II SA/Rz 20/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-02-03

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wezwania organu o dodatkowe informacje dotyczące jej sytuacji materialnej, mimo że zadeklarowane dochody nie pokrywają wydatków?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega odmowie, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych informacji dotyczących jej sytuacji materialnej, zwłaszcza gdy zadeklarowane dochody nie pokrywają wydatków, a strona nie uzupełniła wezwania organu o dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia. Brak wykazania rzeczywistej potrzeby wsparcia uzasadnia negatywne rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
C. J. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wniósł jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną. Organ wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące wydatków i dochodów, w tym z gospodarstwa rolnego, a także do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych. Strona nie odpowiedziała na wezwanie w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy C. J. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku C. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [....] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. C. J. zakwestionował w drodze skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. W sprawie tej wymieniony wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że nie jest w stanie uiścić opłaty sądowej z uwagi na brak środków. Podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z matką i synem – studentem. Rodzina mieszka w parterowym drewnianym domu o pow. 80 m.kw. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 2,16 ha, z czego użytkowana jest tylko część (ok. 50 ar). Jako swój dochód skarżący wskazał 1000 zł (świadczenie emerytalne), natomiast dochód matki to kwota 1300 zł (świadczenie emerytalne). Na utrzymanie syna na studiach wnioskodawca przeznacza 500 zł miesięcznie, natomiast koszt utrzymania domu to ok. 1100 zł. Lekarstwa wnioskodawcy to kwota 300 zł, zaś leczenie i rehabilitacja matki wynosi 600 zł miesięcznie. Wobec zbyt małej liczby danych niezbędnych do rozpoznania wniosku skarżącego, wezwano go do ich uzupełnienia w zakresie wskazania średnich miesięcznych wydatków na wyżywienie oraz wyszczególnienia wydatków na utrzymanie domu. Wezwanie dotyczyło także podania średniego miesięcznego dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego, wydatków na telefon i Internet, kosztów utrzymania posiadanych pojazdów mechanicznych i wyjaśnienia znacznego wzrostu wydatków związanych z leczeniem skarżącego i jego matki w porównaniu do okresu sprzed grudnia 2014 r., kiedy wynosiły one w wypadku wnioskodawcy 150 zł, zaś w wypadku jego matki 200 zł, a co wynikało ze sprawy sygn. akt II SA/Rz 1462/14. Wezwano także stronę do wyjaśnienia źródła pokrycia wszystkich comiesięcznych wydatków w sytuacji, gdy zadeklarowane we wniosku dochody je przekraczają oraz do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych jego i matki za wskazany w wezwaniu okres. Pomimo upływu siedmiodniowego terminu (co miało miejsce w dniu 26 stycznia 2017 r.) C. J. nie odpowiedział na wezwanie. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej "P.p.s.a.", zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres tzw. częściowego prawa pomocy. Przesłanką jego przyznania jest w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brzmienie tego ostatniego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to wnioskujący o wsparcie obowiązany jest do wykazania, że pomocy takiej faktycznie wymaga. Związane jest to z tym, iż instytucja prawa pomocy ma wyjątkowy charakter, a zasadą jest, że to strony postępowania sądowego ponoszą łączące się z nim koszty (art. 199 P.p.s.a.). Dlatego też art. 252 7 1 P.p.s.a. stanowi, że wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych bądź budzi wątpliwości, wówczas możliwe jest skierowanie do strony wezwania o dodatkowe oświadczenie bądź dodatkowe dokumenty. Z powyższego wynika, że sposób rozstrzygnięcia wniosku o prawo pomocy zależy od tego, co zostanie przedstawione przez stronę. Gdy więc ta nie podaje we wniosku wszystkich istotnych w tym zakresie danych, jak też uchyla się od współpracy z referendarzem sądowym, to musi liczyć się z negatywnym rozpoznaniem jej żądania. C. J. nie podał w swoim wniosku wszelkich potrzebnych do jego rozstrzygnięcia informacji. Nie zostały one także przedstawione na skutek doręczonego mu wezwania w tym zakresie. Tym samym, brak jest podstaw do uwzględnienia jego żądania. Przede wszystkim bowiem skarżący nie wyjaśnił nadwyżki wydatków nad dochodami rodziny. Nie przedłożył także wyciągów z rachunków bankowych własnych i mieszkającej z nim matki, a miały one potwierdzić rzeczywiście ponoszoną wysokość obu powyższych pozycji domowego budżetu. Wnioskodawca nie wskazał także wielkości środków otrzymywanych w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, jak też nie wskazał, czy posiada jakieś pojazdy mechaniczne i jakie są koszty ich utrzymania. Ze względu na powyższe, nie wiadomo w istocie, jak jest faktyczna sytuacja materialna strony, a w związku z czym, czy wymaga ona wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy. To zaś uzasadnia odmowę uwzględnienia jej wniosku. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło