II SA/Rz 2/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-07-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po prawomocnym odmówieniu przyznania tego prawa, może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy?Ratio decidendi
Sąd nie jest uprawniony do zmiany swojego prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, jeśli wnioskodawcy nie wykażą istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści. Ponowny wniosek, w którym nie wskazano nowych okoliczności, należy traktować jako żądanie zmiany prawomocnego orzeczenia, co jest niedopuszczalne bez spełnienia przesłanek z art. 165 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący M. C. i K. C. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego i następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r., skarżący ponowili swoje żądanie, domagając się zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 40 zł. W uzasadnieniu wskazali na swoje dochody z gospodarstwa rolnego i działalność gospodarczą, która nie przynosi zysków, oraz na posiadany dom. Sąd rozpatrywał ponowny wniosek jako żądanie zmiany prawomocnego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 2/14.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. i K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - postanawia - odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 2/14.
Postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na skutek sprzeciwu skarżących M. C. i K. C. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 marca 2014 r. odmówił przyznania wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Orzeczenie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy składający go zaznaczając, że domagają się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych podnieśli, że utrzymują się wyłącznie z dochodu z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego (7,36 ha), wynoszącego miesięcznie 560 zł. Prowadzona przez nich działalność gospodarcza w postaci zakładu mleczarskiego nie przynosi bowiem zysku z uwagi na wydaną przez organ administracji decyzję o zawieszeniu jego działalności. Podkreślili, że nie posiadają jakichkolwiek oszczędności, udziałów ani obligacji, jak też żadnych wartościowych przedmiotów. Mieszkają w domu o powierzchni 80 m. kw., którego połowę zajmuje córka wraz z jej rodziną, pozostająca w odrębnym gospodarstwie domowym.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawcy sprecyzowali, że ich żądanie dotyczy zwolnienia od wpisu od ich skargi w części przekraczającej 20 zł. Jako swoje comiesięczne wydatki podali kwoty: 60 zł (gaz), 50 zł (prąd), 40 zł (telefon), 30 zł (środki higieny), 30 zł (lekarstwa), 50 zł (podatki i opłaty), 300 zł (wyżywienie). Skarżący nadesłali także wyciąg z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą z saldem wynoszącym 0 zł, zestawienie zbiorcze z podatkowej księgi przychodów i rozchodów obejmujące okres od października do grudnia 2013 r., które wskazuje na poniesioną stratę w wysokości 1 253,72 zł. oraz decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. w wysokości 1983 zł, w tym podatek od nieruchomości 1574 zł oraz podatek rolny 409 zł.
W oparciu o powyższe referendarz sądowy w tut. Sądzie, postanowieniem z dnia 13 marca 2014 r., odmówił przyznania wnioskodawcom prawa pomocy.
W związku ze sprzeciwem od tego rozstrzygnięcia, wymienionym na wstępie postanowieniem, tut. Sąd odmówił przyznania wnioskodawcom prawa pomocy w żądanym przez nich zakresie.
Następnie, w piśmie z dnia 1 lipca 2014 r. M. C. i K. C. wnieśli o zwolnienie ich od wpisu od skargi ponad kwotę 40 zł. W jego uzasadnieniu wskazali, że jedynym źródłem ich utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego o pow. 7,36 ha w kwocie 560 zł miesięcznie. Oświadczyli, że nie posiadają żadnych oszczędności, akcji, udziałów, obligacji, jak też jakichkolwiek wartościowych ruchomości. Podali, że są właścicielami domu o pow. 80 m.kw., którego połowę zajmuje córka wraz z rodziną, pozostająca w odrębnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawcy podnieśli, że prowadzą działalność gospodarczą, która nie przynosi jednakże dochodów.
M. C. i K. C. ponowili żądanie przyznania częściowego prawa pomocy w piśmie z dnia 21 lipca 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak już wyżej zaznaczono, postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r. tut. Sąd odmówił przyznania M. C. i K. C. prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec braku zaskarżenia orzeczenie to stało się prawomocne. Z kolei w pismach z dnia 1 oraz 21 lipca 2014 r. skarżący ponowili żądanie przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od wpisu od skargi (ponad kwotę 40 zł).
W zaistniałej sytuacji, ponowny wniosek stron należy uznać w istocie za żądanie zmiany wymienionego orzeczenia z dnia 28 maja 2014 r. w trybie art.165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Dotyczy on zmiany okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek podjęcia określonego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, która dotyczy przyznania prawa pomocy chodzi więc o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację rodzinną, dochodową i majątkową stron, a w konsekwencji na ich możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Chodzi zatem o zmianę okoliczności faktycznych sprawy, w zakresie uzasadniającym wydanie postanowienia o odmiennej treści niż to, które poprzednio zapadło w sprawie.
Mając to na uwadze należy stwierdzić, że brak jest podstaw do modyfikacji postanowienia tut. Sądu z dnia 28 maja 2014 r. poprzez przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy w żądanym przez nich zakresie. Wynika to z faktu, że skarżący w ponownie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazali jakichkolwiek nowych okoliczności w porównaniu do tych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie ich pierwotnego żądania w tym samym przedmiocie.
Skoro zatem M. C. i K. C. nie podali żadnych nowych okoliczności, które świadczyłyby o zmianie ich sytuacji w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy, to Sąd nie był uprawniony do zmiany swojego rozstrzygnięcia i orzeczenia o uwzględnieniu wniosku skarżących.
Niniejsze postanowienie znajduje podstawę w art. 165 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło