 1 rozporządzenia nr 574/72.
Sąd podziela przy tym stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2007 r., iż skarżąca jest osobą nieaktywną zawodowo. Bezspornym jest bowiem, że B. B. nie jest nigdzie zatrudniona i nie prowadzi działalności gospodarczej, a podnoszony w skardze argument, iż była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego skłania do odmiennych niż wykazywane przez skarżącą wniosków. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje bowiem z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. W języku potocznym rezygnacja oznacza zrzeczenie się czegoś, odstąpienie od czegoś, zaniechanie czegoś, ustąpienie (Słownik Języka Polskiego, t. III, PWN 1994 r.). Istnieje też zasadnicza różnica pomiędzy wskazywanymi w decyzji nr 207 sytuacjami osób korzystających z urlopu macierzyńskiego czy bezrobotnych pobierających zasiłek dla bezrobotnych. Sytuacje te oznaczają bowiem "przerwę" w pracy spowodowaną urodzeniem się dziecka czy utratą zatrudnienia i z zasady dotyczą stanu przejściowego, podczas gdy dla przyznania świadczenia z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych konieczna jest rezygnacja z zatrudnienia lub niepodejmowanie takiego zatrudnienia w ogóle, a więc stan trwały, a nie przejściowy.
W tej sytuacji zasadne było przyjęcie, że B. B. jest osobą nieaktywną zawodowo, natomiast aktywny zawodowo jest mąż skarżącej zatrudniony w Wielkiej Brytanii i to kraj jego zatrudnienia jest krajem w pierwszej kolejności zobowiązanym do wypłaty świadczeń rodzinnych. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało podstaw do stwierdzenia, iż decyzja Marszałka Województwa z dnia [...] czerwca 2007 r. rażąco narusza prawo, co skutkować by mogło stwierdzeniem jej nieważności.
W rozpatrywanej sprawie wątpliwości budzi jedynie moment podjęcia zatrudnienia przez J. B., męża skarżącej w Wielkiej Brytanii. Organ przyjmuje, że fakt ten zaistniał w lipcu 2004 r., powołując się w uzasadnieniu na akta sprawy, i za prawidłową uznaje decyzję odmawiająca od tej daty przyznania skarżącej wnioskowanych przez nią świadczeń.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się oświadczenie skarżącej B. B. złożone [...].07.2005 r., z którego wynika, że jej mąż od sierpnia 2004 r. przebywa w Anglii oraz 2 zaświadczenia pracodawcy brytyjskiego – [...], sporządzone w języku polskim. Jedno z nich wskazuje, że J. B. pracuje w wymienionej firmie jako podwykonawca robót budowlano-wykończeniowych od lipca 2004 r. Inne zaświadczenie dotyczy natomiast wynagrodzenia J. B. w miesiącu sierpniu 2004 r., które wyniosło 329 funtów brytyjskich.
W ocenie Sądu wyżej wymienione dokumenty wskazujące inne daty podjęcia zatrudnienia w Wielkiej Brytanii przez męża skarżącej mogą budzić wątpliwości, a w związku z tym rzeczą organu było te wątpliwości wyjaśnić. Brak wyjaśnienia tej kwestii stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., obligujących organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd uznał te naruszenia za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] października 2007 r. w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa nr [...] orzekającej o odmowie przyznania świadczeń rodzinnych za okres od 1.07.2004 r. do 31.07.2004 r., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
Oddalenie skargi w pozostałym zakresie nastąpiło z mocy art. 151 P.p.s.a., z przyczyn wcześniej wywiedzionych. Sąd wskazuje jednocześnie, że nie mógł uwzględnić wniosku skarżącej o orzeczenie co do istoty sprawy i przyznanie jej świadczeń rodzinnych, jako że związany był granicami sprawy dotyczącej postępowania nadzwyczajnego – stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania świadczeń, a nadto zakres kognicji Sądu ograniczony jest wyłącznie do kontroli legalności zaskarżonej decyzji, co zostało wskazane na wstępie niniejszego uzasadnienia.
W postępowaniu ponownym rzeczą organu będzie wyjaśnienie wątpliwości co do daty podjęcia przez J. B. zatrudnienia w Wielkiej Brytanii i wydanie orzeczenia w uchylonym zakresie.
Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie przyznaje żadnych praw i obowiązków, Sąd odstąpił od stosowania art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło