II SA/Rz 197/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 197/07 U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].01.2007 r. [...], wydaną na podstawie art. 54 § 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./, art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7, 8 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 i 6, art. 18 ust. 2 i art. 30 pkt 3 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej /Dz. U. Nr 86, poz. 732, ze zm./ w związku z art. 3 pkt 1 lit. a i c, pkt 2, 10 i 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 139, poz. 992, ze zm./, po rozpoznaniu skargi J. P. , uchyliło własną decyzję z dnia [...].12.2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...].10.2005r. [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i przyznało J. P. zaliczkę alimentacyjną dla D. P. w wysokości 380 zł miesięcznie za okres od dnia 1.09.2005 r. do dnia 31.12.2005 r. Z uzasadnienia decyzji ostatecznej w szczególności wynika, że decyzją organu II instancji z dnia [...].12.2006 r. została uchylona wydana z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy decyzja z dnia [...].10.2005 r. odmawiająca J. P. przyznania zaliczki alimentacyjnej na syna D. P. i w wykonaniu zaleceń zawartych w wyroku z dnia 23.08.2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie /II SA/Rz 1050/05/ przyznano J. P. zaliczkę alimentacyjną na syna D. P. w wysokości 250 zł miesięcznie od dnia 1.07.2005 r. do dnia 31.12.2005 r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. P. wysokość przyznanej zaliczki alimentacyjnej – twierdzi, że ze względu na dochód, wysokość zaliczki za "tamten okres" na syna D. wynosiła 380 zł miesięcznie. Dokonując autokontroli organ II instancji uznał, że skarga J. P. zasługuje na uwzględnienie w całości, bowiem wnioskowana przez nią zaliczka alimentacyjna podlega przyznaniu w wysokości 380 zł miesięcznie. Organ ten ustalił, że w 2004 r. dochód w przeliczeniu na osobę w czteroosobowej rodzinie J. P. wyniósł 274,07 zł i kwota ta nie przekracza 50 % kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2 o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Nadto D. P. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia [...].06.2004 r. Nr [...], zaś wyrokiem z dnia [...].04.2003 r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w [...] zasądzone zostały od Z. P. na jego rzecz alimenty po 500 zł miesięcznie, a ich egzekucja jest bezskuteczna /zaświadczenie z dnia 5.09.2005 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]/. Zaliczka alimentacyjna na syna D. P. przysługuje więc w wysokości określonej w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy cyt. wyżej, jednakże za okres od dnia 1.09.2005 r. do dnia 31.12.2005 r. organ orzekający wskazał, że przepisy art. 7-18 tej ustawy z mocy jej art. 30 pkt 3, obowiązuje od dnia 1.09.2005 r. i od tego właśnie dnia – mimo, że art. 10 ust. 1 stanowi, iż prawo do zaliczki ustala organ właściwy wierzyciela począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją – uzasadnione jest przyznanie zaliczki alimentacyjnej. Opisaną decyzje z dnia [...].01.2007 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. P. W skardze kwestionuje datę początkową przyznania zaliczki alimentacyjnej na syna D. P. Powołując się na treść uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 23.08.2006 r. /II SA/Rz 1050/05/ twierdzi, że świadczenie powyższe powinno zostać przyznane od dnia 1.07.2005 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oceniając zaskarżoną decyzję w powyższym Sąd doszedł do przekonania, że nie może ona pozostać w obrocie prawnym, choć głównie z innych przyczyn niż wskazano w skardze, a które Sąd – nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami – uwzględnił z urzędu /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy przedstawia się następująco: W dniu 26.07.2005 r. J. P. złożyła u Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] wniosek o ustalenie zaliczki alimentacyjnej dla syna D. P. Decyzją z dnia [...].10.2005 r. / Kierownik Miejskiego Ośrodka pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza odmówił przyznania wnioskowanej przez J. P. zaliczki, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy [decyzja z dnia [...].10.2005 r., [...] ]. Powyższa decyzja została zakwestionowana przez