II SA/Rz 200/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. K. L. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. (solidarnie z córką B. L.) od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] zwróciła się o jego uchylenie podnosząc, iż jest osobą niepracującą, utrzymującą się z renty rodzinnej po zmarłym mężu w wysokości ok. 700 zł., w związku z czym nie stać jej na jej opłacenie. Te same okoliczności wskazała w uzasadnieniu złożonego następnie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, wnioskując w nim o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zawarte w nim oświadczenie wskazywało na dom o pow. 50 m² jako jedyny wartościowy składnik posiadanego przez nią majątku oraz na rentę w wysokości 820 zł. brutto jako wyłączne źródło dochodów. Ponieważ informacje te okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawczyni, została ona wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia. Z oświadczenia tego (złożonego na formularzu stosowanym do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym) wynika dodatkowo, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem D. i P. oraz córką B., co jednak w rzeczywistości sprowadza się tylko do ich wspólnego zameldowania pod tym samym adresem (dzieci faktycznie zamieszkują osobno i w żaden sposób nie pomagają jej). Wnioskodawczyni nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej, a posiadany dochód w wysokości 703,25 zł. netto wystarcza jej jedynie na zakup żywności i utrzymanie domu. Do wniosku zostały załączone kserokopie decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 102 zł. oraz faktur za dostawę energii elektrycz. (średnio 100 zł./2-mce), wody (8 zł. /2 m-ce), asenizację szamba (59 zł.), wywóz nieczystości (166 zł. za 2008 r.), zakup gazu w butli (42 zł.). Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych (obejmują one opłaty sądowe: wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. Rozpoznając złożony wniosek wg tego kryterium uznano go za zasadny w całości. Złożone przez skarżącą oświadczenia wskazują, iż jej sytuacja materialno – bytowa oraz związane z nimi możliwości płatnicze nie dają jej realnych możliwości sprostać ciążącemu na niej z mocy art. 199 P.p.s.a. obowiązkowi poniesienia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wynika to przede wszystkim z posiadanych przez nią dochodów, których jedynym źródłem jest pobierana przez nią renta. Wysokość tego świadczenia, tj. 703 zł. miesięcznie, mając na uwadze konieczność opłacenia wszystkich niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem, należy uznać za stosunkowo niską, nawet jak na potrzeby tylko jednej osoby. Dotyczy to zwłaszcza wydatków na zakup żywności i opłat związanych z utrzymaniem domu, a więc zaspokajania bieżących potrzeb życiowych skarżącej. Jest ona przy tym osobą samotną i nie otrzymuje wsparcia ze strony innych osób, w tym dzieci, które jako współwłaściciele pozostają tylko zameldowani w zajmowanych przez nią budynku, a swoje centra życiowe koncentrują poza nim (z akt sprawy wynika, że za granicą kraju). W tej sytuacji opłacenie przez wnioskodawczynię kosztów sądowych – tak w całości, jak i w części - związanych z wniesioną przez nią skargą należy uznać za praktycznie niemożliwe bez uszczerbku dla jej koniecznego utrzymania. Poza domem i pobieraną rentą nie dysponuje ona bowiem także żadnymi składnikami majątkowymi przynoszącymi dochód lub mogącymi stanowić źródło pokrycia związanych ze sprawą kosztów sądowych. Skoro zatem wykazanie zagrożenia uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania jest niezbędną przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem, a wg dokonanej oceny K. L. warunek ten spełniła, uzasadnione jest jego uwzględnienie w całości. Ubocznie należy zauważyć, iż z uwagi na nieobecność we wskazanym miejscu zamieszkania córki skarżącej (B. L.) i brak odbioru przez nią wezwania do opłacenia wpisu od skargi, bez znaczenia dla możliwości jego uiszczenia przez skarżącą pozostaje ciążący na nich obowiązek jego solidarnej zapłaty. Z tej przyczyny, na podstawie powołanych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.