II SA/Rz 196/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w rodzinie zastępczej - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odpłatności za pobyt w rodzinie zastępczej E. W. złożyła wniosek o ustanowienie pełnomocnika. Wskazała na niskie dochody (1300 zł z tytułu wynagrodzenia za pracę), zawiłość sprawy oraz brak znajomości przepisów prawa. Skarżąca podała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami w mieszkaniu o pow. 71 m.kw. Wnioskodawczyni posiada wierzytelność z tytułu alimentów w kwocie ok. 10 000 zł. Czynsz za mieszkanie wynosi 750 zł, natomiast opłaty za media to ok. 250 zł. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie złożonego oświadczenia o sytuacji materialnej E. W. podała, że jej wynagrodzenie za pracę wynosi 1400 zł. Obecnie nie uzyskuje już dodatkowego dochodu w ramach umów zlecenia. Podniosła, że jej starsza córka jest studentką w W., a koszty jej utrzymania w tym mieście ponosi jej ojciec. Wnioskodawczyni podała, że wydatki za telefony to 90 zł miesięcznie. Pieniądze, które pozostają po opłaceniu rachunków przeznaczane są na żywność, leki, dojazdy do pracy i szkoły, "kulturę" i utrzymanie kota. W ubiegłym miesiącu zakupiła okulary korekcyjne dla młodszej córki, których koszt to 840 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: E. W. wniosła o ustanowienie pełnomocnika, a zatem o udzielenie jej prawa pomocy w częściowym zakresie, o czym stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej następnie "P.p.s.a.". Pomoc stronie w takim wymiarze wymaga wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Aby można było przyjąć, że strona udowodniła, że w istocie wymaga wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy, dane przez nią przedstawione nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości. Chodzi bowiem o to, że środki, z których finansowana jest przedmiotowa instytucja to środki publiczne, a Sąd winien stać na straży ich legalnego i zasadnego wydatkowania. Dlatego też ustawodawca w art. 255 P.p.s.a. przewidział, że w razie gdy oświadczenie strony jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych bądź też budzi wątpliwości, można skierować do niej wezwanie o uzupełniające dane i dokumenty. Wnioskodawca nie odpowiadając w ogóle bądź też udzielając tylko szczątkowej odpowiedzi na tego rodzaju wezwanie bierze na siebie ryzyko przyjęcia, że nie wykazał on w dostateczny sposób, iż wymaga udzielenia mu pomocy. E. W. nie zastosowała się w pełni do wystosowanego do niej wezwania, bowiem nie nadesłała wyciągów ze swoich rachunków bankowych. Poza tym, należy zwrócić uwagę, że deklarowane przez skarżącą dochody to kwota 1400 zł, natomiast podane wydatki miesięczne na czynsz, opłaty za mieszkanie i telefony to 1070 zł. Z reszty (ok. 330 zł) wymieniona – jak twierdzi – nabywa żywność, lekarstwa, opłaca dojazdy do pracy i do szkoły, jak też przeznacza te środki na "kulturę" i utrzymanie kota. Twierdzenie wnioskodawczyni, że za wskazaną kwotę ok. 330 zł można sfinansować wymienione wyżej wydatki jest zupełnie niewiarygodne, a wątpliwości te potwierdza tylko fakt nienadesłania wskazanych wyciągów z rachunków bankowych. Prawdopodobne jest, że strona nadal otrzymuje dochody w ramach umów zlecenia, jednak nie ujawnia wysokości tych środków, przez co nie jest możliwe dokonanie oceny, czy są one wystarczające do pokrycia kosztów wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Ponadto zwrócić uwagę należy, że tylko wydatkom związanym z zaspokojeniem potrzeb egzystencjalnych można - w świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – przyznać pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego. Trudno zaś za takie konieczne wydatki uznać te przeznaczane na "kulturę" czy utrzymanie kota, których średniej miesięcznej wysokości strona nie podała. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady, że to strony postępowania sądowego mają obowiązek ponoszenia kosztów postępowania. W takiej zaś sytuacji, żadne wątpliwości co do faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy nie mogą się pojawić, bowiem jeśli takowe istnieją, to brak jest podstaw do przyznawania prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżąca nie nadesłała wymaganych od niej dokumentów. Ponadto, nieprawdopodobne jest by z kwoty 330 zł była w stanie pokryć wydatki na wyżywienie dwóch osób, dojazdy do pracy i szkoły, leczenie, "kulturę" oraz utrzymanie kota. Skoro więc nie jest znana faktyczna sytuacja materialna strony, orzeczono o odmowie ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika, czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.