II SA/Rz 196/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi PGE D. Z. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie prawidłowości wykonanych robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej PGE D. Z. Sp. z o.o. w Z. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego /dalej: PINB /, na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r., nr 98 poz. 1071, ze zm.; dalej K.p.a./ w związku z art. 81c ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz. U. 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.: dalej P.b./ nakazał P. Dystrybucja Z. Spółka z o.o. w Z. wykonanie ekspertyzy dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych, związanych z budową przyłącza energetycznego napowietrznego z izolowanego przewodu elektrycznego, przebiegającego nad terenem działek nr 862, 863, 865, 866 obr. 202, w sąsiedztwie ul. K. i P. w P.. Termin wykonania ekspertyzy zakreślono na 30 dni od dnia ustatecznienia się postanowienia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia PINB wyjaśnił, że w następstwie przeprowadzonej w dniu 18 sierpnia 2008 r. kontroli stwierdzono, że w narożniku działki nr 865 obr. 202, u zbiegu ulic K. i P. w P., zlokalizowany jest słup elektryczny oporowy 2xZN10. Do słupa podłączony jest izolowany przewód elektryczny, prowadzony napowietrznie przez działkę nr 865, do lampy oświetleniowej zlokalizowanej w chodniku przy ul. P. – działka 862. Z kolei od lampy przewód biegnie do słupa elektrycznego nr 7/57/3 na działce nr 866 przy ul. P. 2 w P. Od słupa przewód prowadzony jest do konsoli usytuowanej na ścianie budynku mieszkalnego przy ul. Paderewskiego 2. Przyłącz stanowi zasilanie tego budynku, którego właścicielami są B. i T. Z. W oparciu o oświadczenie zastępcy Dyrektora ds. dystrybucji Z. Dystrybucja Spółka z o.o. RZE w P. ustalono, że przyłącz energetyczny do zasilania budynku przy ul. P. 2 został wykonany w sierpniu 2007 roku i na dzień przeprowadzenia kontroli roboty związane z jego instalacją były zakończone. Inwestor – P. Dystrybucja Z. Sp. z o.o. nie posiada żadnych dokumentów, które potwierdzałyby legalność przyłącza. Wobec wykonania przyłącza w warunkach samowoli budowlanej i związanych z tym wątpliwości co do jakości zrealizowanych robót budowlanych organ uznał, iż zachodzą okoliczności wskazane w art. 81 c ust. 2 P.b. i zobowiązał P. Dystrybucja Z. Sp. z o.o. do wykonania stosownej ekspertyzy. We wniesionym od postanowienia PINB zażaleniu P. Dystrybucja Zamość Sp. z o.o. wyjaśniła, że przyłącze na budynku przy ul. P. 2 w P. zostało wybudowane z uwagi na zagrożenie dla życia i zdrowia, do jakiego doszło w następstwie prowadzonych przez T. K. prac budowlanych na jego działce przy ul. P. 4. T. K. zbliżył w niedozwolony sposób drewnianą konstrukcję dachu do istniejących przewodów napowietrznej linii energetycznej w przęśle pomiędzy słupami nr 6/57/3 i 7/57/3. Celem usunięcia wywołanego tym działaniem zagrożenia oraz zapewnienia zasilania budynku przy ul. P. 2 właściciel linii P. Dystrybucja Z. Sp. z o.o., wykonała kwestionowany przyłącz. Spółka zwróciła także uwagę, że o powyższych okolicznościach poinformowała PINB w dniu 12 lipca 2007 roku. Postanowieniem z dnia [...] września 2007 roku, nr [...] organ nakazał T. K. wstrzymanie prowadzenia dalszych robót budowlanych. Końcowo spółka podkreśliła, że w kwestii przywrócenia naruszonej przez T. K. linii energetycznej do stanu zgodnego z prawem toczy się wiele postępowań sądowych oraz administracyjnych i do czasu ich zakończenia właściwe byłoby nie obciążenie jej obowiązkiem wskazanym w kwestionowanym postanowieniu. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 roku, nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że kwestia sporów sądowych o przywrócenie przez T. K. posiadania urządzeń energetycznych prowadzących do nieruchomości państwa Z., jak również pozytywny wyrok w tym przedmiocie wydany przez Sąd Okręgowy w Przemyślu Wydział I Cywilny z dnia 26 listopada 2009 roku, sygn. akt I Ca [...], nie mają znaczenia na tym etapie sprawy. Do wykonania przyłącza energetycznego, nawet tymczasowego, niezbędne jest uprzednie zgłoszenie właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej lub sporządzenie planu sytuacyjnego. Wobec niezrealizowania tych obowiązków, nałożenie na P. Dystrybucja Z. Sp. z o.o. obowiązku, o którym mowa w art. 81 c ist. 2 i ust. 3 P.b., organ uznał za zasadne. Z postanowieniem WINB nie zgodziła się P. Dystrybucja Z. Sp. z o.o. i zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się jego uchylenia. Strona skarżąca wyeksponowała, że art. 81 c ust. 2 P.b. uprawnia organy nadzoru budowlanego do żądania wykonania ekspertyz przeprowadzonych robót budowlanych jedynie wówczas, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości ich wykonania. W sprawie, której dotyczy skarga organy w ogóle nie wskazały czy i jakiego rodzaju wątpliwości rodzi wykonanie przyłącza na budynku przy ul. P. 2 w P. