II SA/Rz 20/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-17
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ustalenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego podlega umorzeniu, ponieważ sprawy z zakresu pomocy społecznej są zwolnione z opłat sądowych z mocy ustawy. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata, w sytuacji gdy wnioskodawca, pomimo posiadania renty, ponosi wysokie koszty związane z leczeniem, rehabilitacją i specjalistycznym sprzętem z powodu ciężkiej choroby, powinien zostać uwzględniony na podstawie przesłanki niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Wnioskodawca Ł. S. złożył do WSA w Rzeszowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Wnioskodawca cierpi na ciężką chorobę, jest całkowicie niepełnosprawny ruchowo, wymaga drogiego leczenia, rehabilitacji i specjalistycznego sprzętu. Rodzina utrzymuje się z rent i emerytury, ponosząc wysokie koszty utrzymania mieszkania, leczenia i rehabilitacji.Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych. II. Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, że kwota wypłacona tytułem zasiłku pielęgnacyjnego jest świadczeniem nienależnie pobranym - postanawia - I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
W sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia, że kwota wypłacona tytułem zasiłku pielęgnacyjnego jest świadczeniem nienależnie pobranym Ł. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie M. K. Z jego uzasadnienia, jak też z odpowiedzi uzyskanej na wezwanie o przedstawienie dodatkowych danych wynika, że strona cierpi na epilepsję, jak też na inną bardzo rzadką chorobę; jest całkowicie niepełnosprawna ruchowo i uzależniona od pomocy matki, z którą tworzy wspólne gospodarstwo domowe. Do gospodarstwa tego wchodzi jeszcze brat, również cierpiący na taką samą rzadką chorobę, co skarżący. W związku ze złym stanem zdrowia strona wymaga stosowania odpowiedniej diety, suplementacji oraz lekarstw, co jest kosztowne. W przypadku wnioskodawcy wskazana jest rehabilitacja, jednak skorzystanie przez niego ze stosownych turnusów rehabilitacyjnych możliwe jest tylko wówczas, gdy zostaną one dofinansowane. Rodzina zajmuje mieszkanie o pow. 70,5 m.kw. Utrzymuje się z emerytury matki skarżącego wynoszącej 1284 zł, jego renty o raz renty brata, których wysokość to po 1439 zł. Skarżący wskazał na zakup urządzeń ułatwiających codzienne funkcjonowanie tj. podnośnika, łóżka specjalistycznego oraz dźwigu sufitowego, których koszt to 11 700 zł. Jako comiesięczne koszty wyżywienia wnioskodawca wskazał 1040 zł. Z kolei na lekarstwa, suplementy diety oraz środki opatrunkowe wydatkowana jest miesięcznie kwota 630 zł. Skarżący korzysta także z pomocy doraźnej innych osób, której koszt to 240 zł miesięcznie. Z kolei utrzymanie mieszkania, telefon, Internet oraz telewizja kablowa to koszt 865 zł (dane w tym ostatnim zakresie wynikają z wniosku o prawo pomocy złożonego przez brata wnioskodawcy – P. S. w sprawie oznaczonej sygnaturą akt II SA/Rz 21/16).
Rozpoznając wniosek, zważono, co następuje:
Ł. S. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W myśl art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", taki zakres wsparcia przez Skarb Państwa składa się na całkowite prawo pomocy. Trzeba jednakże podkreślić, że sprawa niniejsza dotyczy kwestii ustalenia, że wypłacona tytułem zasiłku pielęgnacyjnego kwota jest świadczeniem nienależnie pobranym, a zatem mieści się ona w kategorii spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. tj. z zakresu pomocy i opieki społecznej, w których strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie o prawo pomocy w tym właśnie zakresie tj. odnoszącym się do takiego zwolnienia umorzono na podstawie art. 249a P.p.s.a. Natomiast żądanie strony ustanowienia adwokata rozpoznano biorąc pod uwagę przesłankę prawa pomocy w zakresie częściowym, wymienioną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W myśl tego ostatniego przepisu jest nią niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnia ją osoba, której po wydatkowaniu środków pieniężnych na podstawowe utrzymanie własne i pozostałych osób, które tworzą z nią wspólne gospodarstwo domowe nie pozostają żadne wolne środki, które mogłyby zostać przeznaczone na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.
W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, Ł. S., pomimo braku wykonania w całości skierowanego do niego wezwania o podanie dodatkowych informacji odnośnie do jego sytuacji materialnej, wykazał, że poza zakresem jego możliwości płatniczych znajduje się poniesienie wydatku na zawodowego pełnomocnika. Wprawdzie bowiem rodzina wnioskodawcy dysponuje stałym dochodem, jednak należy mieć na względzie, że zarówno on, jak i jego brat są osobami niepełnosprawnymi, cierpiącymi na rzadką chorobę, co wymaga drogiej diety, leczenia i rehabilitacji. Choroba powyższa wiąże się także z koniecznością zakupu odpowiednich urządzeń ułatwiających codzienne funkcjonowanie. Podany przez stronę koszt poniesionych z tego tytułu wydatków to 11 700 zł. Związana jest z tym także potrzeba korzystania z pomocy osób trzecich, co również wiąże się z określonym wydatkiem. Z uwagi na stan zdrowia wnioskodawca nie jest w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy, będąc uzależniony od pomocy matki i innych osób, a otrzymuje rentę.
Uwzględniwszy powyższe, a więc bardzo zły stan zdrowia strony, który nie pozwala na zarobkowanie i wiąże się z dużymi nakładami pieniężnymi na leczenie uznano, że zasadnym jest przychylenie się do złożonego w niniejszej sprawie wniosku i ustanowiono dla Ł. S. adwokata. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Na marginesie zaznacza się, że kwestia wyznaczenia konkretnej osoby w charakterze pełnomocnika strony należy do Okręgowej Rady Adwokackiej, nie zaś do Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło