II SA/Rz 2/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. i L. W., M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. oddala skargę U. i L. W. II. uchyla zaskarżone postanowienie II SA/Rz 2/04 U Z A S A D N I E N I E wyroku z dnia 7.06.2005 r. Przedmiotem skargi M. W. oraz U. i L. W. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2003 r., Nr [...] stwierdzające, że odwołanie M. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...].09.2003 r., Nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy garażu murowanego dobudowanego do budynku mieszkalnego umiejscowionego na działce nr 184, położonej w D. przy ul. W. 2 zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Wskazane postanowienie organ odwoławczy wydał na podstawie art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ ten przytoczył, że decyzję organu I instancji z dnia [...].09.2003 r. doręczono M. W. w dniu 2.10.2003 r. Zgodnie z zamieszczonym w tej decyzji pouczeniem co do sposobu i terminu wniesienia odwołania 14 dniowy termin upływał z dniem 16.10.2003 r. /czwartek/. Odwołanie zostało wniesione osobiście przez L. W. do organu I instancji w dniu [...].10.2003 r., czyli z jednodniowym w stosunku do M. W. uchybieniem ustawowego terminu. M. W. nie składał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji organ odwoławczy orzekł jak w osnowie postanowienia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący M. W. oraz U. i L. W. wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, bądź stwierdzenia jego niezgodności z prawem, bądź jego uchylenie. W motywach wspólnej skargi podnieśli, że również złożyli wspólne odwołanie od decyzji organu I instancji. Postępowanie odwoławcze zostało podjęte, w związku z czym musi ono uwzględniać wszelkie żądania i wnioski wszystkich uczestniczących w postępowaniu stron. M. W. nie odmówiono przymiotu strony, przeto wydanie postanowienia z dniem zakończenia postępowania decyzyjnego jest rażącym naruszeniem prawa, a także rażącym naruszeniem prawa strony w postępowaniu przed organem drugiej instancji. Zaskarżone postanowienie w sensie procesowym jest zupełnie chybione i bezprzedmiotowe, bowiem jak wynika z treści decyzji, to M. W. był stroną postępowania. W sytuacji podjęcia postępowania drugiej instancji w rozumieniu art. 128 k.p.a., "nie jest ważne kto wniósł, bądź ile stron wniosło odwołanie, bądź z jakiego powodu, istotą rzeczy jest, że postępowanie odwoławcze wszczęto. Mało tego ocena formalna postępowania pierwszej instancji i liczba odwołujących się nie jest celem i przedmiotem postępowania drugiej instancji. Postępowanie takie jest w całości autonomiczne i nie może eliminować wniosków stron zgłaszanych przez strony w toku załatwiania całości sprawy, a w tym wypadku w szczególności w postępowaniu przed drugą instancją". Odpowiadając na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko, że odwołanie M. W. zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Tylko skarga Marka Wójcika jest zasadna i to z przyczyn uwzględnionych przez Sąd z urzędu. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach i w tym zakresie nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Granicę przedmiotowej sprawy zakreśla rozstrzygnięcie procesowe organu odwoławczego zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia 28.11.2002 r. W granicach sprawy procesowej dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania /art. 134 k.p.a./, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czyli z urzędu bierze pod uwagę uchybienia organu o jakich nie wspomniano w skardze. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Otóż organ odwoławczy nie zauważył, że na K. 23 akt I instancji znajduje się pełnomocnictwo nazwane upoważnieniem z dnia 3.03.2003 r. /wpłynęło do organu również tego dnia/, w którym M. W. umocował ojca L. W. do reprezentowania go w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawach dotyczących zabudowy działki nr 184. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, to wówczas zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie. Doręczenie decyzji stronie, zamiast jej pełnomocnikowi nie jest skuteczne w tym sensie, że od daty doręczenia decyzji stronie nie może być liczony termin do wniesienia odwołania. Decyzję organu I instancji z dnia [...].09.2003 r. doręczono L. W. /pełnomocnikowi i zarazem stronie postępowania/ w dniu 3.10.2003 r. /kserokopia dowodu doręczenia K. 46 akt adm. I instancji/. Skoro pełnomocnikowi M. W. doręczono decyzję w dniu 3.10.2003 r., przeto 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 17.10.2003 r. /piątek/. Odwołanie sygnowane przez M. W. oraz U. i L. W zostało złożone w siedzibie organu II instancji w dniu 17.10.2003 r. /K. 9 akt adm. II instancji/. W takim stanie rzeczy M. W. wniósł odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Z podanych powodów Sąd uwzględnił skargę M. W. i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera b) i c) orzekł jak w punkcie II wyroku, czyli uchylił zaskarżone przez M. W. postanowienie. Wedle art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zaskarżone postanowienie stwierdzające, że M. W. wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, nie dotyczy interesu prawnego U. i L. W. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę U. i L. W. /punkt I wyroku/. Stosownie do art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie jej należnych kosztów. W skardze nie ma zamieszczonego wniosku o przyznanie skarżącym kosztów postępowania sądowego. M. W. pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, nie zgłosił się na rozprawę w dniu 7.06.2005 r., ale na odwrocie wezwania /K. 13 akt sądowych/ był pouczony o skutkach prawnych braku wniosku o przyznanie kosztów sądowych. Skoro M. W. takiego wniosku nie złożył, przeto jego uprawnienie do żądania od strony przeciwnej zwrotu kosztów wygasło. Ubocznie należy zasygnalizować, że skarżący w dniu 29.12.2003 r. /przed wniesieniem skargi do Sądu/ wnieśli do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2003 r., Nr [...], które również było przedmiotem omówionej skargi. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2004 r., Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia, a po rozpoznaniu wniosku M. W. oraz U. i L. W., decyzją z dnia [...].03.2004 r., Nr [...] uchylił poprzednią decyzję z dnia [...].02.2004 r. Postanowieniem z dnia [...].05.2004 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2003 r., Nr [...], przede wszystkim z uwagi na treść art. 126 k.p.a. Sąd in merito nie zajmował się kwestią czy postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2004 r. jest ostateczne i prawomocne, bowiem art. 126 k.p.a. wyklucza możliwość żądania stwierdzenia nieważności postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z art. 126 k.p.a. wyraźnie wynika, że można żądać stwierdzenia nieważności postanowień, od których przysługuje zażalenie /szerzej na ten temat Wojciech Chrościelewski – Nowelizacja artykułu 126 k.p.a., a nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo Nr 2/1996 r., str. 27-31/. Z art. 134 k.p.a. wynika, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne, czyli nie może być zaskarżone zażaleniem. Takie postanowienie strona może kwestionować tylko w drodze skargi do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Takie unormowanie prawne wyłącza równocześnie w stosunku do postanowień wydawanych na podstawie art. 134 k.p.a., stosowanie art. 56 p.p.s.a.