J. P. w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 23.08.2006 r. /II SA/Rz 1050/05/ uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu naruszenie przez organy orzekające art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych miało wpływ na wynik sprawy. Ponownie orzekając, po wyroku z dnia 23.08.2006 r. /II SA/Rz 1050/05/, organ II instancji skorzystał z kompetencji merytoryczno-reformacyjnych i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wydaną w dniu [...].12.2006 r. decyzją [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o przyznaniu J. P. zaliczki alimentacyjnej dla D. P. w wysokości 250 zł miesięcznie za okres od dnia 1.07.2005 r. do dnia 31.12.2005 r. Również ta decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, którą organ II instancji – dokonując autokontroli w myśl art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – uwzględnił w całości i wydaną w dniu [...].01.2007 r. decyzją [...] uchylił własną decyzję z dnia [...].12.2006 r. [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...].10.2005r. [...] i przyznał J. P. zaliczkę alimentacyjną dla syna D. P. w wysokości 380 zł miesięcznie za okres od dnia 1.09.2005 r. do dnia 31.12.2005 r. Wymieniona ostatnio decyzja z dnia [...].01.2007 r. [...] stanowi przedmiot zaskarżenia przez J. P., a tym samym kontroli Sądu. Art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./, powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, reguluje instytucję autokontroli. Zgodnie bowiem z brzmieniem tego przepisu organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości aż do dnia rozpoczęcia rozprawy. W literaturze przyjmuje się /podobnie jak na tle art. 38 ust. 2 ustawy o NSA/, że autokontrola zaskarżonej ostatecznej decyzji przez organ administracji publicznej, który ją wydał, stanowi nowe, samodzielne upoważnienie organu administracji publicznej do weryfikacji własnej decyzji, wiążące się wyłącznie z zaskarżeniem tej decyzji do sądu administracyjnego /T. Woś, H. Knyszak-Molczyk, A. Romańska – Postępowanie sądowadministracyjne, s. 221/. W ramach autokontroli przez organ administracji publicznej mogą być brane pod uwagę wyłącznie kryteria stosowane przez sąd administracyjny, a więc określone w art. 1 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych cyt. na wstępie. Jest on zatem uprawniony i zobowiązany dokonać autokontroli zaskarżonej decyzji ostatecznej wyłącznie "pod względem zgodności z prawem". Treść omawianego art. 54 § 3 jednoznacznie wskazuje, że warunkiem skorzystania z uprawniania do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak też wskazanej w niej podstawy prawnej /por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6.09.2005 r., VI SA/Wa 712/05, z dnia 15.06.2005 r. IV SA/Wa 158/05/. Analiza skargi J. P. na decyzję z dnia [...].12.2006 r. [...] w zestawieniu z treścią zaskarżonej decyzji ostatecznej z dnia [...].01.2007 r. [...] prowadzi do wniosku, że skorzystanie przy wydaniu wymienionej ostatnio z trybu określonego przepisem art. 54 § 3 ustawy cyt. wyżej, nie było prawidłowe. Otóż nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że treścią żądania powyższej skargi, tj. na decyzję z dnia [...].12.2006 r. [...] było przyznanie zaliczki alimentacyjnej na D. P. za "tamten okres", czyli od dnia 1.07.2005 r. do 31.12.2005 r. w wysokości 380 zł miesięcznie. Tymczasem obecnie zaskarżoną decyzją z dnia [...]01.2007 r. [...] została przyznana zaliczka alimentacyjna w wysokości 380 zł miesięcznie za okres od dnia 1.09.2005 r. do dnia 31.12.2005 r. Oczywiste więc jest, że takie rozstrzygnięcie nie jest jednoznaczne z uwzględnieniem skargi w całości, a w konsekwencji też było powodem zaskarżenia przez J. P. w/w decyzji z dnia [...].01.2007 r. Zdaniem Sądu, jeżeli analiza stanu sprawy uzasadniała możliwość częściowego tylko uwzględnienia skargi, to nie zostaje spełniona przewidziana w art. 54 § 3 ustawy cyt. wyżej przesłanka legalnej autokontroli postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji uwzględniającej skargę w całości. Zatem po stronie organu administracji nie powstaje uprawnienie do wydania decyzji z powołaniem w jej podstawie przepisu art. 54 § 3 ustawy w/w. Mając to wszystko na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja naruszyła prawo i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji wyroku.