II SA/Rz 20/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-03-21
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie jest stroną skarżącą, ale uczestnikiem postępowania, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże swojej niezdolności do poniesienia tych kosztów i nie zastosuje się do wezwania sądu do uzupełnienia wniosku?Ratio decidendi
Wnioskodawca, będący uczestnikiem postępowania (nie stroną skarżącą), może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy. Jednakże, aby prawo pomocy zostało przyznane w zakresie częściowym, wnioskodawca musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Niewywiązanie się z wezwania sądu do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dowodów potwierdzających trudną sytuację materialną, a także milczenie w tej kwestii, uniemożliwia ustalenie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkuje odmową jego przyznania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B.J., wdowa utrzymująca się z emerytury, wniosła o częściowe przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie, w której stroną skarżącą był J.J. Wnioskodawczyni argumentowała, że jej dochody są w pełni pokryte przez wydatki periodyczne. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną, jednak wnioskodawczyni nie zastosowała się do wezwania, nawet doręczonego w trybie zastępczym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.J. o częściowe przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy
Sygn. II SA/Rz 20/18
U Z A S A D N I E N I E
B.J. (dalej "wnioskodawczyni") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a ściślej o zwolnienie od uiszczenia wpisu (od skargi) w sprawie ze skargi J. J. opisanej w sentencji postanowienia, argumentując wniosek tym, że jej dochody mają pełne pokrycie w wydatkach periodycznych, stąd wnioskodawczyni nie jest w stanie opłacić wpisu bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, jest wdową. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jako majątek wskazała dom o pow.130 m² na działce 0,06 ha, utrzymuje się z emerytury w kwocie 1800,00 zł. Jako zobowiązania wskazała opłaty mieszkaniowe 700 zł miesięcznie, oraz na wyżywienie i inne wydatki konsumpcyjne -odzież, obuwie, środki higieniczne 900-1000 zł.
W celu wyjaśnienia faktycznej sytuacji materialnej wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia swojego oświadczenia w ramach przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.), m.in. o udokumentowanie wysokości uzyskiwanych dochodów, przedłożenie kserokopii rachunków za dostarczane media, przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych, kart kredytowych, lokat z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wyszczególnienia i udokumentowania posiadanych zobowiązań oraz wierzytelności (publicznoprawnych i cywilnych), udzielenia informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji oraz od innych osób (pomoc w każdej formie materialna, rzeczowa, inna). Wnioskodawczyni przemilczała wezwanie doręczone w trybie zastępczym na postawie art. 73 P.p.s.a.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego przepisu wynika, że podmiotami, które mogą ubiegać się przyznanie prawa pomocy są strony postępowania. W świetle art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przy czym, stosownie do treści art. 12 P.p.s.a. ilekroć w powołanej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Natomiast zgodnie z art. 33 § 1 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Zatem wniosek B. J. należało rozpoznać.
W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca powinien przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, powinien być stroną aktywną w zakresie wskazywania dowodów, że faktycznie pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku wniosku uczestniczki, z uwagi na jego ogólnikowość pojawiły się wątpliwości co do wiarygodności tego oświadczenia, w związku z tym zmierzając do wyjaśnienia możliwości płatniczych, referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku i złożenia wyjaśnień oraz dokumentów potwierdzających sytuację na jaką się powołuje wnioskodawczyni. Nie zostało jednak w żaden sposób wykazane, że uczestniczka nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych związanych z postępowaniem sądowym, przy czym zaznaczyć należy, że na chwilę rozpoznawania wniosku nie miała obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów związanych ze sprawą, nie jest stroną skarżącą, a to na skarżącym spoczywał obowiązek uiszczenia wpisu od skargi (ewentualne przyznanie prawa pomocy mogłoby skutkować na przyszłość). Przede wszystkim nie wywiązała się z nałożonego w wezwaniu obowiązku. Milczenie w kwestiach odnoszących się do sytuacji materialnej i życiowej, należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Brak wymienionych informacji o które była wzywana uczestniczka budzi wątpliwości czy faktycznie wymaga wsparcia w jakiejkolwiek postaci.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło