II SA/Rz 200/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnień w zakresie projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...]. Po doręczeniu pełnomocnikowi skarżącej S. B. sporządzonego na jego wniosek uzasadnienia tego wyroku, kolejnym wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF zwrócił się on o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu wskazał na brak możliwości poniesienia przez skarżącą jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym wynajęcia adwokata z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wg zawartego we wniosku PPF oświadczenia: - skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i 2 dzieci w wieku 4 i 7 lat, - posiadany przez nich majątek obejmuje nieukończony dom o pow. 116 m², nieruchomość rolną o pow. 1,06 ha oraz samochód osobowy Suzuki Alto (rok prod. 1996 o wartości 1200 zł.), - skarżąca ma obecnie status osoby bezrobotnej, miesięczny dochód na jednego członka jej rodziny wynosi 469 zł. (przy łącznej wysokości wszystkich rocznych dochodów jej i męża 22 498 zł.), - wykazane średniomiesięczne wydatki to opłaty za energię elektryczną (200 zł.), gaz (50 zł.), bilety PKS i MPK (270 zł.), dodatkowe ubezpieczenie PZU (36 zł.), ubezpieczenie domu (20 zł.), telefon (25 zł.), przedszkole (100 zł.), zakup opału (250 zł.), opłaty KRUS (1284 zł. rocznie), wydatki związane z utrzymaniem samochodu (ubezpieczenie, paliwo, naprawy – 200 zł.), utrzymanie domu (200 zł.), "na życie" – ok. 500 zł. Skarżąca nie pobiera dopłat do gruntów rolnych, a ze względu na brak sprzętu rolniczego, ponosi dodatkowe wydatki za zlecanie wykonania prac polowych. Uwzględniając powyższe stwierdzono, co następuje: W wyniku rozpoznania złożonego w niniejszej sprawie pierwotnego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, WSA w Rzeszowie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2010 r. ustanowił dla niej adwokata, odmawiając jej jednocześnie zwolnienia od kosztów sądowych (zażalenie wnioskodawczyni na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OZ 796/10). Kolejnym postanowieniem z dnia 30 listopada 2010 r. WSA w Rzeszowie zmienił swoje postanowienie z dnia 22 czerwca 2010 r., uchylając go w zakresie ustanowienia adwokata (ze względu na rezygnację skarżącej z jego pomocy i wypowiedzenie mu pełnomocnictwa) oraz przyznając skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Oznacza to, że na mocy tego ostatniego postanowienia R. B. w sprawie objętej skargą nie obciążają żadne koszty sądowe, w związku z czym ponawianie wniosku o zwolnienie od nich jest całkowicie zbędne i bezprzedmiotowe. W tej sytuacji jej wniosek podlega obecnie merytorycznemu rozpatrzeniu wyłącznie w części dotyczącej żądania ustanowienia adwokata, co z uwagi na wcześniejsze przyznanie jej sygnalizowanego powyżej zwolnienia od kosztów sądowych wymaga wykazania przez wnioskodawczynię spełnienia przesłanki do przyznania jej całkowitego prawa pomocy, tj. braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponieważ przedstawiona w aktualnie złożonym wniosku sytuacja materialno – finansowa skarżącej jest wręcz identyczna z opisaną w jej wniosku pierwotnym, mając na uwadze już wydane względem niej w kwestii prawa pomocy postanowienia należy jednoznacznie stwierdzić, że powyższy warunek nie został przez nią spełniony. Zostało to przesądzone już dwukrotnie; pierwszy raz w/w postanowieniem NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r., drugi raz postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 30 listopada 2010 r., na mocy których R. B. zostało przyznane jedynie częściowe prawo pomocy (na mocy pierwszego z nich ustanowiono dla niej adwokata odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych, na podstawie drugiego – na które skarżąca nie wniosła zażalenia - zwolniono ją tylko od kosztów sądowych, cofając ustanowienie adwokata). Stojąca u podstaw postanowienia z dnia 30 listopada 2010 r. dobrowolna rezygnacja skarżącej z ustanowionego wcześniej w ramach prawa pomocy adwokata – bez względu na stojące u jej postaw przyczyny - świadczy o tym, że w rzeczywistości jego ustanowienie nie było dla niej niezbędne oraz że pośrednio liczyła się ona z poniesieniem w przyszłości wydatków związanych z ustanowieniem fachowego pełnomocnika z wyboru, gdyby z uwagi na wymogi postępowania sądowego było to konieczne. Dodatkową okolicznością przemawiającą przeciwko uznaniu spełniania przez skarżącą przesłanki do przyznania całkowitego prawa pomocy jest informacja zawarta w skierowanym do Sądu i oznaczonym datą 4 marca 2011 r. piśmie jej ojca (pełnomocnika) o kilkudniowym rodzinnym ich wyjeździe do W. Brytanii (30 marzec – 6 kwiecień 2011 r.); załączona do tego pisma kserokopia rezerwacji biletów lotniczych wskazuje na pełnomocnika i jego żonę oraz skarżącą i jej męża. Mimo że jak wynika z tego potwierdzenia, koszty podróży oscylowały w granicach kilkuset złotych, to skarżąca wraz z pozostałymi członkami rodziny musiała wygospodarować określone środki finansowe zarówno na pokrycie ich, jak i innych dodatkowych wydatków, które bez wątpienia w takich sytuacjach występują. Mimo zatem sygnalizowanych przez nią trudności finansowych, powyższe wydatki które niewątpliwie nie są związane z zaspokajaniem koniecznych potrzeb życiowych dobitnie świadczą o możliwości poczynienia przez nią pewnych oszczędności i ustanowienia we własnym zakresie pełnomocnika z wyboru. Wyjątkowy charakter prawa pomocy i jego finansowanie ze środków publicznych w tej sytuacji nie może także uzasadniać pochopnej jak się wydaje rezygnacji z przyznanego już wcześniej w tym zakresie prawa pomocy, nakazując bardziej rozważne kroki w tym przedmiocie, uwzględniające ewentualną przydatność już przyznanego prawa pomocy na przyszłość. Uznając na podstawie powyższego, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków przemawiających za rozszerzeniem przyznanego jej już prawa pomocy o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji postanowienia.