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy nie można pomijać aspektów dotyczących sporów cywilnoprawnych związanych z celowym naruszeniem przez T. K. linii energetycznej zasilającej budynek państwa Z. Działania T. K. uniemożliwiły skarżącej realizowanie umowy o dostawę energii elektrycznej do nieruchomości przy ul. P. 2, w sposób typowy. Spółka, by wywiązać się z umowy, musiała więc dokonać przyłącza prowizorycznego, które zostanie zdemontowane, jak tylko T. K. stosownie do wyroku sądu cywilnego, przywróci skarżącej utracone posiadanie i naprawi linię. WINB wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryterium tej kontroli określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ wskazując, iż jest nim zgodność z prawem objętych oceną rozstrzygnięć organów administracji, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola Sądu sprowadza się zatem do zbadania czy kwestionowane rozstrzygnięcie /decyzja, postanowienie/ nie uchybia przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub też prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też czy nie narusza prawa, które to naruszenie daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zadaniem sądów jest także ocena, czy organ nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością podjętego przez niego rozstrzygnięcia. Dokonując kontroli objętego niniejszą skargą postanowienia w omówionym zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że musi ono zostać usunięte z obrotu prawnego, jako wydane z naruszeniem prawa o wpływie na wynik sprawy. Tym samym zasadny okazał się wniosek skargi dotyczący uchylenia tegoż postanowienia. Wskazane postanowienie, jak też poprzedzające go postanowienie organu I instancji z dnia [...] października 2009 r. /.../ podlegają regulacjom ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm./. Stosownie do art. 81c ust. 2 tej ustawy, powołanego w materialnoprawnej podstawie postanowienia wydanego w pierwszej instancji, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Na postanowienie takie, jak wynika z ust. 3 powyższego artykułu, przysługuje zażalenie. Nie może zatem budzić jakichkolwiek wątpliwości, że nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia przez osoby wymienione w art. 81c ust. 1 cyt. ustawy – a są to uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego – odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz może być dokonane tylko wówczas, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Kryterium zatem uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych czy do stanu technicznego obiektu budowlanego jest jedynym kryterium, którym właściwy organ winien kierować się przy nakładaniu obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 cyt. wyżej. Nadto organ ten – a nie strona – ma wykazać, czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego, a więc muszą one znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym materialne dowodowym. Trafnie zarzucono w skardze, że nałożenie na stronę skarżącą obowiązku sporządzenia ekspertyzy prawidłowości wykonanych robót budowlanych polegających na budowie przyłącza nie ma "właściwego uzasadnienia". Twierdzi ona jednocześnie, że organy obu instancji "nawet nie uprawdopodobniły" powstania wątpliwości, o których mowa w art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Należy więc zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzono: "W rozpatrywanym przypadku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał z jakich powodów powziął uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych polegających na budowie przyłącza elektrycznego" i dlatego zasadnym było wydanie nakazu w oparciu o wspomniany wyżej przepis. Z kolei według organu I instancji /str. 2 uzasadnienia postanowienia z dnia 26.10.2009 r./ fakt wykonania robót w warunkach samowoli budowlanej powoduje wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych, a zatem zobowiązanie inwestora do wykonania oceny technicznej tych robót znajduje oparcie w art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Tak więc dla organu I instancji powstanie uzasadnionych wątpliwości, o których mowa w tym artykule – co do jakości wykonanych robót budowlanych – wynika jedynie z tego, że zostały one wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Protokół z oględzin przeprowadzonych przez ten organ w dniu 18 sierpnia 2008 r., przy udziale przedstawiciela strony skarżącej i uczestnika postępowania T. K., nie zawiera w swej treści jakichkolwiek zapisów /ustaleń/ odnoszących się do jakości wykonanych robót budowlanych związanych z wykonaniem spornego przyłącza /czy też jego stanu technicznego/, nie dostrzegł też Sąd również żadnych innych dowodów korespondujących ze stanowiskiem organów obu instancji, jakoby w rozpoznawanej przez nich sprawie wystąpiły podstawy do skorzystania z uprawnień wynikających z art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Bez wątpienia organy obu instancji nie wykazały, iż powstały uzasadnione wątpliwości, o których mowa w tym artykule. Wykazane wyżej naruszenie powyższego przepisu miało wpływ na wynik sprawy, co obligowało do uwzględnienia skargi. W ocenie Sądu lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie daje podstaw do uznania, iż organ odwoławczy wywiązał się z obowiązku jak najstaranniejszego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej /wynikającego chociażby z zasad wyrażonych w art. 9 i 11 k.p.a./, zaś utrzymując w mocy pierwszoinstancyjne postanowienie naruszające prawo wydał również wadliwie postanowienie ostateczna /objęte niniejszą skargą/. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, gdyż w jego ocenie eliminacja z obrotu prawnego jedynie tego postanowienia wpłynie na ostateczne załatwienie sprawy w trybie administracyjnym bez zbędnej zwłoki. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku, zaś o obowiązku zwrotu kosztów postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania organu odwoławczego wynikają wprost z powyższych rozważań. Winien też zweryfikować oświadczenie uczestnika T. K., iż właścicielem działek nr 863 i 865 jest jego syn K.